Banner

The Flaming Lips

''Ik maak mezelf liever belachelijk dan dat ik iets mis in dit leven''

Matthieu Van Steenkiste - foto's: Tim Broddin - 25 juli 2007

Toeters! Bellen! Ballonnen! Confetti en een uitzinnig publiek! The Flaming Lips waren weer eens in België en speelden één van de beste concerten die het Cactusfestivalpubliek ooit te zien kreeg. Wie het miste, kan op de dvd UFO’s At The Zoo: The Legendary Concert In Oklahoma City een glimp krijgen van wat voor feest een optreden van de groep is. "En toch zou het niet werken als onder al die confetti geen boodschap zat", vertelt frontman Wayne Coyne.

enola: Vind je het belangrijk dat mensen met die dvd (voorlopig is nog niet duidelijk of hij ook in Europa wordt uitgebracht, mvs) nu ook van het visuele aspect aan The Flaming Lips kunnen genieten?
Coyne: "Daar heb ik eigenlijk niet bij stil gestaan. Voor de dvd hebben we gewoon beelden gekozen uit die shows waar het publiek gék werd. We vinden het erg belangrijk dat de mensen die voor ons staan meegaan in onze show, als een tegenhanger voor de opnames. Als we opnemen gebeurt dat immers altijd in isolement. De muziek die we maken komt recht uit onze hersenpan en wordt door niets anders gestuurd: we maken kunst zonder dat we er ons zelfs maar om bekommeren of er iemand zal luisteren."
"Als we optreden doen we net het tegenovergestelde: we staan er als de meest extraverte entertainers, die absoluut àlles willen doen voor de mensen die er zijn. We willen hen een gevoel van samenhorigheid bezorgen. Dat is volgens mij overigens één van de redenen dat mensen naar een concert gaan: om die gedeelde ervaring te hebben."
"Veel artiesten worstelen met die dualiteit. Enerzijds voelen ze zich kunstenaar, anderzijds entertainer. Ze willen constant een artiest zijn, en dat is moeilijk. In het festivalseizoen bijvoorbeeld speel je één optreden en acht uur en drie vliegtuigreizen later moet je alweer op een ander podium staan. Je hebt geen tijd om opnieuw bezeten te worden door je kunst, je moet gewoon doen wat je doet: je liedjes zingen. Het was voor ons een grote opluchting om te beseffen dat we ook gewoon mensen konden vermaken en een deel van hun dag worden in plaats van hen proberen deelgenoot te maken van ons innerlijke leven. We worden veeleer een deel van hun leven, door met ballonnen te spelen en hen te laten meezingen. Dat verbindt hen met elkaar."

enola: Frustreert het je niet dat door je rol als nar of entertainer de inhoud van je nummers wordt overschaduwd?
Coyne: "Neen! Ik was wel bang dat dat zou gebeuren, maar meestal komt net het tegenovergestelde voor. Ook al doen we al die circusstuff, we nemen onze muziek en de presentatie ervan héél ernstig: we zorgen altijd dat dat in orde is. De randanimatie is er gewoon om het over the top te brengen. Maar als onze songs geen boodschap hadden, zouden we niet wegkomen met al die fanfare. Nu wel, onze songs betekenen ook iets voor de toeschouwers. Niet de confettimachines, niet de laserstralen, maar de connectie die je maakt met het publiek: dat werkt het beste. En het kost niets, je hebt er geen gadgets voor nodig. Als je het publiek maar kan laten voelen dat jij om hen geeft en zij om jou, dan wordt het pas echt goed."
"Natuurlijk blijft niet alles wat ik zeg ook plakken, maar na elk concert komt er me wel iemand vertellen dat deze of gene song hem door een moeilijke periode heeft geholpen: toen een vader stierf, een baby werd geboren, er werd getrouwd… al die kleine menselijke gebeurtenissen zijn verbonden met onze songs; daarom leven die mensen met ons mee als we ze brengen."

enola: Op jullie MySpace staat een filmpje waarin je uitlegt hoe je voor elk optreden al je prullaria, zoals de stroboscoop rond je nek, controleert.
Coyne: "Yeah. Je moet wel."
enola: En dan lees ik hoe je jaren geleden voor jullie Boomboxproject zélf die veertig radiocassettespelers herstelde en bewerkte. Werken is geen vies woord voor je hé?
Coyne: "Ik heb geluk dat ik dat gewoon graag doe. Het geeft me ook de kans er nieuwe ideeën in te zien. Als ik het allemaal door anderen zou laten uitvoeren, zou ik die kleine nuances niet ontdekken."

enola: Is het ook jezelf uitdagen? Ik kan me voorstellen dat je het jezelf zo niet gemakkelijk maakt op het podium.
Coyne: "Zolang mensen maar wegwandelen met die connectie, het idee dat ik in hen geloof en zij in mij, dan ben ik tot veel bereid. Dan is alles ok. Je moét jezelf ook uitdagen, je moét jezelf scherp houden. Maar ik wil ook dat het werkt, dat het publiek het ook begrijpt. Ik krijg ideeën, en dan heb ik geluk, maar dan neemt het idee het van me over en word ik er een slaaf van. Ik hoef niet op te staan en na te denken over wat ga ik doen, eenmaal een idee er is, neemt het mij op sleeptouw, for better or for worse. Soms werkt iets niet, maar ik ben niet bang van een mislukking."


enola: Even naar At War With The Mystics, jullie laatste plaat. Vind je het zo erg gesteld met de Verenigde Staten dat je voor het eerst de nood voelde om expliciet een politieke boodschap te brengen?
Coyne: "Weeeeell, je zingt over de dingen die zich vlak voor je neus afspelen. Of dat nu iets is dat exclusief met jou gebeurt maar waarvan je weet dat het iets universeels is als dood of liefde, of iets anders: het is meestal iets overweldigends, iets oncontroleerbaars. En daarover zingen laat je toe om het te begrijpen, wat het ook is. En dus ook over George Bush en zijn stomme oorlog. Vooral toen hij herverkozen werd, begon het belangrijk te worden: in het begin konden we nog denken dat we gewoon vier jaar op onze tanden zouden moeten bijten. Na die herverkiezing voelde het echt alsof we niet langer aan de zijlijn konden blijven staan en doen alsof het ons probleem niet was. Kijk, het meeste wat hij doet, kan me geen lor schelen maar wat ik absoluut niet verdraag, is die overduidelijke religieuze agenda. Hoe hij duidelijk niet van homo’s houdt, zijn standpunt over marihuana, en zoveel meer. Voeg daar de oorlog aan toe die overduidelijk puur chaos is, stom machtsvertoon zonder een plan rond wat er moet gebeuren…"
enola: … en je kon niet langer naast de politiek kijken?
Coyne: "Ja. Dat en het feit dat je beseft dat we er niets aan kunnen doen. Dat is het moment dat je erover begint te zingen. Maar het komt neer op wat je altijd doet: je zingt songs die over jezelf gaan, en dat andere aspect sluipt erin, zoals in "The Yeah Yeah Yeah Song" en "Free Radicals". Door in dat eerste nummer te zingen dat wij de macht hebben, dat we niét machteloos zijn, krijg je het gevoel dat je de macht terugneemt. Toen we "The Yeah Yeah Yeah Song" begonnen te spelen, begreep ik hoe het als een protestsong kon worden geïnterpreteerd, zelfs al probeer ik de mensen in de song te vertellen dat wij net degenen met de macht zijn, dat wij mannen als Bush de macht làten grijpen. Maar wij hebben de macht: je kunt je eigen leven leiden, los van wat de massa doet."

enola: "People have the power", om het met Patti Smith te zeggen.
Coyne: "They do! Het volk heeft absoluut de macht, maar geeft die te snel weg. Het is moeilijk om een individu te zijn als een overweldigende massa beslist wat je moet doen en denken. Daar tegen ingaan is waar artiesten, muzikanten hun krachtigste rol te spelen hebben: mensen die denken alleen te staan met hun ideeën laten horen dat dat niet zo is. Maar muziek kan enkel geesten veranderen, de rest moet je zelf doen. Mensen kunnen de mooiste altruïstische gedachten denken, maar als je niets doet blijft dat onzichtbaar."

enola: Religie is wel vaker de rode draad op jullie platen, met At War With The Mystics nu als bijna-conceptplaat erover. Waarom ben je daar eigenlijk zo door geobsedeerd?
Coyne: "Omdat iedereen daarmee worstelt. In Europa is atheïsme normaal maar in de Verenigde Staten wordt het nog steeds als een vorm van achterlijkheid beschouwt. Maar geloof — dat bijna egoïstische idee dat er hierboven iemand is die over je waakt — zit in iedereen ingebed. Soms is het bijna onmogelijk om het anders te zien: dat het universum leeg is, dat er enkel sterren en planeten zijn en dat niets om je geeft. Ik vond dat altijd goed nieuws, ik wil baas zijn over mijn eigen leven."

"Ik ben opgegroeid in Oklahoma, midden in de Bible Belt. Het zou gemakkelijk geweest zijn om het idee van een God, Jezus en Satan die mij controleren te aanvaarden, maar gelukkig vonden mijn ouders en mijn broers dat een hoop onzin. Ze hebben zich nooit atheïst genoemd, maar ze hebben ook nooit religieuze dingen gedaan. En je leert nu eenmaal meer van mensen hun daden dan van hun woorden... Mensen denken wel eens dat ik gelovig ben omwille van mijn fascinatie voor Kerstmis, maar ik hou helemaal niet van het kerkelijke aspect dat eraan verbonden is. Kerstmis is voor mij: rendieren, Santa, feest!"

enola: Her en der is er veel kritiek te horen op het geluid van At War With The Mystics. De plaat zou zo platgecomprimeerd zijn zodat het geluid vervormd wordt als je hem wat luider afspeelt.
Coyne: "De mensen die dat beweren zijn gek. Ik ben geen purist. Ik vind niet dat elke plaat hetzelfde moet klinken, maar blijkbaar vinden die mensen van wel. Het doet me denken aan onze beginjaren, toen we een punkrockband werden genoemd. Voor ons geen probleem: wij hielden van punk, maar ook van zoveel andere muziek. Maar dat kon dan weer niet voor de mensen die dat soort dingen bepalen. Ik moet het niet, dat purisme, en ook niet op gebied van klank. Als mensen onze plaat te luid vinden, zet ze dan zachter."
enola: De kritiek is dat de dynamiek van de muziek verloren gaat door de compressie van de plaat.
Coyne: "Ah, dat is onzin. Ik kan je Beach Boys-platen laten horen die meer gecomprimeerd zijn dan gelijk welke plaat van vandaag. En ze klinken geweldig, zonder discussie. Wat men over het geluid van At War With The Mystics beweert is niet waar, alles wat men wijt aan die compressie was een bewuste keuze. Ik vind dat de plaat wel een beetje van die ongecontroleerde vervormingen kan hebben. Het geluid is niet zo dicht als dat van enkele van onze andere platen, maar de geluiden erop zijn distorted en fucked up. En daar hebben we dus zelf voor gezorgd."

enola: Tot slot: kan je jezelf nog verrassen, na alle confetti, ballonnen en laserstralen?
Coyne: "Echt verrassen niet, maar dat komt omdat ik niet op zoek ga naar nieuwe ideeën. Ik wacht gewoon tot mij een idee te binnen schiet en het me op sleeptouw neemt. Toen we met confetti begonnen, was dat niet meer dan een paar handen vol. Dat is uit de hand gelopen tot de tonnen die we tegenwoordig door die kanonnen pompen. Hetzelfde met de ballonnen: dat begon met een tiental en toen al vroegen mensen zich af waarom het er zoveel moeten zijn. Gewoon omdat ik dat leuk vind. Daarom."
"Ik vind dat je moet doen wat je wilt, zodat het publiek ook dat duwtje krijgt om zich te laten gaan. Laat ze iemand zien die zich vrij genoeg voelt om zich belachelijk te maken, die bereid is te mislukken. Dan vragen ze zich misschien af waarom we in godsnaam allemaal zo bang zijn om onszelf belachelijk te maken of om te mislukken. Dat is een angst waar je doorheen moet breken. Er zit iets bemoedigends in als een ander belachelijk durft te zijn."
"Je mág niet bang zijn om jezelf belachelijk te maken: durf het meisje waar je verliefd op bent uit te vragen, want stel je voor dat ze je jaren later vraagt waarom je het niet deed, en dat ze je toen leuk vond. Dat wil je niet te horen krijgen. Ik maak mezelf liever belachelijk dan dat ik iets mis in dit leven. Maak je geen zorgen over cool zijn, doe wat je wilt: wees vrij, wees jezelf, wees bezeten van wat je doet. Want op zijn minst is het altijd interessant mensen bezig te zien die bezeten zijn van wat ze doen."

E-mailadres Afdrukken
 
The Flaming Lips

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST