Banner

Kiss The Anus Of A Black Cat

“Ik ben ook maar een rad in het systeem”

Jurgen Boel - foto's: Evy Ottermans/RV - 04 april 2007

Een kaars uit mensenvet gemaakt, geplaatst op de afgehakte hand van een gevangene, en een beker gevuld met het bloed van een pasgeslachte baby: wie om een audiëntie verzoekt met Stef Irritant, de man achter het folkdronegezelschap Kiss The Anus Of A Black Cat, kan maar beter voorbereid zijn. Of was dat weer een van onze koortsdromen?

De persteksten en titels liegen er nochtans niet om, de groepsnaam verwijst wel degelijk naar een occult gebruik uit ver vervlogen tijden. "Ik heb een tijd lang heel veel over de tempeliers gelezen en over de donkere middeleeuwen. In een document kwam ik dan de zin "kiss the anus of a black cat" tegen. Rond de veertiende eeuw werden de tempeliers te machtig, en om hun macht te breken, beschuldigde de kerk hen van ketterij en zwarte magie, zo zouden ze de anus van een zwarte kat gekust hebben. Een derde van hen eindigde op de brandstapel, de anderen zijn gevlucht en daar zijn weer een hoop mythes en verhalen rond ontstaan."

enola: Heb je een interesse in het occulte? Je albums zijn nogal donker.
Stef Irritant: "De groepsnaam is meer een zinspeling. Vanuit een gevoelsmatige onvrede met de maatschappij speel ik wel met het idee van ketterij en anarchisme. Ik hou van de sfeer die rond de donkere middeleeuwen hangt en van het mystieke. Onder mystiek versta ik wel veeleer het verborgene en niet zozeer het esoterische of spirituele."

enola: In je beide albums hoor ik wel eenzelfde sfeer maar toch is je tweede album anders, veel meer songgericht. Is dat de richting die je uit wilt?
Irritant: "Absoluut. Ik heb aan deze plaat vijf maanden kunnen werken en als ik die tijd had gehad voor het eerste album, zou die waarschijnlijk ook zo geklonken hebben. Als ik met muziek bezig ben, schrijf ik automatisch liedjes. Bij het eerste album zat ik met een heel krappe deadline omdat de plaat voor het (K-RAA-K)³-festival klaar moest zijn. De eerste cd is dan ook schetsmatiger aangepakt, de nummers zijn eigenlijk veeleer fragmenten. Ik ben er heel tevreden over. Nu ik met de band samenwerk en liedjes componeer, hoor je wel meer nummers in de klassieke zin van het woord."

enola: Is je tweede album dan zo anders ontstaan?
Irritant: "In de aanloop naar mijn eerste optredens heb ik een aantal muzikanten gezocht die live de nummers zouden kunnen brengen. In die periode heb ik veel geleerd over songschrijven en kreeg ik ook enkele ideeën voor het tweede album. Van de groep muzikanten is alleen Rik De Maré overgebleven, samen met hem en David Strubbe heb ik dan de basis gelegd voor de nieuwe nummers. We hebben acht dagen opgenomen in de Vooruit en die opnames heb ik zelf gedurende drie maanden bewerkt. Rik heeft me daar opnieuw bij geholpen en verschillende partijen ingespeeld. Rik en David hebben hun eigen groepen, dus het blijft ook voor hen mijn muziek. Ik weet natuurlijk niet wat de toekomst brengt, maar ik zou graag zo verder blijven werken."

enola: Je nummers lenen zich volgens mij ook heel goed voor soloversies. Zie je jezelf de nummers ook alleen brengen? Of enkel met de groep?
Irritant: "Ik zou het heel plezant vinden maar daar kruipt ongelooflijk veel werk in, want je moet twee verschillende sets maken. Natuurlijk is het wel interessant, want dan zou ik gewoon met mijn gitaar op de trein kunnen springen. Ik heb wel een radiosessie voor URGent en Radio Scorpio gedaan en die zijn allebei akoestisch. De volgende optredens zijn wel allemaal met groep, dat betekent zes tot zeven mensen op het podium. We zijn ook volop aan het repeteren voor die optredens, maar zodra ik opnieuw tijd heb, ga ik wel bekijken of ik de nummers ook anders kan brengen."

enola: En de nummers van het eerste album? Heb je die al herwerkt?
Irritant: "We spelen voorlopig maar één nummer van het eerste album. Door tijdsdruk oefenen we gewoon één set in, maar in mei hebben we weer tijd en dan zullen we songs van het debuut ook herwerken voor de groep."

enola: Je zei net dat je niet voldoende tijd had om het eerste album op te nemen, is het dan zo snel gegaan?

Irritant: "Ik werkte in Zaal België als vrijwilliger en liet aan Koen, de programmator, weten dat ik ook muziek maakte. Hij wou wel iets horen want voor het (K-RAA-K)³-festival zocht hij nog een groep. Eigenlijk had ik nog geen echte nummers op dat moment, alleen fragmenten, maar (K-RAA-K)³ wou het uitbrengen. Het kwam totaal uit het niets en eerlijk gezegd ook wel te snel. Het optreden voor het (K-RAA-K)³-festival was ons slechtste optreden ooit. Dat vind ik nog altijd heel jammer."
"Voor de concerten die volgden, hebben we heel erg moeten zoeken naar een manier om de songs live te brengen. We hadden gewoon geen visie en probeerden nu eens piano en dan eens bas. Ik heb eruit geleerd om alles te arrangeren zodat alles juist zit. Het is te snel gegaan maar ik ben wel superblij dat het zo gelopen is. Ik mocht onmiddellijk in de Vooruit en op de Feeërieën van de AB spelen terwijl andere groepen uit Gent moeten worstelen om voorbij de Kinky Star te raken. Daar heeft (K-RAA-K)³ wel een belangrijke rol in gespeeld."

enola: (K-RAA-K)³ richt zich heel erg op "folk" in de marge tegenwoordig. Voel je je verwant met de groepen die bij het label zitten?
Irritant: "Een moeilijke vraag. We zijn een buitenbeentje bij (K-RAA-K)³ vind ik, vooral als je ons vergelijkt met Silvester Anfang of Ignatz. Zeker met dit tweede album denk ik dat we wat te soft geworden zijn voor het (K-RAA-K)³-publiek, maar tezelfdertijd zijn we te duister voor een mainstreampubliek."

enola: Maar die donkere sferen weet je toch nog te vatten, dat sluit toch aan bij een stroming binnen de folkbeweging?
Irritant: "De folkbeweging is inderdaad heel erg opengegooid. Je kan er zowel Devendra Banhart als Ignatz in plaatsen. Maar mijn muziek is heel theatraal terwijl Ignatz haast blues speelt, dat is ideologisch en thematisch minder beladen. Op sommige vlakken is mijn muziek door dat theatrale aspect veel minder toegankelijk en ik vermoed dat ik daardoor veel moeilijker een publiek vind."

enola: Ik vind het niet zo eenvoudig je te plaatsen. Je stem deed me wat aan Nick Cave ten tijde van Henry’s Dream denken maar een van mijn kennissen vergeleek je met The Levellers.
Irritant: "Echt? Grappig. Veel mensen hebben mijn stem wel al vergeleken met de zanger van Midnight Oil (Peter Garret – jbo) en Gonzo Circus vergeleek me met Luka Bloom, maar die vonden mijn eerste album niet goed. The Levellers vind ik er eigenlijk wel over. Cave is zeker een invloed, net zoals Woven Hand en A Silver Mount Zion."

enola: En punkmuziek? Je komt uit het punkmilieu, als ik me niet vergis.
Irritant: "Muzikaal ga ik niet veel anders te werk dan vroeger. In de punkbands waar ik bij speelde schreef ik de nummers op gitaar en zat ik vaak thuis op mijn akoestische gitaar nog wat te spelen. Toen die groepen ophielden, heb ik me meer op het spelen toegelegd, zeker toen ik met (K-RAA-K)³ in contact kwam. Ik vind punk nog altijd een fantastische stroming."

enola: De sfeer die je creëert en de beelden die je schept, roepen een ontevredenheid met de wereld bij me op. Is dat een engagement dat in je punkjaren is ontstaan?
Irritant: "Ik heb de punkscene verlaten omdat ik me erin gevangen voelde. Het is een subcultuur met regels en iedereen houdt elkaar op zijn plaats vast. Ik ben er uitgestapt omdat ik die dogma’s, de expliciete teksten en de druk rond hoe je je moet gedragen moe was. De eerste cd klinkt donkerder en spiritueler omdat het een weerspiegeling is van mezelf en hoe ik me onttrok uit die beweging. Het is een bevrijding geweest. Nu kan ik er meer afstand van nemen. Op een andere manier schrijf ik nu diezelfde punkteksten, veel minder dogmatisch. De tweede cd is veel sociaalbewuster geworden."

"De subtitel "Prelude" bijvoorbeeld, "(The World Is In Fear Again And It Has All Been Manufactured)" was een ingeving ten tijde van de Mohammed-cartoons en de terrorismewetten. Die hele problematiek rond de oorlog en de onwetendheid zit nu in het album. Mijn reflectie over en onvrede met die hele situatie heb ik in het album gestopt. Maar ik wil niemand veroordelen, ik zit er zelf middenin. Ik ben ook maar een rad binnen het systeem. Als individu ben je geketend. De cover wil dat idee ook weerspiegelen. Iedereen denkt dat het een kat met een bolletje wol is maar eigenlijk is het een steen. De afbeelding toont een katje dat bijna verzopen was en met een steen rond de nek in het water was gegooid. Voor mij ligt de hoop in de geschiedenis, werelden evolueren. Kijk maar naar het Romeinse Rijk, dat na eeuwen heerschappij ook ten onder ging."

enola: Waar komt die interesse in de geschiedenis vandaan?
Irritant: "De tijd zal alles wel oplossen. Je merkt hoe bijvoorbeeld economische zwaartepunten verschuiven en hoe dat een ander tijdperk en een verschuiving van de macht kan inluiden. We zitten nu in een materialistisch tijdperk maar we komen uit een veel spiritueler denken. Ik denk niet dat wij de verschuiving nog zullen meemaken."

enola: Ook je albumtitels lijken een symbolische betekenis te hebben. Ze hebben een heel nihilistische inslag.
Irritant: "De titel van het debuut If The Sky Falls, We Shall Catch Larks is een gezegde, het betekent dat vallende vogels de eerste tekenen zijn van de hemel die neervalt. Voor de tweede cd heb ik me wat dichterlijke vrijheid gegund, want het is geen correct Engels. Met die titel wil ik zeggen dat we een blik op de Apocalyps moeten werpen, dat we even moeten stilstaan bij de wereld die ten onder gaat."
"Ik vind dat we in een ongelooflijk materialistische tijd leven en dat het slecht gaat met de wereld. Ik stel het natuurlijk zwart-wit voor, maar muziek is voor mij een vehikel om me uit te drukken. Ik maak geen muziek louter om de muziek. Er moet iets achter zitten, een idee of een gevoel bijvoorbeeld. Ik veronderstel dat het een anarchistische onvrede is.

enola: Bedoel je dan dat de muziek een boodschap moet hebben of verwacht je eerder dat muziek ontstaat vanuit een noodzaak, vanuit een innerlijke drang?
Irritant: "Ja, neem nu de freejazz uit de jaren zestig. Dat was een heel revolutionair idee. Voor mij is dat anarchie die zich vormt als muziek. Maar ook een groep als Crass spreekt me aan door de teksten. Een artiest als Madonna maakt gladde muziek, daar zit geen onvrede of onrust in."

enola: Heb je daarom voor folk gekozen, vanwege het pure element erin?
Irritant: "Ik heb nooit voor iets gekozen. Waarschijnlijk is het mede door mijn techniek en door mijn keuze voor de rudimentaire melodieën dat ik bij folk ben uitgekomen. Ik zie mezelf bijvoorbeeld niet teruggrijpen naar middeleeuwse muziek of dat instrumentarium."

enola: Je studeert instrumentenbouw. Zie je jezelf een eigen instrument bouwen?
Irritant: "Ik heb twee jaar vioolbouw gevolgd, daarna heb ik een draailier gebouwd en momenteel werk ik aan een Nickelharp. Voorlopig heb ik nog geen instrumenten voor mezelf gebouwd maar na mijn afstuderen zou ik voor mezelf een folkgitaar willen maken en mijn eigen instrumenten gebruiken. Een nieuw instrument maken, is niet zo eenvoudig omdat er al zoveel verschillende bestaan. Ik ben ook niet echt bezig met muziek die vraagt om aparte instrumenten."

Kiss The Anus Of A Black Cat speelt op 11 april in de Vooruit en op 18 april in de AB.

E-mailadres Afdrukken