Banner

COLUMN

Slijpschijf #29

Dirk Steenhaut - foto's: Kim Duchateau - 09 juli 2010

Journalist DIRK STEENHAUT snijdt zich wekelijks aan de scherpste kantjes van de rockmuziek.

Nu de zomer eindelijk is aangebroken, wordt de verleiding groot om je, frisse cocktail binnen handbereik, met een goed boek onder een lommerrijke palmboom te nestelen. Wie boeken lezen tijdens de vakantie echter al een te groot karwei vindt, kan er ook gewoon naar luisteren. The Books is namelijk een Amerikaans duo met wortels in Vermont en New York dat in de loop van het voorbije decennium bekendheid verwierf met zijn conceptuele geluidscollages. Paul De Jong en Nick Zammuto bedienen zich weliswaar van echte instrumenten zoals gitaar, banjo en cello, maar hun belangrijkste werktuig is toch de sampler waarmee ze dialogen uit allerlei obscure films en zelfgemaakte field recordings op een verrassende manier verknippen, combineren en herstructureren, waardoor er voortdurend nieuwe betekenissen ontstaan.

Het idee op zich is natuurlijk niet nieuw. Het doet denken aan de manier waarop Tristan Tzara destijds zijn dadaïstische gedichten schreef. Songs kun je de tracks van The Books niet echt noemen, ook al zijn er momenten waarop er wel degelijk gezongen wordt. Iedere meticuleus gemaakte montage is een universum dat volledig op zichzelf staat en afwisselend blijk geeft van speelse humor, kinderlijke verwondering en een aangeboren gevoel voor surrealisme. The Way Out is de eerste langspeler van The Books sinds het vijf jaar geleden verschenen Lost and Safe. Tussen beide platen zijn de bibliothecarissen getrouwd, kregen ze kinderen, verbouwden ze elk een huis en gingen ze op zoek naar een nieuw platenlabel. Vooral dat laatste liep blijkbaar niet van een leien dakje. Intussen hebben The Books echter de overstap gemaakt van Tomlab naar Temporary Residence, dat ook als thuishaven voor Low en Mono dienst doet, en is de nieuwe plaat een feit.

Ook hier schuilt het genie weer in de nevenschikking van dingen die schijnbaar niets met elkaar te maken hebben. Zo creëren De Jong en Zammuto nieuwe verhalen, die variëren van excentriek en hilarisch ("The Story of Hip Hop") tot huiveringwekkend ("A Cold Freezin’ Night"). De auditieve en taalkundige ideeënrijkdom van het duo lijkt ook op The Way Out weer schier onuitputtelijk. Eén van de doordenkertjes die we in "Chain of Missing Links" geserveerd krijgen, is dat de meeste mensen niet meer dan vijf procent van hun brein gebruiken. Maar de cd bevat ook een paar folkachtige liedjes van het soort waar The Books stilaan een patent op heeft: "Free Translator", "We Bought the Flood", de single "Beautiful People", die gedeeltelijk achterstevoren wordt gezongen, en "All You Need is a Wall", waarin plots een zangeres opduikt. The Way Out is een intrigerend werkstuk waar je, bij iedere beluistering, nieuwe lagen af kunt pellen. Een boek dat zich laat lezen met je oren, kortom.

Ergens op een boerderij in Virginia, met in één van de stallen zowaar een studio, huizen de broers Van, Lain en Jennings Carney. Samen maken ze muziek onder de naam Pontiak en qua productiviteit moeten ze alvast niet veel bands laten voorgaan. Living, ingeblikt met een oude tweesporenbandopnemer, is al hun vijfde cd in amper twee jaar tijd. Hun vorige platen werden doorgaans live geregistreerd en dus klinkt hun nieuwe, waar ze vier maanden aan sleutelden, wat meer afgewogen. Het blijft echter een lofi-bedoening: door de primitieve mix komen bas en drums enigszins in de verdrukking en ligt de nadruk helemaal op de logge, psychedelische gitaarriffs.

Pontiak hanteert een breed amalgaam van invloeden, van metal tot stoner rock, van Morricone-achtige filmmuziek tot swampblues en bizarre akoestische ballads. Ruim de helft van de nummers zijn instrumentaal en dat is maar goed ook: de zangpartijen behoren zeker niet tot de grootste troeven van het trio. "Pacific" en "Second Sun" zijn sfeerijke, filmisch aandoende stukken die regelmatige draaibeurten kunnen verdragen. Opener ’Young’ lijkt dan weer een bastaardjong van Black Sabbath en de Meat Puppets, terwijl "This is Living" zijn inspiratie haalt bij Deep Purple ten tijde van Machine Head. "Lemon Lady" luistert naar de adjectieven traag en dreigend en het gespierde "Thousand Citrus" staat tot aan zijn enkels in de jaren zeventig. Pontiak is een band die wellicht nog wel een goede plaat in de vingers heeft, maar Living doet voorlopig iets te halfslachtig en, vooral, te schetsmatig aan om ons de hele rit aan boord te houden.

Nummers die nog sneller voorbijflitsen dan een HST, net zo luid, scherp en trefzeker worden afgevuurd als die van de vroege Buzzcocks of Hüsker Dü en evenveel opwinding veroorzaken als toen je voor het eerst Little Richard of de Ramones hoorde: Male Bonding, een piepjong trio uit de Londense wijk Dalston heeft het allemaal in huis. Geen wonder dus dat de heren, met het oog op hun debuut Nothing Hurts, meteen een contract met het roemruchte Sub Pop-label onder de neus kregen geschoven. De songs van Male Bonding worden doorgaans geboren op een bed van fuzz en feedback, komen als hagel uit de luidsprekers gespat en bevatten meer hooks dan een doorsnee visser aan één lijn kan hangen. Ze zijn gebald en vrij van tierlantijntjes. Een groep die in 29 minuten dertien catchy songs uit de mouw kan schudden verliest zijn tijd nu eenmaal niet aan bijkomstigheden, maar zorgt ervoor dat het euh... vooruit gaat.

"Year’s Not Long", "All Things This Way", "Weird Feelings", "Crooked Scene", onze favoriet "Franklin", stuk voor stuk zijn het energieke, melodieuze en veerkrachtige punkpopdeunen die in één-twee-drie bezit nemen van je geheugen. Hier en daar kom je een vleugje surfrock of shoegaze tegen en in afsluiter "Worse to Come", met Vivian Girls als gastzangeressen, duikt zelfs een folkgitaartje op, maar niets staat de directheid en de jeugdige branie van Male Bonding in de weg. Kortom, wie na het WK een nieuw excuus zoekt om, samen met zijn vrienden, de ene krat bier na de andere te ledigen en bij die activiteit een perfecte soundtrack zoekt, mag Nothing Hurts prompt op de boodschappenlijst zetten. Want, voor wie om een conclusie verlegen zit, dit plaatje is een schot in de roos.

Als er één Ierse groep is die wij al achttien jaar een warm hart toedragen, dan is het wel The Frames. Zanger, gitarist en songschrijver Glen Hansard en de zijnen zijn in hun eigen land weliswaar wereldberoemd, maar elders verliep hun carrière beduidend moeizamer. Het is dan ook ironisch dat Hansard, na een jarenlang gevecht tegen de bierkaai, plots internationale erkenning (én een Academy Award) kreeg voor een nummer dat hij bedacht voor de film Once en uitbracht op zijn bijna-soloplaat The Swell Season. Het goede nieuws is dat dit laattijdige succes alsnog de belangstelling voor het oeuvre van The Frames heeft aangezwengeld. In die mate zelfs dat de eerste drie, moeilijk vindbare, langspelers van de Dubliners nu eindelijk weer verkrijgbaar zijn, geremastered en wel, voorzien van liner notes en aangevuld met bonustracks.

Another Love Song, het oorspronkelijk in 1992 bij Island verschenen debuut van de groep, is niet meteen meesterwerk. Uit de toenmalige bezetting zijn vandaag alleen nog Hansard en violist Colm Mac Con Iomaire over. Beide muzikanten hebben de touwtjes inmiddels stevig in handen, maar in die prille beginjaren vormden The Frames nog een halfslachtige democratie. De heren (en toen nog dame), in essentie een folkrockband, spiegelden zich destijds vooral aan de Pixies, Dylan en Van Morrison en moesten hun eigen identiteit nog vinden. Producer Gil Norton deed zijn best om hun immaturiteit te verbergen, maar het songmateriaal was, op enkele uitzonderingen na ("The Dancer", "Downhill From Here"), niet sterk genoeg om een onuitwisbare indruk na te laten. Niettemin is dit een interessante plaat, omdat ze, zeker als je er nu naar luistert, het embryo toont van wat eens een briljante band zal worden.

Drie jaar later is het zover. De bezetting van The Frames is grondig door elkaar geschud en Fitzcarraldo komt aan als een mokerslag. De epische titeltrack, geïnspireerd door de gelijknamige film van Werner Herzog over een man die een boot over een berg wil slepen, wordt een instant klassieker. De schrapende viool eist een steeds nadrukkelijker plek in het klankbeeld op en de songs druipen van passie en intensiteit. Zoals blijkt uit schuimbekkende rockers als "Relevate" en "Monument" is de groep er, vooral qua dynamiek, met rasse schreden op vooruit gegaan en heeft ze geleerd hoe ze haar songs, met optimaal effect, kan laten ontploffen. Het materiaal is ijzersterk en ook het puike baswerk van nieuwkomer Graham Downey valt op. Hansard vertelde ons ooit dat de relatie met producer Trevor Horn tijdens de opnamen alles behalve optimaal was, maar dat valt nergens uit af te leiden. Fitzcarraldo blijft één van de mijlpalen van The Frames. Het is een cd die je gegarandeerd ook nu nog koude rillingen bezorgt.

Weer gaan drie jaar voorbij en Dance the Devil... uit 1999 is andermaal een plaat die kan tellen. Veel van de nummers - het kolkende "Pavement Tune’, het ingetogen "Star Star" en wat minder zwaar op de hand klinkende liedjes als "God Bless Mom" of "Rent Day Blues" - zijn tijdens concerten van The Frames nog altijd vaste prik. En dan hebben we het nog niet eens gehad over parels als "Perfect Opening Line", "The Stars Are Underground" en het pièce de résistance van de cd, "Dance the Devil Back Into His Hole". Als we u, naar aanleiding van deze re-releases, een goede raad mogen geven: doe er uw voordeel mee. Hopelijk blijft het hier niet bij en betrekt u ook For the Birds en het schitterende livedocument Breadcrumb Trail binnenkort weer vlot bij de platen,boer. Wie het Framesvirus nu helemaal te pakken heeft, kan in afwachting al dat andere meesterwerk, Burn the Maps aanschaffen. Maar hou, voor u de daad bij het woord voegt, toch maar een gps bij de hand.

  • The Books:: The Way Out, Temporary Residence. www.myspace.com/thebooksmusicpage
  • Pontiak:: Living, Thrill Jockey. www.myspace.com/pontiak
  • Male Bonding:: Nothing Hurts, Sub Pop. www.myspace.com/malebonding
  • The Frames:: Another Love Song, Salvo.
  • The Frames:: Fitzcarraldo, ZTT.
  • The Frames:: Dance the Devil..., ZTT. www.myspace.com/theframesofficial

E-mailadres Afdrukken
 
COLUMN

Columns:
COLUMN :: Slijpschijf #63
COLUMN :: Slijpschijf #62
COLUMN :: Slijpschijf #61
COLUMN :: Slijpschijf #60
COLUMN :: Slijpschijf #59
COLUMN :: Slijpschijf #58
COLUMN :: Slijpschijf #57
COLUMN :: Slijpschijf #56
COLUMN :: Slijpschijf #55
COLUMN :: Slijpschijf #54
COLUMN :: Slijpschijf #53
COLUMN :: Slijpschijf #52
COLUMN :: Slijpschijf #51
COLUMN :: Slijpschijf #50
COLUMN :: Slijpschijf #49
COLUMN :: Slijpschijf #48
COLUMN :: Slijpschijf #47
COLUMN :: Slijpschijf #46
COLUMN :: Slijpschijf #45
COLUMN :: Slijpschijf #44
COLUMN :: Slijpschijf #43
COLUMN :: Slijpschijf #42
COLUMN :: Slijpschijf #41
COLUMN :: Slijpschijf #40
COLUMN :: Slijpschijf #39
COLUMN :: Slijpschijf #38
COLUMN :: Slijpschijf #37
COLUMN :: Slijpschijf #36
COLUMN :: Slijpschijf #35
COLUMN :: Slijpschijf #34
COLUMN :: Slijpschijf #33
COLUMN :: Slijpschijf #32
COLUMN :: Slijpschijf #31
COLUMN :: Slijpschijf #30
COLUMN :: Slijpschijf #28
COLUMN :: Slijpschijf #27
COLUMN :: Slijpschijf #26
COLUMN :: Slijpschijf #25
COLUMN :: Slijpschijf #24
Column :: Slijpschijf #23
Column :: Slijpschijf #22
Column :: Slijpschijf #21
COLUMN :: Slijpschijf #20
COLUMN :: Slijpschijf #19
COLUMN :: Slijpschijf # 18
COLUMN :: Slijpschijf #17
COLUMN :: Slijpschijf #16
COLUMN :: Slijpschijf #15
COLUMN :: Slijpschijf #14
COLUMN :: Slijpschijf #13
COLUMN :: Slijpschijf #12
COLUMN :: Slijpschijf #11
COLUMN :: Slijpschijf #10
COLUMN :: Slijpschijf #9
COLUMN :: Slijpschijf #8
COLUMN :: Slijpschijf #7
COLUMN :: Slijpschijf #6
COLUMN :: Slijpschijf #5
COLUMN:Slijpschijf #4
COLUMN :: Slijpschijf #3
COLUMN :: Slijpschijf #2
COLUMN :: Slijpschijf #1

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST