Banner

Reis rond de wereld in tachtig downloads

Eerste etappe: Turkije

Gowaart Van Den Bossche - 05 oktober 2015

Sinds Radiohead in 2007 de muziekwereld op zijn kop zette door In Rainbows op het net te gooien volgens het pay what you want-principe, is de hoeveelheid gratis muziek op het internet alleen maar toegenomen. Dat is zeker zo voor wie de blik naar de ruimere wereld richt. U ziet door de bomen het bos niet meer? Enola selecteert voor u tweewekelijks een handvol twijgjes uit de internationale wildgroei, steeds gefocust op een land of regio. Het doel: een reis rond de wereld in tachtig downloads. Eerste etappe: Turkije.

Brug tussen Europa en Azië, land van kettingrokers en borstelige snorren, van vettige durums en een president die zichzelf ziet als een herboren zestiende-eeuwse sultan. De clichés over Turkije zijn huizenhoog in het Westen, wat dan weer in schril contrast staat met het totale gebrek aan kennis van de bloeiende Turkse muziekscène. Akkoord, de Anatolische rock is bezig aan een revival, maar dat is muziek die in lang vervlogen tijden gemaakt werd. Ook vandaag komt er nog een hoop kwalitatieve Turkse muziek uit, waarvan er bovendien een mooie selectie verkrijgbaar is aan een prijs die u zelf mag bepalen. De reden voor de start van onze wereldreis in Turkije? Dit jaar staat het land in de kijker met het Europalia-festival dat loopt vanaf vandaag tot 31 januari, met onder meer tal van boeiende optredens in Vooruit, AB, Handelsbeurs en andere plaatsen. Onderstaande bands treden daar weliswaar niet op, maar zouden u toch goesting moeten doen krijgen om het programma te gaan verkennen.

1. Hayvanlar Alemi

De eerste stop in Turkije maken we niet in metropool Istanbul, waar het onbetwiste zwaartepunt van de Turkse muziekscène ligt, maar in de hoofdstad Ankara. Daar timmert een kwartet spacers aan een instrumentaal oeuvre dat voortbouwt op de erfenis van de Anatolische psychrock maar dat ook enkele nieuwe melkwegstelsels verkent, van folk over dub, tot dingen waar zelfs wij geen touw aan weten vast te knopen. De band heeft al behoorlijk wat boeiende releases op de teller staan, waarvan er verschillende volledig op freemusicarchive.org (een website die nog geregeld zal opduiken in deze reeks) staan, maar als we er eentje moeten uitkiezen, dan toch het recente Twisted Souvenirs. Waarom? Omdat de groep hier een hoogtepunt van samenspel en focus in composities bereikt, met vooral uitschieters in “Karecikler Dolmadan”, “Hadron Collider Twist” en in de ruwe cover van Mulata Astatke’s “Yekermo Sew”.

2. Stiver

Toegegeven, de muziek van deze jonge heer uit Istanbul klinkt veeleer Brits dan Turks, maar Stiver maakt wel uitstekend geproducete dubstep die zonder schroom naast de muziek van de pioniers kan staan. Het is dan ook vooral de muziek van die pioniers die hier gevolgd wordt, met weinig nieuwe invalshoeken, maar wel sterke stijloefeningen à la Burial of de vroege Skream: ijle stemmen, ambient texturen en voortvarende 2step-beats. Stiver heeft een aantal betalende releases op bandcamp staan; maar het toepasselijk getitelde Free Downloads (een titel naar ons hart!) is alvast een mooie smaakmaker. Bovendien heeft dit album, in tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden, een coherent verhaal te vertellen, met songs die elk sterk bijdragen aan de sfeer die Stiver uitbouwt. Het is duidelijk geen willekeurig samengegooid hoopje b-sides, maar een doordachte collectie songs.

3. Muasır

Van alle artiesten die hier besproken worden, voelt rapper/zanger Muasır wellicht het meest Turks aan. Niet enkel omdat hij in het Turks rapt en zingt, maar ook omdat in de productie op de ep Pal Sokağı Çocukları hier en daar samples uit klassieke Turkse muziek opduiken. Neem bijvoorbeeld de saz-melodie die het refrein van “Dünden Kalan” aandrijft, de fluitsample in “Hes Mi?” of de intro die een krakerige Turkse mannenstem verknipt tot een perfecte sfeerzetter. Qua stijl valt de hiphop van Muasır onder te brengen in het soort muziek dat een half decennium geleden als “backpacker” werd getypeerd: zonnige soulvolle vibes met teksten (voor zover we ze kunnen volgen natuurlijk) die ver weg blijven van gangsterclichés. In “1 Oda 3 Pencere” (“1 kamer 3 ramen”) haalt Muasır bijvoorbeeld herinneringen op aan een vervlogen herfst. Liefhebbers van Blackalicious, K-Os, de vroege Lupe Fiasco of, recenter, iemand als Watsky, kunnen hier dan ook hun hart ophalen, tenminste zolang ze openstaan voor Turkse teksten. Music 4 Non Musicians, het label waarop deze EP werd uitgebracht, biedt overigens een groot deel van zijn verdere catalogus gratis aan, een collectie hiphop van allerlei slag waarin het aangenaam grasduinen is.

4. TSU!

Hakan Dedeoğlu, de man achter TSU! (tevens actief in Ricochet en OAK en sinds kort lid van het Canadese Esmerine) maakt vaag galmende akoestische folk met traag tokkelende gitaren die omwikkeld worden door ijle strijkers en geluidstexturen die rijkelijk echo’s in het rond strooien. Op zijn zelfgetitelde debuut klinkt dat doorgaans instrumentaal, maar een enkele keer worden er ook spaarzame Engelstalige vocals bij gehaald (“Behold! The Night Calls Your Name”). Dat levert een tiental vignettes op, akoestische schetsen die vanuit een gelijkaardig uitgangspunt toch een mooie variatie aan de dag leggen. Zelf haalt hij invloeden aan als Six Organs Of Admittance en James Blackshaw, en die invloed is zeker te horen, al komen er ook klanken bij aan te pas die doen denken aan spul dat op Constellation wordt uitgebracht (die link met Esmerine is er duidelijk niet toevallig), zoals de gruizige achtergrondgeluiden op “Across Coffee World, Above Honda”. Bovenal zorgt de minimale aanpak die Dedeoğlu aan de dag legt voor een eigenheid die in al zijn simplesse erg te pruimen is. Dat moeten ook Carla Bozulich en Shahzad Ismaily gedacht hebben, want beiden werkten mee aan respectievelijk dit debuut en ’s mans tweede plaat H.M.S. Angora.

5. Replikas

Replikas is ondertussen zowat een instituut in de Turkse alternief-experimentele scene, met heel wat albums op de teller. De band draait zijn hand ook niet om voor een zijproject meer of minder, zoals Alfred Hitchcocks stille film Blackmail van een nieuwe soundtrack voorzien. Daarvan is deze plaat een liveopname uit 2013. De semi- geïmproviseerde muziek hier doet vaak denken aan die van vroege postrockbands als Bark Psychosis of aan de donkere ambient van figuren als Aidan Baker. Onheilspellende maar steeds boeiende geluidsexperimentatie die schommelt tussen spanning, experiment en nostalgie (het lieflijke pianothema in de tweede helft van “Blackmail 2” dat zo uit een gramofoonplaat gelicht lijkt bijvoorbeeld). Weliswaar niet per se representatief voor wat de band verder uitvreet en ongetwijfeld indrukwekkender met de visuals erbij, maar ook zonder die ondersteuning biedt deze soundtrack een meanderende geluidservaring om aangenaam in te verdwalen.

Het Europalia-festival loopt van 6 oktober tot 31 januari. Ook hier gaan de muziekstijlen enorm breed, van Ottomaanse klassieke muziek tot jazz, psychedelica en rock. Onze aanraders? Het uitstekende instrumentaal eclecticisme van Ayyuka (niet gratis downloadbaar, wel volledig te streamen) op 21 november in Handelsbeurs en de tweede editie van het Eastern Daze Festival (28 november) in Vooruit waar de koppeling van experiment en trance centraal staan.

E-mailadres Afdrukken