Banner

Belgian Vaults

Eerherstel voor knappe Belgische sixtiespop

Yves Coudron - 16 april 2013

De jaren zestig waren lang niet veel meer dan enkele beduimelde alinea's in de geschiedenis van onze vaderlandse popmuziek. Onterecht, zo blijkt uit de Belgian Vaults compilaties waarop het beste aan Belgische bluesrock, (freak)beat, garagerock en pop uit de sixties samengebracht is.

We zouden niet graag iemand moeten zoeken die niet houdt van muziek uit de jaren zestig. Bands als The Doors, The Kinks en The Beatles winnen vijftig jaar na hun hoogdagen nog elke dag nieuwe zieltjes en vormen een blijvende bron van inspiratie voor talloze nieuwe bands. Belgische tegenhangers van die bands blinken daarentegen vooral uit in afwezigheid. Enkele hitjes van The Pebbles en The Wallace Collection, tot daar aan toe, maar Belgische rock, werd die niet uitgevonden in de jaren zeventig, door pakweg TC Matic?

Niet dus, zo blijkt. Hoewel veel van hen samen met hun 7 inches in de plooien van de geschiedenis verdwenen zijn, had België vijftig jaar terug wel al heel wat goeie en interessante bands. Postuum eerherstel komt er door Felix Huybrechts. Als een echte schattenjager dook hij in de vaderlandse muziekarchieven op zoek naar pareltjes van popmuziek uit de tijd waarin die nog maar pas uitgevonden was. Huybrechts zocht, vond en bundelde zijn favorieten in de Belgian Vaults compilaties, waarvan hij pas het tweede deel gereleaset heeft op zijn eigen Starman Records. Enola ging al na de eerste luisterbeurt plat en geeft u hierbij drie redenen waarom u deze uitermate aanstekelijke brok belpopgeschiedenis niet mag missen.

De sound

Ook toen al waren Belgische groepen grotendeels schatplichtig aan die van Amerika en Engeland. Wat daar bestond, had je hier ook en dat ging veel breder dan men wel eens zou kunnen denken. Op Belgian Vaults vol. 2 vinden we bij The Shakes en The Sonny Boys bijvoorbeeld vette Cream-achtige bluesrock maar er is ook uitstekende funk, met name bij Clee's Five en Davy Jr and Guess Who, swingende garagerock van Les Ombres en zeer aanstekelijke beatpop van The Tellstars en The Sheiks.

Zoemende fuzzen, warme orgeltjes en heerlijke zonovergoten ooh's en aah's in de backings. Het zijn de basisingrediënten van sixtiespop en ook in de Belgische liedjes werd er toen kwistig mee omgesprongen. Opmerkelijk is dat de opnames vijftig jaar na dato nog steeds heel fris en levendig klinken. Soms zit de balans in de mixen wat scheef maar steevast sprankelen de cymbalen, kletteren de gitaren en gloeien de orgeltjes. "Dat heeft vooral te maken met het soort productie van toen," verduidelijkt Huybrechts. "De focus lag op een goede opnameruimte, goede microfoons en een goede liveopname. Er werden weinig effecten gebruikt, hoogstens wat reverb. Vandaag worden veel opnames behandeld met compressoren en allerlei effecten. Je kunt opnames van de jaren tachtig en negentig zo onderscheiden door de specifieke effectprocessoren die toen in zwang waren. De eerste platen van de Beatles en de Stones klinken nog altijd fris. Dat is gewoon een groep die live staat te spelen, opgenomen met goeie microfoons."

Naast de bijwijlen excellente sound moeten veel van de Belgische arrangementen evenmin onderdoen voor die van de Angelsaksische tijdgenoten. Little Jimmy and The Sharks doen heel mooie dingen met trompetten op "Love at First Sight". De onvolprezen Guy Wathelet schiet op "Some People Said" weer pal in de roos met sublieme orgelarpeggio's en ineengevlochten fuzzriffjes, en The Klan's droomballad "And I Love It So" wordt gedragen door sublieme strijkers.

Het Engels

"What shall we do with the drunken sailor earlààày in the morning” zong de legendarische Antwerpse bard Ferre Grignard in '66. Grignard was niet de enige van zijn tijdgenoten die wel eens zondigde tegen de taal van Shakespeare. Vettige accenten en spaak lopende formuleringen vallen af en toe ook te horen op Belgian Vaults. "I remember when you crossed my way/you just asked me what time it is" mijmert Little Jimmy. The Sheiks zorgen in "Stormy Brain" op hun beurt voor het tenenkrullende "Let me walk away, and leave behind my way".

"Ik heb honderden nummers beluisterd en het Engels was soms echt niet te ontcijferen," aldus Huybrechts. "Bij de Franstalige groepen is het Engels doorgaans sowieso een beetje minder. Maar wat je ook niet mag vergeten, is dat men toen niet opgroeide met het Engels. De meeste mensen kregen geen Engels op school, en Engelse films waren er toen ook amper op tv. Het liep daarom wel eens fout."

Een van de meest markante voorbeelden vinden we bij The Klan, een overigens uitstekende band uit Brussel. De groep heette aanvankelijk Les Ombres maar om internationaal te kunnen doorbreken, werd die groepsnaam ingewisseld voor een Engelse. Niemand wist echter dat 'The Klan' in Angelsaksische landen synoniem stond voor de Ku Klux Klan, een uitermate racistische beweging. Toen de eerste LP van The Klan daarenboven ook nog de titel "Join Us" kreeg, werd potentieel internationaal succes definitief beperkt tot onze internationale hoofdstad.

Het creatieve en vaak ook foutieve gebruik van het Engels zal misschien voor een aantal puristen en Jan Becaus een struikelblok zijn maar wij vonden het bovenal innemend en bijwijlen ook erg grappig.

De ongereptheid

Naïviteit en onschuld zijn het wezenskenmerk van eenieders kindertijd en dat geldt ook voor die van de popmuziek. De prille jaren van de belpop, dat waren jaren van gebricoleer door gepassioneerde amateurs, immer omgeven door een charme die aan eender welke marketingterm ontsnapt.

"Wij kunnen ons dat nu niet meer voorstellen maar popmuziek was toen slechts vier, vijf jaar oud,” aldus Huybrechts. “Wat er nu bestaat aan structuur en omkadering in de rockmuziek was er toen niet. Heel veel geld ging naar managers en platenfirma's. De managers tekenden vaak mee als auteur/componist van de nummers om meer poen te kunnen opstrijken. Het waren cowboys, ambitieuze zelfstandigen die geld geroken hadden in de muziekwereld De muzikanten waren vaak amper 17, 18 jaar en wisten niets van uitgaven of contracten."

Veel hedendaagse groepen willen een plaat opnemen en de Rock Rally winnen maar toen was dat wel anders. "Live spelen, daar draaide het om," zegt Huybrechts. "Er waren toen honderden groepen en die traden op in de talrijke danszalen die ons land rijk was. Opnemen zagen velen als een noodzakelijk kwaad dat ze, meestal op aanraden van de manager, moesten doen om te versieren. Het was ook erg duur. Groepen die geen geldschieter hadden, zijn nooit in een studio geraakt. Onder invloed van die manager kwam op kant a meestal een commercieel nummer, zoals een slow, iets om op te dansen. Op de andere kant mocht de groep dan haar zin doen. De meeste nummers van mijn compilaties zijn dan ook b-kantjes." De eerste editie Rock Rally van Humo liet nog tien jaar op zich wachten, maar er bestond wel al een andere wedstrijd voor bandjes: de Gouden Micro. In '65 werd die gewonnen door het Gentse The Paramounts (zie Belgian Vaults vol 1 & 2). De hoofdprijs: een rode Simca.

Internationale doorbraken vielen er doorgaans niet op te tekenen, enkele uitzonderingen daargelaten. The Cousins scoorden bijvoorbeeld een wereldhit met debuutsingle "Kili Watch' en tourden door Zuid-Amerika en Afrika. Op kleinere schaal bereikten enkele bands ook mooie dingen. Zo werd Little Jimmy's moeder ooit gebeld met de vraag of haar zoon met zijn groepje wilde openen voor The Rolling Stones. Hij beweert nog steeds dat ze toen de beste band van de avond waren. Het Limburgse The Foottappers zou voorprogramma's verzorgen van onder andere Pink Floyd en The Kinks, maar mocht evenwel niet op televisie optreden omwille van de lengte van hun haar.

Belgian Vaults volume two is pas uit maar volume drie zit al in de pijplijn. Die zal volgens Huybrechts eerder muziek van de late jaren zestig en begin jaren zeventig bevatten, beïnvloed door zware rock als die van Led Zeppelin. “De voorraad is niet onuitputtelijk maar er is heel veel. Voor elk goed nummer op de plaat zijn er vijf, zes die het niet gehaald hebben. Maar er was toen net als nu ook heel veel middelmatige muziek. Het is zoeken om de pareltjes eruit te halen."

E-mailadres Afdrukken
 
Belgian Vaults
Starman Records / 2013

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST