Banner

Jazz Classic - Freddie Hubbard

Open Sesame

Quincy Cloet - 14 september 2011



Blue Note, 1960

Met zijn debuutalbum 'Open Sesame' zag de toen tweeëntwintigjarige trompetspeler Freddie Hubbard een aantal deuren geopend in het jazzmilieu van New York. Twee jaar eerder had de jonge snaak nog maar zijn intrek genomen in de metropool aan de oostkust, vol van hoge verwachtingen en gedreven door tomeloze ambities. Niets leek hem in die periode tegen te zitten: door het snelle succes en het gemak waarmee hij speelde, blaakte Hubbard van zelfvertrouwen. Hij liet zelfs op het podium geregeld uitschijnen dat hij de coming man van de jazzmuziek was. Die zelfzekerheid sloeg ook over op het publiek en bereikte bij velen een gevoel van opwinding. Blue Note had opnieuw een groot talent gestrikt, een man die het label en het genre in het nieuwe decennium zou loodsen.

Dat Hubbard ook door zijn tijdgenoten werd aanzien als een major talent, bewijst de lange rist samenwerkingen en collaboraties op klassiekers uit die periode. Ornette Coleman, wegbereider van de free jazz, wou Hubbard per se bij de opnames van 'Free Jazz: A Collective Improvisation' na het bijwonen van een van zijn optredens. John Coltrane schakelde de trompetspeler meermaals in op zijn albums, onder andere voor het exotische 'Olé' en voor zijn latere meesterwerk 'Ascension'. De lijst houdt daarmee niet op: Hubbard speelde onder andere mee met Art Blakey (als lid van The Jazz Messengers), Oliver Nelson (bekend van de klassieker 'Stolen Moments'), Eric Dolphy ('Out To Lunch!') en Herbie Hancock ('Maiden Voyage'). Op jonge leeftijd al een gerespecteerd muzikant en tegelijk ook een vaandeldrager van de hard bop: een nieuwe beweging die was gegroeid uit de bop en zich liet beïnvloeden door de blues en gospel. Samen met Lee Morgan was Hubbard een van de belangrijkste exponenten van deze beweging.

Ondanks dat palmares en de grote opwinding bij tijdgenoten, is Hubbard nooit helemaal bij het grote publiek doorgebroken. Zijn naam wordt zelden onmiddellijk geassocieerd met de typische jazztitanen. Een deel van die miskenning is het gevolg van ontwikkelingen in zijn latere carrière, toen Hubbard nog succesvol was maar begon in te boeten aan scherpte en innovativiteit. Critici verweten hem bijvoorbeeld zijn keuze om tijdens de jaren zeventig een eerder commerciële richting te kiezen. Op latere leeftijd kreeg Hubbard ook problemen met zijn bovenlip, waardoor hij een jarenlange pauze moest inlassen. Zijn belang in de hard bop en de jazz kreeg pas recent een belangrijke herwaardering doordat het National Endowment for the Arts hem in 2006 onderscheidde met de titel 'Jazz Master', en daarmee zijn betekenisvolle rol onderstreepte. Freddie Hubbard zag zijn eer hersteld en blies twee jaar later zijn laatste adem uit op zeventigjarige leeftijd.

'Open Sesame' uit 1960 zet het gevoel van opwinding en ambitie, typerend voor de aanvang van zijn carrière, uitstekend in de verf. The sky is the limit en alles lijkt nog mogelijk. Ook het gemak en de elegantie waarmee Hubbard improviseert doen makkelijk vermoeden dat er een groot muzikant aan het werk is. De originele lp-versie telt zes composities, maar op de cd-versie zijn er twee extra alternate takes te vinden. Wat daarnaast opvalt, is dat een groot deel van de composities niet door Hubbard is geschreven. Enkel bij 'Hub's Nub' gaat het om een volledig zelfgeschreven nummer.

De verdienste van Hubbard ligt minder op het domein van de compositie. Hij is in de eerste plaats een veelzijdig trompetspeler en een goede improvisator, die erin slaagt om een hoge graad aan subtiliteiten in zijn trompetsolo's te verweven. Zijn levendige, zelfs vibrante speelstijl brak opvallend met de introspectieve en minimale koers die Miles Davis een paar jaar terug had ingezet op 'Kind of Blue'. Een parallel valt echter wel te trekken op het vlak van inhoud: bij het openingsnummer 'Open Sesame' en 'Gypsy Blue' vallen telkens exotische invloeden te ontwaren, die ook zijn terug te vinden op 'Sketches of Spain' van Miles Davis en 'Olé' van John Coltrane.

Hubbard verkent op vlak van speelstijl en inhoud schoorvoetend nieuw terrein, maar 'Open Sesame' blijft niettemin nog stevig in de traditionele jazzcultuur ingebed. Iedere compositie is gekenmerkt door een logische en transparante structuur, waarbij ieder lid van het kwintet - de overige muzikanten zijn Tina Brooks (tenorsax), McCoy Tyner (piano), Sam Jones (bas) en Clifford Jarvis (drums) - de gelegenheid krijgt om te improviseren binnen het thema. Echt samenspel, of een vorm van wisselwerking beperkt zich meestal tot het refrein.

Het debuutalbum van Hubbard is voornamelijk een luisterrijke ervaring vanwege de welgekozen diversiteit in intonatie en instrumentbehandeling. Waar Hubbard, Brooks en Tyner bij openingsnummer 'Open Sesame' nog opvallend kwiek en levendig voor de dag komen, prefereren ze bij de ballade 'But Beautiful' een eerder elegante en zachtaardige speelstijl. Hubbard is in alle omstandigheden een genot om aan te horen, door de innovatieve wijze waarmee hij met zijn trompetsolo's omgaat. De trompetspeler kiest er met zijn energieke en onvoorspelbare stijl voor om de luisteraar geregeld op het verkeerde been te zetten. Bij iedere beluistering komen dan ook nieuwe subtiliteiten aan het licht waar voorheen niet wordt bij stilgestaan. 'All Or Nothing At All' illustreert dat gevoel: Hubbard lijkt onrustig te spelen maar in die bevlogen momenten valt er een bijzondere diepgang in zijn melodieën te ontdekken.

Een interessante compositie is 'One Mint Julep' omdat ze vanaf het begin duidelijk de richting uitgaat van de hard bop. De diepe bastoon in combinatie met een beweeglijke melodie op de piano, verraden onmiddellijk een verwantschap met rhythm 'n blues. Enerzijds is 'One Mint Julep' een verschrikkelijk mooie en aantrekkelijke compositie, anderzijds bewijst het ook dat Hubbard anno 1960 een veelbelovend muzikant is - door de subtiele variaties die hij maakt op klassieke thema's. De eigen compositie 'Hub's Nub' suggereert dat eveneens: in de melodie en het ritme van Hubbard hoort men duidelijk de invloed van creatieve tijdgenoten, en toch slaagt de trompetspeler erin om het allemaal een eigen twist mee te geven.

Om een beter begrip te krijgen van Freddie Hubbard en zijn belang voor hard bop en (trompet) jazz in zijn geheel, volstaat 'Open Sesame' misschien niet helemaal. Voor vele liefhebbers bereikt hij pas zijn hoogtepunt in 1970 het sublieme fusionalbum 'Straight Life'. Wat nu ook zijn beste album mag wezen - twee is altijd beter dan één - 'Open Sesame' is een boeiende stap in de discografie van Freddie Hubbard. Zijn karakteristieke geluid is op dat moment nog doordrongen van jeugdigheid en zelfvertrouwen, wat zijn debuutalbum een buitengewone moderne en eigentijdse klank meegeeft.

http://www.freddiehubbardmusic.com

E-mailadres Afdrukken
 
Jazz Classic - Freddie Hubbard
Blue Note / 1960

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST