Banner

Born in the USA

Fahrenheit 9/11 - de controverse

Dennis Van Dessel - 06 juli 2004

Toen Michael Moore in 2003 het oscarpodium beklom en onder gemengd boegeroep en applaus "Shame on you, Mr. Bush!" begon te roepen, waren er ook heel wat voorstanders van de president die stilletjes in hun vuistje lachten. Moore had zich belachelijk gemaakt met z'n tirade, beweerden ze, hij had zich getoond zoals hij werkelijk was: een niet bijster intelligente anti-Amerikaan die zomaar wat met modder slingert zonder echt te weten wat hij wil raken. 'Fahrenheit 9/11' werd achteraf door Moore zelf omschreven als gedeeltelijk een verantwoording voor zijn oscarspeech. Shame on you Mr. Bush, indeed.

In een land waarin patriottisme schijnbaar gelijk werd gesteld aan het stilzwijgend aanvaarden van alles wat de regering zegt en doet en elke afkeurende stem ogenblikkelijk als "onamerikaans" werd bestempeld, was het allicht te verwachten dat Moore het moeilijk zou hebben om z'n ongegeneerd liberale anti-Bush documentaire gemaakt te krijgen. Een overzichtje van de belangrijkste gebeurtenissen.

'Fahrenheit 9/11' zou oorspronkelijk geproduceerd worden door Icon, de filmmaatschappij van Mel Gibson. Gibson zelf zat in 2002, rond de tijd dat Moore klaar was om in productie te gaan, in Italië om 'The Passion of the Christ' te filmen, maar, zegt Moore, aangezien het budget van zijn film maar zes miljoen dollar zou zijn, konden zijn executives in de VS de beslissing om de film te financieren gerust zelf nemen. Een maand later kreeg Moore bericht van Icon dat de plannen waren veranderd: Gibson had gehoord wat voor film het zou worden, werd bang dat zijn relaties met Washington in het gedrang zouden komen, en besloot om de film af te zeggen. Moore vond evenwel nieuwe steun in Bob en Harvey Weinstein, de bonzo's van onafhankelijke studio Miramax, die traditioneel een distributiedeal heeft met Disney. Miramax financiert de film, Disney zorgt voor promotie en internationale verspreiding.

Dan op 5 mei 2004 werd het verhaal plots weer veel interessanter: Michael Eisner, de (zelf ook fel omstreden) grote baas van Disney, heeft besloten dat het Huis van de Muis niet verantwoordelijk kan zijn voor de distributie van een film met een politieke inhoud die "een deel van het publiek kan kwetsen of beledigen". De vraag blijft wanneer Eisners frank precies gevallen is wat voor film het zou worden - op het moment dat Moore een jaar eerder op een podium "Shame on you, Mr. Bush" riep, misschien? Moore bleef achter met een afgewerkte film maar niemand om 'm te verdelen. Disney bleef achter met de documentaire 'America's Heart and Soul', die een week na 'Fahrenheit 9/11' in première ging. Klaarblijkelijk een film die geen potentieel explosieve politieke inhoud bevatte.

Moore trok met z'n prent naar Cannes, waar die op 18 mei in wereldpremière ging. De film kreeg wellicht het langste applaus in de geschiedenis van het festival, ergens tussen de 15 en 20 minuten. Op 23 mei wint Moore de Gouden Palm - hij voorspelt dat hij nu "binnen de 24 uur" waarschijnlijk een verdeler voor de VS zal vinden en hij heeft gelijk. Uiteindelijk is het de firma Lion's Gate die de taak op zich neemt. Moore wil de film zo snel mogelijk de zalen inkrijgen, om er zeker van te zijn dat iedereen de gelegenheid zal krijgen om 'm te zien voor de presidentiële verkiezingen in november. Nauwelijks een maand later zal 'Fahrenheit 9/11' nationaal in première gaan.

Maar er blijven mensen aan het werk om ervoor te zorgen dat het fenomeen Michael Moore gemarginaliseerd wordt - de organisatie Move America Forward, die zich wijdt aan het "steunen van onze troepen in Irak en de strijd tegen het terrorisme", roept bioscoopexploitanten op om de film niet te tonen en gewone bezoekers om hun plaatselijke cinema te "overspoelen met telefoontjes, e-mails en faxen met de vraag om deze grotekse en misleidende film niet te draaien". Dit was vóór de prent gereleased was, dus de mensen van Move America Forward kunnen de film onmogelijk gezien hebben, maar goed, dat hoeft ook niet om te weten dat hij grotesk en misleidend is. Zeker niet aangezien de organisatie werd opgezet door de PR-firma Russo Marge en Rogers, die tijdens 2001-2002 meer dan 2 miljoen dollar ontving van de Republikeinse partij en niets van de Democraten. Hun inspanningen zijn gedeeltelijk succesvol: in plaats van de meer dan duizend zalen waar de prent had moeten draaien, zijn het er "maar" een achthonderdtal in de VS.

Bovendien krijgt de documentaire een R-rating in Amerika, wat wil zeggen dat kinderen onder de 17 hem niet zonder begeleiding kunnen gaan zien, gebaseerd op "het taalgebruik en gruwelijke beelden". Beelden die ook al op tv en in de kranten te zien waren, natuurlijk, maar dat is niet hetzelfde. Moore gaat in beroep tegen die beslissing, maar ook na een tweede visie blijft de Amerikaanse filmcensuur onwankelbaar in z'n beslissing.

Niet dat het uiteindelijk veel uitmaakt: tijdens z'n openingsweekend brengt de film bijna 24 miljoen op (op een budget van 6 miljoen). Tijdens z'n eerste week komt er meer geld in het laatje dan 'Bowling For Columbine' opbracht tijdens z'n gehele looptijd van negen maanden. Onmiddellijk wordt het aantal schermen verhoogd naar meer dan 1200.

Natuurlijk is er een tegenreactie van de Bush-aanhangers: Moore wordt alweer beschuldigd van het verdraaien van de feiten (iets waar hij in 'Bowling' in ieder geval niet vies van was). Hij zou linken hebben met de Democraten (wat mij weinig waarschijnlijk lijkt, aangezien Al Gore aan het begin van de film ook een fameuze veeg uit de pan krijgt) en hij zou een hypocriet zijn aangezien hij zelf een miljonair is. Hoe dat precies in z'n werk gaat, is mij ook niet helemaal duidelijk.

En nu, toepassend in dezelfde week van de Amerikaanse nationale feestdag, krijgen wij 'm ook te zien - Michael Moore is nog altijd dezelfde manipulatieve, onbeschaamd eenzijdige liberale prediker die hij altijd al was. En ja, daar mogen we blij om zijn.
E-mailadres Afdrukken
 
Born in the USA

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST