Banner

John Zorn

At The Gates Of Paradise + A Dreamers Christmas

Guy Peters - 25 november 2011

Het heeft iets pervers, het feit dat de componist die enkele van de meest radicale albums en speelstrategieën van de recente decennia op z’n naam heeft staan nu op de proppen komt met een kerstplaat. Anderzijds heeft hij zich het voorbije decennium steeds vaker ingelaten met muziek die ronduit toegankelijk en mooi is, terwijl hij zich omringd wist met muzikanten die dat tot een goed einde kunnen brengen zonder die vervelende ironische grijns. Al blijft het toch even in de ogen wrijven en je afvragen of je dit echt meemaakt.

Maar eerst At The Gates Of Paradise, het recentste deel in een reeks bedwelmende platen waarvoor Zorn zich liet beïnvloeden door antieke geschriften en artiesten en profeten uit romantische en mystieke hoek. Het begon vorig jaar met In Search of The Miraculous en The Goddess en wordt nu verdergezet met een album dat z’n inspiratie haalt bij William Blake en gnostische geschriften uit de oudheid (een traditie die ook verdergezet werd door Aleister Crowley, die al een paar keer opdook in het Zornoeuvre). De line-up is die van Nova Express, met John Medeski (piano/orgel), vaste klant Kenny Wollesen (vibrafoon), Trevor Dunn (bas) en Joey Baron (drums). De muziek op dit album is even opvallend en verleidelijk als die op z’n voorgangers.

De meerderheid van de composities verwijst naar het werk en de ideeën van Blake, terwijl ook diens schilderwerk (met o.m. z’n portret van Albion) verwerkt is in het artwork. De muziek is daardoor voorspelbaar romantisch, gestructureerd en doorgaans licht verteerbaar. Opener “The Eternals” is delicaat, met sterk repetitieve elementen, zowel verder bouwend op oorstrelende kamerjazz als lichte klassiek. “Song Of Innocence”, samen met “Song of Experience” verwijzend naar het sleutelwerk van Blake, is volledig wat je ervan verwacht: van een kinderlijke, idyllische schoonheid, met vibrafoon en piano die een voorzichtig uitgestippelde dans uitvoeren, onschuldig sensueel.

Hier en daar wil de sfeer en aanpak wel een beetje wijzigen -- zo is “The Aeons” eerder afstandelijk dromerig en het zinderende “Liber XV” met z’n resonerende vibrafoon, verleidelijke orgelmelodieën en marsroffels eerder koortsig en zelfs wat onheilspellend -- al zorgt eigenlijk enkel “Light Forms” voor een echte stijlbreuk, met een korte, grillige structuur die een stuk minder gecomponeerd aanvoelt. Natuurlijk ben je voor een uitdaging dan ook niet aan het juiste adres bij At The Gates Of Paradise. Dit is muziek die de jongere Zorn nooit gemaakt zou hebben. Of het bevalt, is dan ook een kwestie van voorkeur, al valt niet te ontkennen dat de man erin slaagt om van dergelijke ‘tussendoortjes’ soms verdomd mooie luisterervaringen te maken.

Kerstplaten en hun lullige melodieën, kinderachtige inkleuringen en bakken suikerglazuur. Iets waardoor je automatisch de feestdagen gaat verwensen en vrienden met gastvrije partners gaat uitvinden om maar te kunnen ontsnappen aan de jaarlijkse terugkerende, in kerstsfeer door te brengen partijtjes bij ouders en andere familieleden. Kerstplaten, dat is doorgaans iets voor schlagerzangers, rockers op hun retour met een lege spaarpot en André Rieu. Serieuze artiesten laten zich daar niet mee in. In het universum van artiesten als Zorn heeft men zelfs nog niet van kerstplaten gehoord. Toch wel dus, en het werd zelfs met zo veel poeha aangekondigd op Tzadik, dat er naast de reguliere versie ook een LP-versie zou verschijnen (nog maar de tweede langspeler die de eer krijgt), alsook een 45-toerenplaatje.

Op A Dreamers Christmas treedt de all star band The Dreamers aan: Marc Ribot (gitaar), Jamie Saft (toetsen), Kenny Wollesen (vibrafoon, bellen, glockenspiel), Trevor Dunn (bas), Cyro Baptista (percussie) en Joey Baron (drums). Kortom: drievierde van de band van At The Gates of Paradise en een ronduit fantastische bezetting. Die zorgt er uiteindelijk ook voor dat je dat cd’tje in de lade zal steken om toch eens te horen wat er gaande is. En eigenlijk… eigenlijk is de conclusie dat het helemaal niet zo’n bevreemdende gebeurtenis is als sommigen wel zouden voorspellen. Het samenspel van deze knapen speelt zich al geruime tijd regelmatig af binnen afgebakend terrein dat vooral charmante melodieën en makkelijk in het gehoor liggende composities bevat. Dat is nu niet zo verschillend.

In de minder bekende composities (tenzij u echt bent opgegroeid in hardcore X-mas-middens), zoals Vince Guaraldi’s “Christmas Time is Here” en Zorns eigen “Santa’s Workshop”, krijg je muziek gepresenteerd die, als je de wollige wintereffecten even vergeet, zo op eender welke Dreamersplaat had gepast. Van een stijlbreuk is geen sprake met die twanggitaar van Ribot, de mooi in elkaar schuivende ritmepatronen van Baptista/Baron en het functionele spel van de andere leden. Bij een paar andere composities, die wel in het collectieve geheugen gebrand zijn, gaat het er grotendeels vergelijkbaar aan toe, al is het al op voorhand grinniken bij de gezichten die je te zien krijgt als je “Winter Wonderland” met z’n rinkelende percussie oplegt. Om nog maar te zwijgen van “Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!” (yep) of “Santa Claus Is Coming To Town”, dat gelukkig voorzien wordt door een afleider in de vorm van Ribots krakkemikkige gitaarspel.

Zorns eigen “Magical Sleigh Ride” is een van de hoogtepunten, al zal afsluiter “The Christmas Song” ongetwijfeld de meeste draaibeurten krijgen, al is het maar door de gastbijdrage van Mike Patton, wiens ‘net erover’-gecroon eigenlijk volledig op z’n plaats is in deze kleverige ballade. Enerzijds kan je dus niet anders dan concluderen dat Zorn eigenlijk al langer in de nabijheid van… kerstmuziek aan de slag gaat (toegegeven, het deed even pijn om dat neer te schrijven). Anderzijds is dit het soort line-up dat zich aan alles zou kunnen wagen –- van Russische marsjes tot Thaise black metal en riedels van een Vlaamse pensenkermis --, en het evengoed naar z’n hand zou kunnen zetten. Het samenspel en de solomomenten zijn van het te verwachten niveau, maar het blijft natuurlijk wat het is: een kerstplaat. Aan u om te beslissen wat daarmee gebeurt. Ons exemplaar gaat voor een jaar de kast in.

Om de twijfelaars over de streep te trekken: bij de kerstplaat krijg je een paar stickers erbovenop.

E-mailadres Afdrukken
 
John Zorn

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST