Banner

John Zorn

The Crucible

Guy Peters - 28 januari 2009

Moonchild (2006), Astronome (2006) en Six Litanies For Heliogabalus (2007) waren, op z’n zachtst gezegd, geen spek voor ieders bek. Met The Crucible, dat 2008 op de valreep afsloot, zal Zorn ook geen commerciële potten breken, maar als er al sprake kan zijn van een light-versie van het ‘Moonchild’-project, dan openbaart die zich op dit vierde deel.

Six Litanies For Heliogabalus vormde eigenlijk het ideale slotstuk van een ongemeen intrigerende reeks werken waarmee Zorn zelfs zijn trouwe aanhang wist te verbazen. Het was een album dat zo virtuoos, creatief en perfect uitgevoerd werd dat het laatste woord gezegd leek. En dat was even ook het geval. In 2008 bracht Zorn het ene album na het andere uit, gaande van de exotische lounge/jazz met The Dreamers, drie albums in de Book Of Angels-serie en niet minder dan vier volumes voor de Filmworks-reeks. En plots was er toch The Crucible. Zorn zou op deze plaat niet enkel meetoeteren op alle songs, ook gitarist Marc Ribot, wiens Asmodeus de enige plaat was die Six Litanies ei zo na van de troon had gestoten in 2007, was present. A match made in heaven heet dat. The Crucible zou het ultieme magnum opus worden.

Zo ver is het uiteindelijk niet gekomen, al is er evenmin reden tot klagen. Het album haalt moeiteloos het gemiddelde niveau van de reeks, het is een nieuwe uitbarsting van bombastische virtuositeit en tegelijkertijd is het door z’n eenvoudigere ritmes en melodieën met voorsprong de meest verteerbare. Bij een eerste beluistering is opener “Almadel” angstaanjagend gefoeter, geschetter en gekletter. Sax en vocalen zetten meteen de aanval op het gehoor in, schril en hectisch, maar maken al snel plaats voor een thema dat uit de Masada-stal weggelopen lijkt, waarbij Patton met woordenloze zang de rol van trompettist Dave Douglas op zich neemt. Over een hoekig-mechanisch voortdenderende ritmesectie gaan de solisten vervolgens in de clinch met elkaar om naar het einde weer de melodie te hernemen.

De hysterie wordt onverminderd verder gezet met “Shapeshifting”, een opzwepende, aan “Litany II” herinnerende lap lawaai van drie dolgedraaide minuten. Als in een auditieve tenniswedstrijd gaan de muzikanten opnieuw duelleren met over-en-weer-gekrijs, uit de mouw geschudde acrobatieën en razend strak uitgevoerde tempowisselingen waarbij horen en zien vergaan. Het is ook dan dat duidelijk wordt dat de band vervaarlijk dicht bij het rockterritorium gekomen is, zij het via een met duivelse sfeertjes en geluiden volgestouwde bastaardvorm. Ook de relatieve toegankelijkheid van het minimalistische en van een toepasselijke titel voorziene “Maleficia” bevestigt deze indruk. De bas heeft iets van ondergronds gerommel, duister, sinister en hypnotiserend, zo indrukwekkend dat de enkele uitbarstingen die het sfeertje verstoren er haast overbodig door gaan lijken.

The Crucible is niet enkel de meest toegankelijke plaat uit de reeks, het is meteen ook de meest gevarieerde. Zo leunt de spastische forsbollerij van “Hobgoblin” aan bij de 70s fusion van Frank Zappa, wordt tijdens het met een lyrische saxsolo opgesmukte “Ineubi” opnieuw het mystieke opgezocht, gaan Zorn en Patton een geweldig duel aan in het nerveuze “Witchfinder” terwijl Dunn en Baron zich van hun beste kant laten zien en vormt “The Initiate” tenslotte een zwaar rockend einde. Ironisch genoeg is het de song met Ribot (“9 x 9”) die het minste indruk maakt. Het is niet duidelijk of het een guilty pleasure is, een pastiche van ouderwetse hardrock à la Led Zeppelin en Grand Funk Railroad of een excuus om verwarring te zaaien, maar deze heavy blues lijkt terechtgekomen op de verkeerde plaat.

Het extremisme van de band is intussen niet meer vernieuwend of verrassend te noemen. Het album haalt evenmin het duizelingwekkende niveau van Six Litanies For Heliogabalus. Anderzijds slaagt het er wel in om verdomd opwindend te zijn, doet het door al die explosieve creativiteit grijnzen van hilariteit en valt het nergens mee te vergelijken. Dat het live ook werkt, daar waren we twee jaar geleden al getuige van toen de heren in de AB neerstreken om Moonchild uit te voeren. We moeten er niet aan denken wat een deugd het zou doen om ook The Crucible op een podium te mogen aanschouwen.

E-mailadres Afdrukken
 
John Zorn

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST