Banner

John Zorn

Six Litanies For Heliogabalus

Guy Peters - 21 mei 2007

“To boldly go where no band has gone before.” Het had het credo van John Zorns meest recente project kunnen zijn. Wie dacht alles al gehoord te hebben na het zintuigenverwoestende Moonchild en het geschifte Astronome, zat er mooi naast. Het slotstuk van de reeks is zo mogelijk nog zotter en vooral: beter.

00:00: drum- en kefaccenten als Oosterse vechtkreten, en de sluis wordt opengegooid voor tweeëneenhalve minuut infernale ketelherrie, gestuurd door een uitzinnige attack van rammelende bassen, aangedikt met suizende orgeltonen en hysterisch gekrijs en gekerm. Een van de pot gerukte veldslag tussen Baron en Dunn. 02:36: een moment van sereniteit met middeleeuwse sferen door een vrouwenkoor. 03:21: een potige groove die van NoMeansNo had kunnen zijn, maar ontaardt in een finale van gesis en delirisch orgelgezoem. 04:31: verkenning van het etherische, met een kokhalzende Patton, die troost vindt in de schoot der vrouwen. 05:43: de terugkeer van de bas/drum-pletwals van deel 1, maar dan mét Zorns saxhysterie. 06:46: duivelse ambient met cimbalengetik, onheilspellend gefluister en plaagstootjes van orgelist Jamie Saft.

En dat is nog maar de eerste van zes litanieën. Het moge duidelijk zijn dat Zorn met dit derde en -- zo vermoeden we -- laatste deel, niet ineens soft geworden is. Six Litanies For Heliogabalus zit in dezelfde sfeer als Moonchild en Astronome, is schatplichtig aan dezelfde invloeden, maar is een expansie van de eerste twee volumes. Het trio wordt nu immers vergezeld door toetsenman Jamie Saft en geluidsmanipulator Ikue Mori, waardoor een kernversie van Electric Masada het mooie weer maakt op dit deel. Interessant zijn nu ook de expliciete aanwezigheid van Zorn, die ervoor zorgt dat het album een hoog Painkiller-gehalte krijgt, en de bijdragen van een driekoppig vrouwenkoor waardoor de plaat nu en dan verse oorden verkent.

Six Litanies For Heliogabalus klinkt een pak sensueler dan zijn gewelddadige voorgangers, wat ook een direct gevolg is van de centrale thematiek. Heliogabalus was een van de meest beruchte der Romeinse keizers, een wrede megalomaan wiens nalatenschap volledig in het teken stond van decadentie via seksuele excessen, afschaffing van het traditionele godenapparaat en uitzinnige geweldfestijnen. Zorns extremisme is de perfecte soundtrack bij dat door schandelen gekenmerkte leven; dat Six Litanies niet enkel een mooie dwarsdoorsnede biedt van de eerste albums, maar daarenboven een extra muzikale rijkdom aandraagt, is mooi meegenomen. Het album is diverser dan Moonchild en vooral een pak minder abstract dan Astronome. Door het extra personeel wordt er uitgepakt met een veelzijdigheid die van deze finale zowel het drukste als meest verteerbare luik maakt.

Als de band loos gaat, dan wordt verschroeiend hard uitgehaald (luister eens naar de verpletterende groove van de tweede litanie), maar er worden nu meer rustpunten ingelast. Zo krijgen de vrouwen even vrij spel, waarin ze als een stel geile giecheltrutten een orgie-sfeertje oproepen, hetgeen al snel in de kiem wordt gesmoord door een agressieve hakfinale. De derde en vijfde litanie vinden ook ’een evenwicht tussen geweld en schoonheid: zo zorgen de orgelpartijen van Saft en de druppelelectronica van Mori voor een tegengewicht voor de vocale acrobatiek van Patton en Zorns gierende chaos. Litanie IV is zelfs een solostuk voor Patton die werkelijk alles uit de kast haalt om zijn acht woordenloze minuten te doen uitgroeien tot een nu al legendarische tour-de-force. Horen is geloven.

De laatste jaren kreeg je steeds vaker te lezen dat Zorn z’n edge verloren zou hebben, dat de schoonheid van Masada hem in zo’n mate in beslag had genomen dat hij het experiment niet meer aandurfde. Met deze trilogie legt Zorn de die critici definitief het zwijgen op. En hoe! De albums getuigen van een virtuoze experimenteerdrift, en leiden tot zo’n geslaagde wisselwerking dat de resultaten voor alle betrokkenen een carrièrehoogtepunt zijn. Dat Six Litanies For Heliogabalus dan ook nog eens het sterkste deel van de reeks is, is de kers op de taart.

E-mailadres Afdrukken
 
John Zorn

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST