David Heatley

Mijn brein hangt op zijn kop

Kjel Dupon - 12 april 2010

Hoera! David Heatley zijn magnum opus My Brain Is Hanging Upside Down uit 2008 is eindelijk bij Oog&Blik en De Bezige Bij beschikbaar. In vijf hoofdstukken tekent Heatley zich door zijn 34-jarige levensloop. Maar wat kies je uit zo’n berg herinneringen en hoe breng je het over zonder te gaan vervelen?

Dat het leven een onoverzichtelijke warboel is, zien we al meteen op de cover. Als uit een moederkoek zien we Heatley op de wereld geworpen worden. De grote prent op de eerste bladzijde toont zijn sippe hoofd in profiel in een hoekje gedrukt. Als een buitenstaander kijkt hij naar een gekriebel van blauwe lijnen op een zwarte achtergrond waaruit geheugenflarden opdoemen: in de ordeloze spiraal herken je vaag een huis, een gitaar, een kind, een zeilboot, een klokhuis en een hoop vuilnis. Op de laatste pagina zie je een gelijkaardige prent, maar nu houdt hij zijn ogen stevig dicht alsof hij genoeg heeft zitten spitten in zijn geschiedenis.

Tussen die twee bladzijden slaagt hij er wonderwel in die zwarte chaos te concentreren tot vijf duizelingwekkende hoofdstukken. Met soms wel vijftig tekeningen op een pagina en heel snelle tijdsprongen blijft een helder overzicht onmogelijk. De kleine prentjes vragen om van heel dichtbij bekeken te worden. Dit zorgt ervoor dat je volledig in de strip en in de huid van Heatley stapt.

Dat laatste zou je waarschijnlijk niet in werkelijkheid willen doen. Op de kaft onder de omslag staan een aantal korte verhaaltjes die de neerslachtigheid van zijn leven goed illustreren. Als tiener loopt hij voortdurend met gedachten rond als ‘Niemand begrijpt me / Ik ben zo eenzaam / …’ Heel vaak zien we hem met een triestige blik door het boek rondzwerven terwijl hij geregeld aan de rand van het kader toekijkt. Maar hij is ook de jongen die een heel innige band met muziek, een passie voor tekeningen en een sterk spiritueel gevoel heeft. In een interview vertelt Heatley dat zijn denkbeeldige lezer dezelfde sombere tienerjongen is als hij zelf was en dat hij hem wil tonen dat er zoveel moois te ontdekken valt.

In elk van de vijf hoofdstukken, die telkens een apart aspect van zijn levensgeschiedenis belichten, zien we David een vrij turbulente tijd doorlopen, maar telkens komt er een vrij verzoenende en positieve uitkomst. In ‘Seksgeschiedenis’ fladdert hij van zijn ene seksuele herinnering naar de andere (met als vroegste: piemeltje houden in de kleuterklas met een andere jongen). Hij kijkt hele dagen porno, trekt zich dwangmatig af en geeft zich over aan allerlei perversiteiten. ‘Dit komt helemaal niet overeen met het geestelijk verlichte leven dat ik probeer te leiden’, zegt hij. Maar eind goed, al goed: hij vindt de vrouw en de seks van zijn leven.

Elk hoofdstuk leidt Heatley in met een aantal dromen: hij staat namelijk bekend om zijn dream comics. In de inleidende droom van ‘Zwarte geschiedenis’ schiet hij in zijn droom een ‘nigga’ neer en verkracht hem vervolgens. Dat betekent echter niet dat hij iets tegen zwarte mensen heeft. Hij beschikt alleen over een ingebouwde ambiguïteit ten opzichte van hen. Als kind had hij zelfs voornamelijk zwarte vrienden. Malcolm X zei ooit dat de beste manier waarop blanken zwarten kunnen helpen is door andere blanken over hun eigen racisme te vertellen. Heatley neemt die uitdaging heel serieus in ‘Zwarte geschiedenis’.

Heatleys tekenstijl is erg schematisch, wat bijna niet anders kan in zijn kleine kadertjes. Met een paar krachtige lijnen slaagt hij er steeds in erg sprekende karakters neer te zetten. Ook het kleurgebruik is zeer miniem. Het past bij de jongensachtige stijl van heel het boek. Zijn uiterlijk verandert nauwelijks naarmate hij ouder wordt in de verschillende hoofdstukken. Op zijn dertigste ziet hij er nog dezelfde uit als op zijn twaalfde. Het kind in hem gaat nooit verloren.

Ook als een kind daalt de lezer mee af in Heatleys grillige universum. Hoe sullig en moeilijk zijn kindertijd ook moge geweest zijn, hij heeft er een bijzonder boeiende en grappige tekeningenverzameling uit kunnen destilleren.

E-mailadres Afdrukken