Berlijn 1

Stenen (Lutes)

Marc Bastijns - 20 april 2009

In 2001 verscheen het eerste deel van de trilogie Berlin. Eindelijk krijgt deze ambitieuze strip een vertaling. Het is een werk van een grootse schoonheid.

Berlijn, september 1928. De herinneringen aan de pijnlijke nederlaag na de Eerste Wereldoorlog liggen in heel Duitsland nog vers in het geheugen. Kurt Severing, journalist, en Marthe Müller, studente grafische kunsten, ontmoeten elkaar op de trein naar Berlijn. Hun ontmoering vormt de opening van een kluwen aan verhaallijnen en personages die zich bewegen in Berlijn. De levens van deze personages komen steeds weer in aanraking met de historische gebeurtenissen in dit interbellum. Langzaamaan trekt de schaduw van het nazisme over Duitsland en haar inwoners. De Amerikaan Jason Lutes schildert een complex, maar steeds leesbaar fresco van zijn personages én van deze wereldstad. Zijn nauwgezetheid en uitvoerigheid maken van Berlijn een uitzonderlijk stripverhaal.

In het Engels verschijnt Berlijn in korte hoofdstukken, in comicvorm, bij de Canadese uitgeverij Drawn & Quarterly. Hij werkt maar sporadisch aan Berlijn, waardoor het verschijningstempo laag ligt. Eind 2008 verscheen het tweede deel in het Engels onder de titel City Of Smoke. Wellicht kunnen we dit album ook in 2009 nog tegemoet zien in vertaling. Het derde en afsluitende deel hoopt Lutes ten laatste binnen vier jaar afgewerkt te hebben. Die strikte indeling in hoofdstukken (acht per boek) benadrukt nog het gestructureerde scenario waarmee Lutes werkt. Tussen de verschillende scènes maakt hij bovendien gebruik van heel filmische overgangen waardoor er bijna nooit echt bruuske overgangen te vinden zijn. Berlijn is duidelijk evenzeer het verhaal van de personages als dat van de stad. In dit eerste deel worden de gebeurtenissen beschreven tussen september 1928 en mei 1929. Langzaamaan veranderen de heersende opvattingen en lijkt de maatschappij klaargestoomd te worden voor de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Jason Lutes lijkt grafisch erg beïnvloed door de klassieke Europese strips. Vooral de auteurs van de Klare Lijn dragen zijn voorkeur weg. Lutes’ stijl is losser dan zijn voorbeelden en oogt ook wat moderner. Zo’ een oerdegelijke tekeningen passen perfect bij zijn klassiek opgebouwde verhaal. Zijn maniakale perfectie bij historische decors verklaart ook deels zijn trage publicatieritme. Berlijn/i> is immers nog maar Lutes’ derde strip, na het bejubelde Jar Of Fools (1994) en The Fall (2001, op scenario van Ed Brubaker). We genieten daarom nog maar wat meer van dit prachtige eerste album uit de trilogie. Met Berlijn 1 heeft Atlas één van de beste graphic novels ooit vertaald, en dit is dan nog maar het eerste deel.

E-mailadres Afdrukken