Jan Van Der Veken

Fabrica Grafica

8.0
Joris Vanden Broeck - 27 oktober 2013

Met Jan Van Der Veken is een nieuwe tekenaar uit eigen land opgestaan. Hij scheert bovendien hoge toppen. De Gentenaar, die onder de vleugels van Ever Meulen zijn eerste publieke stappen zette, heeft met Fabrica Grafica een overzichtswerk uit van zijn nog jonge, maar fascinerende carrière.

Schoonheid zit in een klein hoekje. Letterlijk zelfs, wanneer een brief gefrankeerd wordt met de postzegels die ontworpen zijn door Jan Van Der Veken. Dat kon bijvoorbeeld in 2007, toen de illustrator enkele zegels ontwierp rond het thema vakantie. Ze vielen nu pas op, na hun opname in Fabrica Grafica. Zonde eigenlijk, want zo klein en eenvoudig als de postzegels zijn, zo'n groot verhaal vertellen ze. Maar dat is wat gebeurt bij het openslaan van Fabrica Grafica: de ene fraaie ontdekking na de andere wordt gedaan.

Met spaarzame lijnen en weinig tot geen ballast weet Van Der Veken in zijn prenten, van postzegel tot poster, een sfeer te vatten. Soms gebeurt er weinig: de kleine illustraties voor Contra Magazine of Vara Magazine beperken zich niet zelden tot één handeling, die dan wel in zijn essentiële schoonheid gevat wordt. Andere keren bruisen de tekeningen van het leven. Neem het huisinterieur dat Van Der Veken vatte voor het Vlaams Woningfonds: er gebeurt veel, heel veel. En toch ziet het er nooit druk of overvol uit, hoe overvloedig het leven in de tekeningen bij momenten ook mag zijn.

Er wordt gelezen in de tekeningen van Van Der Veken. Heel veel gelezen. En gewerkt: muziek wordt ingeblikt, computers worden bediend, Facebookaccounts worden gedelete. Hier houdt het virtueel bestaan zich gedeisd, ten voordele van het ware leven: lezen onder de sterren, wild dansen in de straten van Cuba en het glas heffen. Bij Van Der Veken bruist de atoomstijl opnieuw, hij brengt het vooruitgangsoptimisme van de jaren 50 naar vandaag.

Draai het of keer het dan ook zoals je wil, maar de geest van Ever Meulen is aanwezig op elke pagina. Dat hoeft echter geen drama te zijn: het is een compliment, zoals Françoise Mouly schrijft in de flaptekst van het boek. En als Art Director van The New Yorker is Mouly niet de eerste de beste: de covers van The New Yorker, en bij uitbreiding het hele tijdschrift, zijn een streling voor het oog.

Fabrica Grafica maakt duidelijk van wie die tekeningen zijn die de laatste jaren zo alom tegenwoordig waren. Door ze nu samen te zien, wordt het geheel duidelijk. Ook de voor de hand liggende gelijkenissen lijken meer en meer genuanceerd te worden naarmate je vordert in het boek. Net zoals bij Hergé en Tardi geldt ook hier dat hoe meer je kijkt, hoe meer eigenheid opduikt en het unieke van de tekenaar zich openbaart. Om een Kraftwerkanalogie te maken: ziet Ever Meulens werk er uit zoals “Autobahn” klinkt, dan gedijt Van Der Vekens werk beter op “The Model”.

E-mailadres Afdrukken