Waarvan leeft de mens? (Jeroen Steehouwer / Lev Tolstoj)

Joris Vanden Broeck - 26 december 2005

Jeroen Steehouwer ging een imaginaire samenwerking aan met scenarist Lev Tolstoj en bewerkte drie van diens verhalen en legenden tot aantrekkelijke stripverhalen. In zijn ruwe tekenstijl brengt Steehouwer het Russische platteland op een overtuigende manier tot leven.

Vergeet dure designboeken en andere peperdure werken die in het beste geval drie weken hip zijn. Wie echt indruk wil maken, legt een Tolstoj op zijn koffietafel (of salontafel, als u dat liever hoort). Indruk maken op uw bezoek doet u zeker. Iedereen kent Oorlog En Vrede en Anna Karenina, maar het aantal mensen die deze kleppers ook werkelijk gelezen heeft, is op de hand van een verminkte te tellen. Uw gezelschap zal het boek in kwestie eens bewonderend vastnemen, enkele keren omdraaien en iets mompelen als "Tolstoj, wauw". Als u vervolgens in het gesprek nog interessant uit de hoek weet te komen, zal al snel iedereen in uw vriendenkring u als de slimme mens van het gezelschap beginnen te zien. Dat u in werkelijkheid nog geen letter van de grote Rus gelezen hebt, doet uiteraard niet ter zake.

Aan dat laatste kan echter iets gedaan worden dankzij de Nederlander Jeroen Steehouwer. Deze bewerkt in Waarvan leeft de mens? drie verhalen van Tolstoj tot makkelijk verteerbare stripverhaaltjes van enkele pagina’s. Daarin schuilt meteen het geniale van dit album. Waar velen Tolstoj thans onleesbaar vinden, wordt in Waarvan leeft de mens? de kern van Tolstoj terug naar boven gehaald. De brave man wilde namelijk een volksschrijver zijn. Een andere tijd en context en veel blijft daar echter niet meer van overeind.

De drie verhalen die in dit album verzameld zijn, geven een mooi beeld van het leven van eenvoudige mensen op het Russische platteland van de negentiende eeuw. Je ziet het Rusland zoals het er voor de revolutie uitzag. Een bevolking op de rand van de armoede die zich vooral richt op godsdienst in de hoop op beterschap. Religie is als thema dan ook prominent aanwezig in de drie verhalen. In het titelverhaal komt een engel bij een schoenmaker terecht en brengt hem naast meer materiële welstand de boodschap van de liefde. Hoe het duiveltje zijn boterham verdiende toont de strijd van het kwade om de mens in zijn macht te krijgen, iets dat — tegen alle verwachtingen in — niet van een leien dakje loopt. In Jemeljan en de trom krijgt een zekere Jemeljan het aan de stok met de Tsaar himself, een kwestie over een vrouw uiteraard. Naast een verhaal over liefde, komt ook de kracht van het kleine individu tegen het machtsapparaat naar voren.

Jeroen Steehouwer zorgt in dit album voor een fraaie ontdekkingstocht door de kortverhalen van Tolstoj. Zijn hoekige en bijna kinderlijke tekeningen brengen de verhalen nog meer tot hun recht en maken ze toegankelijk voor iedereen. Waarvan leeft de mens is een album dat vlot leest, maar wie dieper wil, raakt ook dieper en krijgt een mooi zicht op de mens en de Grote Thema’s zoals liefde, religie en goed en kwaad. Stof om bij stil te staan, kortom, iets dat misschien soms geen slecht idee is, zeker niet tijdens deze donkere dagen.

E-mailadres Afdrukken