Onder Palestijnen. De intifada in beeld (Sacco)

Marc Bastijns - 10 november 2005

Sinds jaar en dag maakt het Israelisch-Palestijnse conflict deel uit van de nieuwsbulletins. Dit erg complexe gebeuren werd enkele jaren geleden door Joe Sacco op een indringende manier verwerkt in zijn ’stripreportage’ Palestine. De jonge Nederlandse uitgeverij Xtra heeft Palestine nu vertaald als Onder Palestijnen.

Palestine vormde de neerslag van Sacco’s eerste grote reportage. Voor het eerst trok hij op reis naar een gebied met de expliciete bedoeling daarover een strip te maken. Hij wilde meteen ook ontkrachten dat het om een stripverhaal zou gaan, omdat hij enkel de feiten wilde weergeven, los van enige verzinsels. Sacco koesterde voor Palestine dus enkel een journalistiek doel. In de winter van 1991-1992 verbleef Sacco twee maanden in de bezette gebieden en hij verwerkte dit verblijf in een reeks van comics die later gebundeld werden onder de naam Palestine.

We volgen Joe in zijn tocht door de conflictzone en maken zijn verschillende ontmoetingen met Palestijnen van op de eerste rij mee. Zijn ruwe maar leesbare tekenstijl versterkt het realistische karakter van de reportage. De strip kabbelt rustig verder en leest als een dagboek, waarin naast belangrijke gebeurtenissen ook alledaagse niemendalletjes een plaats krijgen. Sacco maakt in zijn reportage geen gebruik van stereotypen en weigert consequent een goede of een slechte kant aan te duiden. Het maakt Onder Palestijnen des te waardevoller als historisch document.

De stripwereld reageerde verrast en opgetogen op Sacco’s strips, maar wat meer opzien baarde, was de bijval die hij kreeg vanuit de academische en literaire wereld. Tal van eminente publicisten die het Palestijnse probleem al jaren bestudeerden, spraken vol lof over de realistische en analyserende toon die Sacco hanteerde. Door het beschrijven van zijn ontmoetingen met mensen, gaf hij op een toegankelijke manier de complexiteit van de kwestie weer.

In 2005 kunnen we zeker stellen dat Sacco een nieuw genre heeft uitgevonden en een brug heeft geslagen tussen het stripverhaal en de journalistiek. Met boeken als Safe Area Gorazde (binnenkort volgt een vertaling, eveneens bij Xtra) en The Fixer (vertaald als De Fikser bij Oog & Blik/Atlas) bevestigde hij zijn huizenhoge reputatie. Nu kan het Nederlandstalige publiek eindelijk ook kennismaken met een van Sacco’s eerste werken. Onder Palestijnen is echter geen sympathiek debuutje, maar een klassiek werkstuk dat nog steeds zijn gelijke niet kent. Vergeet de stelling dat geschiedenis en politiek enkel in saaie schoolboeken voorkomen dus maar. Joe Sacco maakt brandhout van dergelijke vooroordelen en heeft met Onder Palestijnen een boek gemaakt dat zowel relevant als amusant blijkt.

E-mailadres Afdrukken