Banner

De Queeste

Stallerhof /Geisterbahn

Katelijne Beerten - 01 oktober 2001

Limburg telt totnogtoe slechts één professioneel theatergezelschap, De Queeste. Hun jongste productie, Stallerhof/Geisterbahn, van de hand van de Beierse auteur Franz Xaver Kroetz, vertelt over een boerengezin dat hunkert naar geborgenheid.

De familie Staller woont eenzaam en verlaten op de boerderij. Ze vertoeven in hun eigen leefwereld en klampen zich vast aan hun eigen waarheden. Ze voeden hun dochter Beppie met de beste bedoelingen op. Het gezin blijft in zijn cocon zitten tot het moment dat de stalknecht Sep zijn handen niet kan thuishouden van dochter Beppie. Sep vlucht naar de stad, maar de geborgenheid waar de familie Staller zo naar hunkerde komt niet.

Kroetz schreef de twee stukken, Stallerhof en Geisterbahn, in de jaren zeventig. De Queeste actualiseerde het stuk. Niet alleen de taal werd aangepast, maar ze voegden de twee stukken ook samen. In Geisterbahn kiezen de acteurs voor het perspectief van Beppie. Alles draait rond de achterlijk gehouden dochter Beppie, al heeft het arme kind dat niet door.

Kroetz schreef het stuk in een kunsttaal, een niet bestaande taal die vrij dicht tegen het Beierse dialect aanleunde. De Queeste onderzocht de verschillende Nederlandse vertalingen en stelde vast dat geen enkele vertaling aan de eisen voldeed. Dus volgden zij de schrijver door het maken van een eigen kunsttaal. Het reslutaat is een taaltje dat verwant is met het Beiers en veel gelijkenissen vertoont met de Maaslandse dialecten. "Es te dich neet mier kens helpe, omdes te het neet mier wets, moos te dich enen oetweg zeeke."

Door de vele recente landbouwcrisissen zijn de boeren mensen die het erg hard te verduren hebben. Het zijn mensen die door hun werk op een aparte wijze in contact komen met de natuur en voor wie leven en dood en de andere existentiële vragen anders zijn dan voor de stadsmensen. Wanneer Staller op de scène een kadaver in de lucht hijst, opent het een extra dimensie aan het stuk en aan het boerenleven tout court. Wanneer we die gedachte doortekken naar de dood zoals ze in het stuk aan bod komt, dan heb je theater dat meer brengt dan een verhaaltje. Het geeft te denken, en dat wil De Queeste net bereiken.

Niet enkel over leven en dood krijgt de toeschouwer te denken. Het andere centrale thema in het stuk is de communicatie. Als een goeie onderlinge communicatie mogelijk geweest was, had het nooit zover kunnen komen, lijkt het. En dat in een tijdperk waarin de mensen via onder andere mail, chat en sms veel meer en makkelijker kunnen communiceren, maar geen tijd meer maken voor een persoonlijk gesprek.

Een hapklare brok theater, dat krijg je haast nooit van De Queeste. De acteurs schotelen vragen aan de toeschouwers voor. Het stuk staat dan ook bol van de symboliek en de metaforen, die dit alles extra onderstrepen. Zo bijvoorbeeld de slotscène waarin Staller en Stallerin in de modder zakken. Ze blijven zitten in hun miserie, hoe goed ze ook probeerden om zichzelf te redden uit de situatie.

E-mailadres Afdrukken