Banner

KVS/De Bottelarij

Diep in de aarde, dieper in uw gat

Matthieu Van Steenkiste - 01 februari 2002

Generatieconflicten moeten er zijn. Het blijft immers een thema dat niet uitgemolken geraakt in de geschiedenis van de kunst en kijk ook eens hoe mooi je het op alle mogelijke niveaus kunt toepassen. Jeroen Olyslaegers schreef in opdracht van KVS/De Bottelarij een originele theatertekst over een klassiek vader-zoon conflict. Helaas blijkt vader niet mee te kunnen met het hippe taaltje dat de (al bij al toch nog) jonge auteur uit zijn pen deed vloeien.

Auteur Jeroen Olyslaegers moest lange tijd niets van theater weten. Tot hij besefte dat het zijn schrijven vooruit zou helpen. De liefde voor het theater was aangeboord en na enkele vertalingen (waaronder Disco Pigs, ook in opdracht van KVS) besloot hij een eigen stuk te schrijven. Dat is Diep in de Aarde, dieper in uw Gat geworden.

Olyslaegers situeert Dieper in de Aarde… in een maffieus milieu: een vader die betrokken is in louche zaakjes en een zoon die de boel wil overnemen. Die omgeving is niet meer dan theatrale window dressing. Het gesprek van man tot man, daar gaat het om: dat ene gesprek dat een zoon met zijn vader moet hebben gehad. Over vroeger, over nu. Over de wissel van de wacht. Grote afwezige zijn de vrouwen, die enkel aanwezig zijn als ziekelijk wrak of bimbo.

Zoonlief wil de zaakjes van vader verderzetten. Vader ziet dat echter helemáál niet zitten. Hoewel duidelijk aftakelend, wil hij niets uit handen geven. De angst om door de zoon verdreven te worden, verdringt hij met verbale aanvallen: het eerste deel van het stuk is een steekspel van vlijmscherpe dialogen. Vader herinnert zoon aan zijn luiertijd, zoon pareert met een uitval naar het schuldgevoel van de vader. Moeder heeft immers nooit verteerd dat manlief haar in de steek liet voor een jonger exemplaar en zit nog steeds weg te kwijnen in haar veel te grote villa.

Vadermoord, denkt een mens dan al gauw. Daarvoor ontbreekt het de zoon aan kracht. Het tweede deel toont een vader die nog steeds niet wil loslaten en bij wijze van spreken met de ingewanden bloot blijft schelden. Er zijn geen grote woorden meer en het einde van de geschiedenis is een mythe. Wat blijft, is besluiteloosheid, een gat vol onzekerheid. Geen grote slotscènes, enkel twijfel.

Olyslaegers noemt zijn stuk een "duoloog": een verbaal duel. Tussen vader en zoon, maar ook tussen twee acteursgeneraties. En daar kantelt het machtsevenwicht, dankzij de tekst. Olyslaegers laat vader en zoon een erg herkenbare taal spreken. Het is een kruising van dialecten, hip en snel. Jonge snaak Valentijn Dhaenens, lid van het SkaGen-collectief, weet hier wel weg mee. Als zoon is hij erg op dreef en speelt hij een op voorhand gewonnen match tegen François Beukelaers.

Niet dat die een minder acteur zou zijn. Het taaltje ligt hem gewoon niet. Vader staat zo nadrukkelijk te ac-te-ren, dat het genant wordt. Een dergelijke spelstijl werkt in een schouwburg, waar de afstand groot genoeg is. De overstap naar een kleiner podium, waar de toeschouwer zich veel meer bewust is van de persoon achter de acteur, kan ze blijkbaar niet maken. Jammer, want Diep in de Aarde… is lang geen onaardige tekst.

Ook regisseur Domien Van Der Meiren weet niet te overtuigen. Volgens hem regisseerde de tekst zichzelf en zag hij zichzelf enkel als "enthousiasmator". Dat is gelukt. Beide mannen acteren met het enthousiasme van jonge honden. Van een regisseur verwacht je echter ook dat hij aanwijzingen geeft over spelstijl. En dat vergat hij blijkbaar af en toe.

E-mailadres Afdrukken