Banner

Crew

Line-Up

Jan Hardies - 23 december 2009

Deelnemen aan een voorstelling van de wetenschappers/performancekunstenaars van Crew geeft altijd een gepriviligieerd gevoel. Je bent als een proefkonijn, uitverkoren om de laatste ontwikkelingen in immersieve technologie aan den lijve te ondervinden. Lees: eerst ondergedompeld en dan wakker geschud te worden. See you on the flip side.

{image}

In Line-up kruip je in de huid van iemand die chronisch dagdroomt en zijn/haar greep op de realiteit verliest. Het is een oefening die tracht vorm en inhoud te doen samenvallen, net zoals je als toeschouwer samenvalt met het hoofdpersonage. Of zo lijkt het aanvankelijk toch. Na te worden verwelkomd door de ceremoniemeester en –meesteres (het losgeslagen stel Leen Diependaele-Peter Gorissen) word je op een heel serene, geconcentreerde manier geholpen met het aantrekken van de apparatuur. Het voelt aan als een ritueel: stofjas waarop een laptop is bevestigd, hoofdtelefoon, en videobril met webcam, oftewel: een tweede huid, paar oren en ogen. Vanaf dan komt het besef dat deze voorstelling draait om jou, maar wie ben je nog?

Het is op zich een fantastisch idee om deze nieuwe technologieën uit te testen in een theatrale context. Het radicale live-aspect van theater drijft de sluipende kracht waarmee je zintuigen worden gemanipuleerd op de spits. In het begin wordt er alles aan gedaan om je langzaam te doen verglijden in een wereld waar tijd en ruimte geen geijkte zekerheden meer zijn. En óf dat werkt. Dit is een sfeerschepping die voorbij gaat aan de mogelijkheden van film. Eerst zie je door de videobril de live-registratie van de webcam die vooraan op de bril is gemonteerd, wat een vreemde gewaarwording is omdat je door de technologie wordt onthecht van wat je in normale omstandigheden ook zou zien. Vervolgens word je door de ruimte geleid, een beetje als een vis in een bokaal tijdens een verhuis.

De acteurs bekijken je alsof je aan een vreemde ziekte lijdt, bezorgd maar vol wantrouwen. Ze vertellen het verhaal van jij die bij momenten onaangekondigd de aarde verlaat in een dagdroom die je je achteraf niet kan herinneren. Een beetje later zal je die droom zelf meemaken. Dan schakelt het beeld over naar vooraf opgenomen materiaal, geregistreerd met een videocamera die steeds iedere mogelijke kijkrichting (360°) vastlegt. GPS-technologie zorgt er dan voor dat je daarin vrij kan rondkijken. Zo ontvouwt zich een virtuele ruimte in een soort bolle beeldbuis waarin je als kijker gevangen zit. Bewegingen en aanrakingen op beeld worden door Crew-medewerkers gesynchroniseerd met jouw fysieke beleving.

Overweldigend is het allemaal, en de beelden zijn heel straf gemaakt. Soms lijkt het alsof je werkelijk vrij rondloopt in die wonderlijke wereld, dan weer is rechtdoor achteruit of voelt een plat oppervlak aan als een helling, dit alles zo lang volgehouden tot je hoofd loskomt en je lichaam het niet meer weet. Maar wanneer je merkt dat je op sommige momenten niet kan kijken waar je wil omdat het beeld toch geen volledige bol beschrijft en plots ophoudt, is de onttovering niet veraf. Ook wordt voortdurend afgewisseld tussen reële en virtuele ruimte, alsof het de bedoeling is dat de twee inwisselbaar worden. Dit werkt niet helemaal. De door software bestuurde overgangen tussen de twee gaan met horten en stoten gepaard, en vaak voelen de momenten van confrontatie met de reële ruimte aan als een adempauze in plaats van een verderzetting van de belevenis.

Het is een dubbeltje op zijn kant, want gesteld dat deze mankementen een dramaturgische keuze zouden zijn, dan doemt een veelzeggende subtekst op. Volledig samenvallen met het hoofdpersonage zou betekenen dat je de manipulatie niet opmerkt. In Line-up besef je dat je voor de gek wordt gehouden doordat de technologie niet helemaal gestroomlijnd werkt. Maar je lichaam reageert alsof het dat niet weet. Dat is het griezelige en de grote meerwaarde van deze performance. Je komt in een soort tussensfeer terecht waarbinnen je volledig wordt teruggeworpen op je zintuiglijkheid, precies omdat je er niet langer op kan vertrouwen. Het is een bewustwording van de manipulatieve kracht die nieuwe media op ’s mens nietsvermoedende, vege lijf kunnen uitoefenen.

E-mailadres Afdrukken