Banner

Jan Ritsema & Bojana Cvejic

Pipelines, A Construction

Nimfa Tegenbos - 02 februari 2004

Het is moeilijk Jan Ritsema vast te pinnen in één enkele tak van de podiumkunsten. Binnenkort is hij te zien in een herneming van de dansvoorstelling Weak Dance, Strong Questions samen met Jonathan Burrows. Laatst werkte hij voor de derde keer samen met de Servische Bojana Cvejic en dat resulteerde in Pipelines, a construction. Naast beide heren staan ook acteur Dirk Roofthooft en danseres/choreografe Mette Ingvartsen in het bühnelicht.

Toen Cvejic en Ritsema in 2002 samen TODAYulysses maakten, bleek het al geen makkelijke opgave deze voorstelling te plaatsen binnen een traditioneel kader. In Pipelines, a construction wordt een ruimte geconstrueerd waarin vier sprekers aan het woord zijn. Ze vertellen op een heel zakelijke manier in het hedendaagse Esperanto hoe het gebied rond de Kaspische zee een nieuwe bron van Westers kapitaal kan opleveren.

Doorheen deze uiteenzetting komen verhalen langs over macht en controle, over de grens tussen vrijheid en keuze, maar bovenal over geld, economie en globalisering. Op een onvoorspelbare manier haken anekdotes, filmfragmenten en filosofische overwegingen op mekaar in. Zo ontstaat een onoverzichtelijke wirwar van inhouden. Als toeschouwer weet je je geen weg meer en lijk je te worden opgeslorpt door een onverbiddelijke stream of consciousness. De eventuele hoop van de toeschouwer een eenvoudig verhaaltje te kunnen meepikken, wordt in de kiem gesmoord.

De rizomatische vertelstructuur wordt bovendien versterkt door het opentrekken van het speelvlak naar het theatron, de plaats waar het publiek zich normaal bevindt. De rijen stoelen staan opgesteld rondom een rechthoek, waarvan in de vier hoeken een acteur neerzit. Deze ruimte wordt aan de randen fel verlicht door neonbuizen. Er hangen lange lappen papier met de opdruk van één of ander bedrijf. De ruimte is koel en koud en doet zakelijk en afstandelijk aan.

Het lijkt echter niet de sfeer te zijn die belangrijk is in Pipelines, a construction, maar de stroom van woorden die de toeschouwer over zich krijgt, het teveel aan informatie. Het lijkt of Ritsema heeft gekozen de brandend actuele thematiek in een theatraal kader onder te dompelen, omdat je hier een werkelijke communicatie met de toehoorders krijgt. In tegenstelling tot een pamflet is de confrontatie face to face. Een cynische kijk op de globalisering en onder meer ook op de Bushpolitiek lijkt Ritsema niet voldoende te vinden. Hij brengt zijn onbehagen in de openbaarheid. Door de vormelijke keuzes, het doorbreken van de traditionele opstelling tussen publiek en acteurs en door de verwarrende vertelstijl, wordt het bewustzijn van de toeschouwer op een radicale manier wakker geschud.

De vertelstijl is niet alleen een illustratie van de inhoud, maar ook een versterking van die inhoud. Want, Ritsema en Cvejic lijken te willen overbrengen dat het niet eenvoudig is een onbetwijfelbaar standpunt in te nemen. Er zijn alleen maar verschillende meningen en verhalen , afhankelijk van je perspectief. Deze voorstelling neemt dan ook geen extreem standpunt in, ze komt niet aan met duidelijke, ondubbelzinnige slogans. Waarden worden gelijk gesteld met macht, maar er wordt geen uitspraak gedaan over het goed of fout zijn van die waarden.

Ritsema en Cvejic hebben het niet alleen over een algemeen wereldbeeld, maar ook over het theater zelf. Op die manier is de voorstelling tevens een reflectie over theater. Net zoals de voorstelling die Ritsema met Jonathan Burrows maakte een reflectie is over dans en hoe het dansende lichaam op een politieke en economische manier is ingeschreven in de maatschappij en de cultuur waar men deel van uit maakt.

E-mailadres Afdrukken
 
Jan Ritsema & Bojana Cvejic
http://www.kaaitheater.be
www.kaaitheater.be

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST