Banner

KVS/De Bottelarij & MartHa!tentatief

De kleine Eva uit de Kromme Bijlstraat

Matthieu Van Steenkiste - 20 oktober 2003

Hoe langer hoe meer trekken toneelgezelschappen de stad in om ergens op een braakliggend terrein of in een verlaten loods hun tenten op te slaan. "Op locatie spelen", heet dat, en het MartHa!Tentatief heeft er zijn specialiteit van gemaakt. Een mens begint zich af te vragen waarom er überhaupt nog theaterzalen bestaan, als al dat theater zo gemakkelijk eender waar neer te poten is.

Omgekeerd geldt de vraag echter evenzeer: waarom een hele machinerie verplaatsen als het verschil met een zaalproductie nu ook weer niet zo groot is? De bedenking overvalt je gemakkelijk wanneer je de loods binnentreedt waar de samenwerking tussen het MartHa!Tentatief en de KVS speelt. Een geïmproviseerde tribune, een betonplaat met rommel op als speelplek, daar rond vier even betonnen wanden. Een soort ruwbouwtheaterzaal dus, maar wel een theaterzaal.

En toch. Is het de verbeelding die speelt, of is het wel degelijk belangrijk dat we in het vage geruis, het niet-helemaal-geluidsdicht zijn, de Brusselse stadsrand aanwezig weten daarbuiten? Sfeer is alles, dus: ja, waarschijnlijk. Meer dan het decor met zijn kinderlijke trekjes (bewegende kranen! Fabrieken met lichtjes die rook maken! Speelgoedauto’s!) is het die net-geen-stilte waarin je het daarbuiten aanwezig weet, die de Vage Gronden uit de tekst oproept.

Het narratief gedicht van Louis Paul Boon, De kleine Eva uit de Kromme Bijlstraat, is de basis voor deze voorstelling. Op basis van krantenknipsels schreef hij het verhaal van de achtjarige Eva die vermoord wordt teruggevonden aan de rand van de stad, op de Vage Gronden. Een zwakzinnige uit de buurt wordt al snel verdacht. Maar is dat wel terecht?

Het MartHa!Tentatief is nog nooit bang geweest van een overdreven acteerstijl, en hier is dat niet anders. Met grote gebaren, een vet Duits accent en andere tics worden figuren als de rechercheur of de wat verfomfraaide fietsenmaker neergezet. Maar Boons tekst lijkt dat wel te kunnen hebben. Ze is dan ook geschreven als een archetype van zo’n moordzaak, met in de hoofdrollen de Moeder Van Het Slachtoffer, de Dronken Werkloze Vader. Figuren die tot enkele kenmerken worden herleid. Precies zoals de gazetten dat in dit soort zaken doen.

Nu eens spelen de acteurs de tekst, dan weer vertellen ze enkel. In het origineel waren er 71 personages die hun visie op de feiten geven, voor deze opvoering werden er enkele geschrapt, maar nog steeds wisselen de zes acteurs aldoor van personage. Het wordt bij momenten net niet té verwarrend. Het houdt ons in elk geval scherp.

De kleine Eva is een heerlijke kleine voorstelling geworden, die de juiste vragen oproept zonder zwaar op de hand te zijn. Eigenlijk is het niet meer dan de affaire Dutroux revisited, maar dan van tevoren beschreven. Net daarom misschien blijft het nog brandend actueel. Omdat mensen in al die jaren geen haar veranderd zijn, en de situaties ons maar al te bekend voorkomen. Het MartHa!tentatief heeft alvast de juiste vorm gevonden om het vlot, en toch niet licht verteerbaar te brengen.

E-mailadres Afdrukken