Banner

KVS

Biedermann en de Brandstichters

Brecht Hermans - foto's: Bart Grietens - 17 juni 2009

De titel allitereert, dus het zal wel om te lachen zijn. U heeft het bij het rechte eind: de KVS brengt met Max Frischs Biedermann en de Brandstichters een komedie pur sang op de planken.

Bij aanvang van het stuk trekt langzaam het brandscherm -- knipoog -- omhoog. Erachter voorspelt het decor van een afgebrand huis de tragische afloop voor zijn bewoners: de heer Biedermann, burgerman, en zijn vrouw Babette. Net wanneer ze in de krant lezen over de zoveelste brandstichting op rij, staat een onbekende meneer Joseph “zeg maar Jef” Schmitz voor de deur. Biedermann verdenkt hem er stante pede van de brandstichter te zijn, maar kan het niet maken om de dakloze buiten in de regen te laten staan. En een klein ontbijt kan er ook nog wel van af. En ja, als een vriend van Schmitz uit de gevangenis wordt vrijgelaten, mag ook hij zich in het huis van de Biedermanns komen vestigen. Hoe langer hoe meer zitten meneer en mevrouw Biedermann op hete kolen. Ze willen hun visite kwijt, maar dat kunnen ze de arme sloebers toch niet vlakaf zeggen ...

We moeten het regisseur Ruud Gielens nageven: in de uitzonderlijke stad die Brussel is, bouwt hij bij de KVS aan een even uitzonderlijk oeuvre. Hij schuwt, zoals bij Kroum of zijn Revue, het publiekstoneel niet: er mag al eens gelachen en gezongen worden. Waar, behalve in de KVS, zien we tegenwoordig nog kluchten opgevoerd? Ruud Gielens durft wat niemand anders doet/durft. Hij kiest daarbij voor stukken die behoren tot het repertoire, maar niet tot de klassieke canon van Shakespeare en de Grieken. Een regisseur, eigenzinnig in zijn keuzes.

Biedermann en de Brandstichters is een van die stukken die in Vlaanderen nog weinig belletjes doet rinkelen. Ook behoort Max Frisch niet tot de veel gespeelde auteurs. Of daar per se verandering in moet komen, durven wij echter te betwijfelen. Daarvoor weet Biedermann en de Brandstichters te weinig te overtuigen. Voor een komedie wordt er namelijk wel erg weinig gelachen. Af en toe een gniffel kan niet worden onderdrukt, bijvoorbeeld wanneer Gert Portael opkomt als huisvrouw die zo paranoïde is dat ze er scheel van ziet. Haar personage is daardoor echter zo bizar dat inleving en sympathie nog moeilijk voor haar op te roepen zijn.

Voor een andere komische noot zorgt het koor van brandweerlieden. Dat dit koor muzikaal wordt uitgevoerd, waar Frisch het als sprekend had voorzien, is een leuke toevoeging. Alleen verloopt de wisselwerking tussen zangers en acteurs erg knullig, bijvoorbeeld wanneer de koorzangers “driewerf oh wee” zingen en meneer Biedermann hen verwijt “al dat ge-‘oh wee’: zeg nu ne keer wat er is!” De negatieve connotaties die aan de klucht kleven, komen op zo’n moment boven water. Gelukkig houdt de schitterende performance van Willy Thomas als Biedermann deze voorstelling wel overeind.

Behalve door zijn eigenzinnige keuzes wordt Ruud Gielens ook nog eens gekenmerkt door een duidelijke politieke stellingname. Bij Biedermann kiest hij echter opvallend niet voor een politieke interpretatie. Nochtans kunnen er parallellen worden getrokken tussen het radeloze hoofdpersonage en bepaalde politieke figuren en partijen. Biedermann wantrouwt de brandstichters, maar daarmee geconfronteerd doet hij zijn uiterste best om het tegendeel te bewijzen. Hij zou zelfs in staat zijn z’n eigen huis in brand te steken. Zij die ons het hardst willen overtuigen iets niet te zijn, zijn het juist het meest van al.

De stukken van de KVS ademen een bijzondere sfeer, eigen aan een uniek theatermaker. Als Gielens als regisseur nog wat aan gewicht wint, dan zou hij wel eens het een en ander in beweging kunnen brengen in ons landje. Voorlopig blijft zijn invloed echter beperkt tot de hoofdstad. In Brussel staan de stukken van de KVS nu eenmaal op hun juiste plek.

Biedermann en de Brandstichters speelt nog tot 19 juni in de KVS te Brussel.

E-mailadres Afdrukken