Banner

Romeo Castellucci/Socìetas Raffaello Sanzio

:: Purgatorio

Jan Hardies - 03 juni 2009

De Italiaanse regisseur Romeo Castellucci staat erom bekend theaterzalen om te vormen tot geheimzinnige tempels waarin men een visioen kan bewonderen. De beeldende kracht van zijn voorstellingen is altijd overdonderend, en het raadsel van wat hij voor het oog van de toeschouwer tot leven wekt, zindert lang na. Nu neemt hij Dantes sacrale gedicht La Divina Commedia onder handen, in drie delen: Inferno, Purgatorio, en Paradiso. In het programmaboekje staat dat zijn interpretatie zeer persoonlijk is. Met andere woorden: alle registers open.

Tweede etappe: het vagevuur, met als eerste beeld een luxe keuken, krakend net. Het voorgaande paneel van de triptiek; Inferno, voerde de mens op in een omgeving zonder oriëntatiepunt. De scène was naakt, en het beeld dat werd opgebouwd in eerste instantie een abstractie. In schril contrast hiermee is de setting van Purgatorio pijnlijk concreet. Prachtig uitgelichte decors als hyperrealistische kijkkasten tonen het interieur van een welvarend gezin. Het oog voor detail is krankzinnig en de smaak onberispelijk. Als toeschouwer kan je niet anders dan jezelf vergapen aan deze eye Candy, aan de dictatuur van het aanschijn der dingen. Een vrouw doet de afwas en maakt het eten klaar. Het zoontje komt aan tafel zitten. Er is het banale geluid van huisraad, kletterend bestek in de wasbak. Voor de rest is er niets. Dit is de wachtkamer. De leegte zwaait hier de plak. Heel slim, om het vagevuur te plaatsen in een uitvergroting van westerse keurigheid. Ook de acteurs zijn kil en afstandelijk. Hun woorden zijn omfloerst, hun bewegingen onthecht, hun interactie aangetast door een vreselijk geheim.

{image}Langzame scènes met uitvoerige decorwissels tonen de technische superioriteit van deze voorstelling, maar zorgen na verloop van tijd ook voor verveling. Het zijn doodgewone, huiselijke taferelen. Groot is dan ook de schok wanneer vader, net thuisgekomen van een lange werkdag, met zoonlief gaat spelen op de slaapkamer. Op dat moment ben je als toeschouwer verplicht naar de lege woonkamer te kijken terwijl hoorbaar een kind wordt verkracht. Het schandaal wordt aan je zicht onttrokken. Je staat machteloos. Je moet dit uitzitten, hoe afschuwelijk ook. Dit is gebalde filmtaal die in een theatrale context nóg krachtiger wordt. De catastrofe is compleet wanneer het de zoon is die de vader troost. Plots wordt duidelijk waarom de jongen zich graag in de kast verstopt, waarom de moeder zich het eeuwige zwijgen heeft aangeleerd, waarom alles er zo rimpelloos uitziet. De maker grijpt je met ijzeren hand bij het nekvel. Vanaf dit moment verandert deze voor Castellucci totnogtoe verdacht verhalende voorstelling in een raadselachtig, onthutsend schouwspel; het orgelpunt waarnaar hij afgemeten en beheerst toewerkte.

Voor Castellucci moet theater de werkelijkheid van alledag tijdelijk opschorten en een werkelijkheid van een andere orde ontvouwen. In de confrontatie hiermee heeft de toeschouwer alleen zichzelf om op terug te vallen. De tragiek van “het samen alleen zijn”, dát is volgens hem de kracht van het theater, en dat is exact wat je voelt wanneer je Purgatorio meemaakt. Na de ontmaskering van de vader verandert het standpunt. Je kijkt samen met de zoon door een gat in de kast -- een gigantisch monoculair dat trilt van het licht -- naar zijn wereld. Ademloos kijk je toe hoe dramatische bloemenlandschappen voorbij waaien, begeleid door huiscomponist Scott Gibbons’ donderende soundtrack. Al snel verandert deze onschuldige schoonheid in een anoniem oerwoud van monsterlijke planten, waarin de vader zijn weg terugvindt naar de zoon. Tot slot word je verstomd achtergelaten met een choreografie waarin de lichamen van de oude vader en de volwassen zoon in elkaar lijken over te gaan, opnieuw en opnieuw, kronkelend als vissen op het droge. Na afloop raap je jezelf bij elkaar. Je hebt gekeken met je hele lijf, en gaandeweg is je lijf tijdelijk verloren gegaan.

E-mailadres Afdrukken
 
Romeo Castellucci/Socìetas Raffaello Sanzio ::

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST