Banner

Tristero & Transquinquennal

Coalition

Brecht Hermans - foto's: Herman Sorgeloos - 06 mei 2009

Drama in Bellegem. Op 4 juli 1989 sterft de negentienjarige Wim De Laere wanneer een Russisch gevechtsvliegtuig op een erg ongelukkige plaats neerstort: zijn huis. Shit happens ...

Ongeluk schuilt in een klein hoekje, en dat vormt de rode draad in de nieuwe voorstelling van de Brusselse gezelschappen Tristero en Transquinquennal. Vooral dat laatste gezelschap neemt steevast het dagdagelijkse, het triviale tot onderwerp — al heeft ook Tristero daar een handje van weg. In Coalition staat de ongelukkige samenloop van omstandigheden centraal. Je zal immers maar net in Bellegem wonen wanneer er een Russische MIG-23 op neerstort.

De verschillende betrokkenen van het drama met de MIG-23 worden via videobeelden aan het woord gelaten. Van de Belgische politie (waarom werd er niet op het vliegtuig geschoten?) tot de Russische piloot die omwille van technische problemen zijn tuig boven Polen al had verlaten en het daarna op automatische piloot naar het Westen liet verdervliegen. Op het podium worden tussen de beelden scènes gemonteerd die de veiligheid op en rond het theater in vraag stellen. Want de toeschouwer die zich in het donker onaantastbaar waant, zou zich wel eens kunnen vergissen.

De voorstelling begint in daglicht. Kristien De Proost komt binnen en controleert de aanwezige brandblussers op vervaldatum. Mei 2010, we zitten veilig. Tot de ramen dreigend worden verduisterd. Via een projectie wordt ons een geschiedenis van ongelukken in het theater uit de doeken gedaan, waaruit blijkt dat zowel acteurs als publiek zich met enig risico in de zaal bevinden. Zo heeft brand al veel bezoekersaantallen doen krimpen. De acteurs van de twee collectieven maken zich echter de terechte bedenking dat in het geval van brand en brandalarm het publiek waarschijnlijk zou denken dat het bij de voorstelling hoort. Het moet al ver komen vooraleer men de zaal verlaat. Tristero neemt de proef op de som.
Niet alleen eindigt de voorstelling met een brandalarm — waarop het publiek reageert met een applaus, ook op andere manieren wordt de veiligheid van de toeschouwer bedreigd. Zo richt een geblinddoekte Youri Dirkx in een Wilhelm Tell-scène pijl en boog op het publiek. Toegegeven, het is even schrikken wanneer hij de pijl ook daadwerkelijk lost. In een andere scène spelen de acteurs een stukje uit de voorstelling Even Stilte, a.u.b., waarbij ooit iemand in het publiek zich letterlijk heeft doodgelachen. Met de defibrillator in de aanslag kijken de acteurs na de scène het publiek rond, maar niemand heeft zo hard moeten lachen.

Gelukkig wordt er tijdens Coalition nooit zo hard gelachen dat het dramatische gevolgen heeft. De ongelukkige geschiedenisjes die worden geprojecteerd, in combinatie met de gespeelde scènes zorgen voor giechelbuien, maar hilarisch wordt het niet. Dit is een komedie met zeer fijne humor, die ons achteraf nog lang nagniffelend op straat achterlaat. Daarbij valt op dat Tristero, als enige Vlaams gezelschap geselecteerd voor het Kunstenfestival, een tandje bijsteekt op vlak van acteerprestaties. Waar in sommige voorstellingen een goed idee op behoorlijke manier wordt uitgevoerd, wordt nu een topprestatie geleverd over de hele lijn. De korte, komische scènes zijn tot in de puntjes afgewerkt, waardoor Tristero er sterker en professioneler staat dan ooit.

Tot slot werkt vooral de intelligente manier waarop Tristero en Transquinquennal omgaan met theater op het theater verfrissend. Theatergrenzen worden niet doorbroken vanuit een arty farty hang naar experiment — daarvoor is het toch te laat — maar om het publiek op een andere manier naar (de valse veiligheid van) theater te doen kijken. Want achteraf gezien mogen we toch maar van geluk spreken dat er nog nooit een vliegtuig op ons hoofd is gevallen, of een toneelattribuut in brand gevlogen, of een gijzeling gebeurd net in dat theater waar we die avond zaten. Vooralsnog zijn we veilig, maar daar kan onverwachts verandering in komen.

Coalition speelt nog tot 9 mei op het Kunstenfestival te Brussel. Volgend seizoen is er een tournee gepland in Vlaanderen en Frankrijk.

E-mailadres Afdrukken