Banner

Het Toneelhuis / Wayn Traub

Maria Magdalena. Wayn Wash III

Brecht Hermans - foto's: Koen Broos - 15 april 2009

Een hoogtepunt moet een einde zijn, en daarvandaan moet een nieuw begin ontstaan. Wayn Traub breidt met Maria Magdalena een slot aan zijn Wayn Wash-trilogie, en maakt ons vooral benieuwd naar wat hierna gaat komen.

In 2003 gebeurde er iets merkwaardigs: Wayn Traub presenteerde zijn Maria Dolores aan het publiek en schoot daarmee pal in de roos. Ja, er waren tegenstanders, en ja, ze joelden luid; maar hun rumoer werd minstens overstemd door het geschreeuw van Traubs medestanders. Internationale theaters pikten de figuur Wayn Traub op en de cultus rond zijn persoonlijkheid werd alleen nog maar groter. En dit was dan nog maar het prille begin. Met Jean Baptiste zette Traub een tweede grote stap voorwaarts in het zoeken naar de juiste vorm voor wat hijzelf zijn cinema-opera noemt: een kunstvorm waarin theater, film, muziek en ritueel in elkaar overvloeien. Vijf jaar na de fabel van de slang en de vos in Jean Baptiste heeft Wayn Traub de definitieve vorm voor zijn theater gevonden. Na een herbronning die hem tot in China bracht, keert Traub terug naar het podium met het slotstuk van zijn drieluik: Maria Magdalena.

Bij goddeau hebben we altijd al een zwak gehad voor de Heilige Maria Magdalena. Als het om zonden gaat -- en dan vooral die van het vlees -- zijn wij er graag als de kippen bij. Voor Wayn Traub gaat de mythe echter verder dan de figuur Magdalena alleen, hij ontleent een hoop materiaal aan de hele christelijke iconografie, waarbij het verhaal van Salomé er duidelijk uitspringt. Ook in de eerste twee delen van Wayn Wash vonden we al elementen terug van prinses Salomé die omwille van een afwijzing het hoofd van Johannes De Doper laat afhakken. Wayn Traub vertolkt -- ook deze keer -- zelf Johannes, of Ioqanan, in een opera gecomponeerd op vette elektronische muziek -- componist van dienst is de Noor Jaan Hellkvist, die bij ons echter weinig belletjes doet rinkelen en op Google even mysterieus onvindbaar is als de heilige graal. Wat niet wil zeggen dat zijn soundscape niet wérkt.

Als een volleerd sjamaan bespeelt Wayn Traub zijn publiek. Boven zijn zwarte pak prijkt een donker geschilderd gezicht, enkel zijn roodgeverfde haren springen knallend naar voren. Met achter hem een groot projectiescherm roept hij zijn publiek op tot gewelddadige actie, een gewelddadige zuivering. Intussen speelt hij met allerlei symbolische artefacten, die rond hem heen bewegen op een groot ronddraaiend platform. Op het projectiescherm verschijnen beelden van dansende Oosterse nonnen, een archeologe die tegen beter weten in door angst wordt overmand bij het afdalen van een grot, een vrouw die een abdij verkoopt en niemand minder dan Gabriel Rios. Deze laatste -- in zijn vrije tijd als zanger predikant voor het grote publiek -- pleit voor het terug bijeenbrengen van onze linker- en rechterhelft. Tegenstrijdige bewegingen in onszelf vormen immers een rode draad in Maria Magdalena. Enerzijds is er de zonde die ons beheerst, anderzijds het besef van die zonde en de (vergeefse) poging om eraan te ontkomen.

Maria Magdalena is een groots ritueel, waar je tegelijk inzit en tegelijk het gevoel bij krijgt dat het je allemaal overstijgt. Eenmaal de voorstelling is afgelopen, lijkt het effect echter vrij snel vergeten. Ook al klopt Maria Magdalena als een bus, het is misschien wel net iets te af om ons nog echt van ons stuk te brengen. Traub geeft het beste van zichzelf -- al is dat naar gelang uw smaak ook wel af en toe wat teveel, scenografisch zit het geheel prachtig in elkaar, en de videoprojectie doet denken aan het beste van David Lynch, maar het geheel is overgepolijst. De vorm voor cinema-opera is gevonden, heerlijk bombastisch, maar de zoektocht naar die vorm was interessanter dan het eindresultaat. Binnenkort start Wayn Traub echter zijn eigen collectief, Service To Others, en daarin zal hij zijn gevonden vorm helemaal fijnstellen. Nadat hij in Wayn Wash als theatermaker een groeiproces heeft doorgemaakt, zal hij wat hij intussen geleerd heeft, daar kwijt kunnen. Hoe dat er dan precies zal uit gaan zijn, dáár zijn we zeer nieuwsgierig naar.

Maria Magdalena speelt nog tot 12 juni in binnen- en buitenland. In Vlaanderen speelt de voorstelling enkel nog in het NTGent op 22 april.

E-mailadres Afdrukken