Banner

Jan Fabre

De Orgie van de Tolerantie

Carmen Van Cauwenbergh - 11 maart 2009

Meer, meer, meer. Het lijkt wel of de postmoderne zombie enkel nog door deze gedachte wordt voortgedreven. In onze maatschappij bevinden de drijfveren zich in onze portemonnee en onze broek. Wat niet als product benaderd kan worden, is van geen belang. Met Orgie van de Tolerantie stelt Jan Fabre deze ultrakapitalistische, westerse houding aan de kaak en het verontrustende hiervan is dat zijn uitvergroting van de realiteit niet eens zo onrealistisch of veraf is.

Uit onderzoek heeft men kunnen afleiden dat het merendeel van de reclame rond seks draait, waarbij de ene boodschap al wat brutaler is dan de andere. Seks verkoopt, alles is te koop en het aanzien in onze maatschappij is recht evenredig met de koopkracht. Terwijl de overgrote meerderheid lamgeslagen verder consumeert, en vooral alles tolereert, probeert Fabre ons een spiegel voor te houden en schetst hij een dolgedraaide kapitalistische wereld die verdacht veel gelijkenissen vertoont met het fascisme.

De dansers en acteurs vangen aan met het wereldrecord masturberen, absurd maar niet eens zo verwonderlijk, wie weet bestaat het wel al ergens, om daarna, voorzien van sigaar en geweer, plaats te nemen in de luxueuze chesterfields. Die zetels staan niet alleen symbool voor onze decadentie en onverschilligheid maar ook voor onze burgerlijke leegheid: we hangen en we aanvaarden. Zolang onze zetel ons goed past en we bevrediging vinden in holle (reclame)boodschappen en platte porno, hoeven we nergens voor te strijden.

De hebzucht neemt perverse proporties aan als we naar de fitness gaan om, letterlijk, ons geld in topvorm te houden. Want, zoals de instructeur het met de zwoele Franse tand uitlegt, we moeten ons niet afvragen wat ons geld voor ons kan betekenen maar wat wij kunnen betekenen voor ons geld. De onomkeerbare dienstbaarheid heeft zijn intrede gedaan. Gedurende anderhalf uur zapt Fabre van de ene gestoorde situatie naar de andere: de modegoeroe die Jezus Christus — JC voor de vrienden — probeert te pimpen en aldus herleidt tot een verkoopbaar product, een oud Amerikaans koppel waarvan de vrouw leidt aan een witheidsfobie tot ze uiteindelijk verandert in een lid van de Ku Klux Klan, vrouwen die in een winkelkar bevallen van conservenblikken en een minichesterfield. Verder zien we nog onderling copulerende objecten of fetisjisme ten top, mensen die mishandeld worden omdat ze niet genoeg consumeren en als kers op de taart een romantische geësthetiseerde wals met onze trouwe bondgenoot de winkelkar.

De Orgie van de Tolerantie toont dat de postmoderne mens zich bedient van ongecompliceerde, racistische uitspraken, de fuck you die hij altijd en voor iedereen klaarheeft zonder echt te beseffen waartegen men strijdt, gemakkelijk te verteren vulgariteit en een onstilbare objectenhonger: de put moet gevuld, en snel.
Aan de hand van de ons allen bekende overdaad weet Fabre zijn boodschap goed te brengen, hij bestrijdt de "maatschappij van het teveel" met gelijke wapens én met een arsenaal aan snedige humor, een aspect dat voor de eerste maal zijn geslaagde intrede doet in het werk van de Antwerpse beeldenstormer.

Met zijn gekende fysieke energie toont hij de realistische absurditeit van het dominante marktsysteem, maar de keuze voor de abstracte dansintermezzo’s is niet altijd relevant en zo lijkt het wel of Fabre nog snel even de voorstelling wou voorzien van zijn handtekening, tonen dat het om een origineel gaat. Voor de kritische, bewust levende medemens wordt er niks nieuws verteld en de meerwaarde schuilt dan ook niet in de boodschap op zich, maar wel in de kracht van de uppercut die terecht wordt uitgedeeld en die toont dat Fabre op zijn esthetische manier begaan is met onze maatschappelijke evolutie en niet van plan is nog te tolereren.

Foto’s: Frederik Heyman
E-mailadres Afdrukken