Banner

Theater Zuidpool

Nachtlied

Brecht Hermans - foto's: Raymond Mallentjer - 05 maart 2008

Wanneer is minder gelijk aan meer en wanneer aan te weinig? Balancerend op deze grens brengt Theater Zuidpool een humoristische voorstelling die raakt, maar net niet genoeg.

Als alles al lang gezegd is, wat valt er dan nog te vertellen? De Noor Jon Fosse laat de personages in zijn stukken zeer veel praten over zeer weinig. De woorden zijn echter slechts de oppervlakte, daaronder zit een hele wereld van gevoelens en verlangens verborgen. In de stiltes komen deze volledig tot uitdrukking. Bij Theater Zuidpool hebben ze begrepen dat er niet al te veel meer met Fosses tekst moet worden gedaan om het neergepende te laten werken. Twee acteurs — Jan Bijvoet en een voor deze rol geboren Sofie Decleir — staan verkrampt in hun houding en praten langs elkaar heen. Hij speelt een werkloze schrijver, zij de pas bevallen echtgenote die gek wordt van de drukkende stilte die in hun huwelijk heerst. Na een blitsbezoek van haar schoonouders besluit ze een poging te doen om aan zijn tirannie van monotonie te ontsnappen. Haar echtgenoot speelt echter zijn laatste, tragische troef uit en maakt het haar zo onmogelijk hem te verlaten.

Deze voorstelling van Theater Zuidpool is beklemmend strak. De personages zitten moervast in hun huwelijk, en zo staan ook de acteurs als versteend in hun posities. Deze visuele stilte zorgt ervoor dat de subtiliteit van de tekst volledig tot zijn recht kan komen. Jon Fosse is immers niet alleen een genadeloos schrijver, hij heeft ook een sterk gevoel voor humor. Dit maakt dat de personages je luidop doen gieren van het lachen, maar tegelijkertijd sympathie en medeleven op weten te wekken.

Wanneer er weinig te zien is en de tekst van nature een groeiend mishagen met zich meedraagt, is af en toe wat ademruimte noodzakelijk. Die is er in de vorm van de hilarische grootouders die hun kleinkind komen bezoeken, en ook de muzikale scène waarin Bijvoet fysiek even losbarst, doet een frisse wind door de voorstelling waaien. Naar het einde toe wordt het soms immers wat van het weinige teveel. Een dronken Decleir is nog wel grappig, maar de dialogen verliezen hun vaart. De onderliggende spanningen zijn niet altijd intens genoeg om de lange stiltes te overbruggen.

Nachtlied put als voorstelling vooral kracht uit haar verfijnde humor: subtiel in de tekst en bij tijden grotesk in de uitbeelding door Zuidpool. Jammer genoeg blijven de personages op een te grote afstand. Ze wekken hier en daar wel wat medelijden, maar hun emoties dringen zich niet prangend op. Of de vrouw haar echtgenoot nu gaat verlaten of niet, laat ons eerlijk gezegd koud, zolang er maar mee gelachen kan worden. En daarin lijkt Nachtlied misschien net iets te veel op een lang uitgewerkte scène uit In de gloria. In principe hopen we alleen maar het beste voor de aandoenlijke figuurtjes, maar we willen er in de eerste plaats goed om kunnen lachen. Het had echter meer mogen beklijven.

Theater Zuidpool is een interessant gezelschap dat zich nog een beetje in de marge van het Vlaamse theaterlandschap bevindt. Het speelt nog niet in eerste klasse naast dat andere Antwerpse collectief Olympique Dramatique, maar zou wel eens op het punt kunnen staan te promoveren. In de marge zit het echter op de juiste plek. Daar kan er immers nog worden geëxperimenteerd en is er plaats voor radicale keuzes. Soms leidt dat tot ontroerende parels als Dus (een heizeldrama), maar deze keer grijpt het iets minder naar de keel. Desalniettemin: Nachtlied is en blijft een schitterend stuk, overtuigend gebracht door een eigenzinnig gezelschap dat al een tijdje goed bezig is.

Nachtlied is nog tot 3 mei op tournee in Vlaanderen en Nederland. Voor data, zie de speellijst op de website.

E-mailadres Afdrukken