Banner

Theater Antigone & Theater Zuidpool

Platonov

Brecht Hermans - 09 november 2006

"Niet te veel tralala. Een Tsjechov heeft alleen goede acteurs nodig, verder niets." Zoiets lijken ze bij Antigone en Zuidpool te hebben gedacht toen ze de tekst van Platonov voor zich namen. Resultaat is een degelijke voorstelling: overtuigend gebracht, maar weinig verrassend.

De sterke schouders van acteur Johan Heldenbergh zijn uitermate geschikt om het personage en de voorstelling Platonov te dragen. Michaël Platonov is een intellectueel — niet voor niets betekent zijn naam zoveel als ’de kleine Plato’ — die op persoonlijk vlak vaak tekortschiet. Het vele vrouwelijke schoon dat hij rond zich heeft geschaard, bedriegt hij om de haverklap, en wanneer er gevoelens in het spel komen, breekt hij elke vorm van relatie zo snel mogelijk af. Hetzelfde geldt voor zijn professionele carrière: een veelbelovende toekomst laat hij vallen om onderwijzer te worden. Platonov lijkt gevangen tussen zijn eigen idee van het zinloze bestaan en het echte leven met mensen van vlees en bloed.

De regie van Raven Ruëll is doordrongen van de soberheid. Met de hulp van vertaler Bart Meuleman zijn overtollige scènes weggesnoeid, er is geen muziek en decors en kostuums zijn erg bij de basis gebleven. Hierdoor krijgen de acteurs volop de kans hun talenten tentoon te spreiden. Het scènebeeld wordt voornamelijk bepaald door twee regievondsten. Ten eerste heeft Ruëll een hele reeks spots op verplaatsbare statieven op het podium geplaatst. Deze spots zijn allemaal gericht op Platonov, wiens leven hier onder de loep genomen wordt. Toch had er net iets meer met deze belichting kunnen worden geëxperimenteerd. Een tweede bepalend gegeven is de continue aanwezigheid van alle acteurs op scène. Zij staan voortdurend als een clubje om Platonov heen, waardoor het beeld van één tegen allen —het individu tegenover de maatschappij — wordt versterkt.

In zowat alle scènes staat Platonov centraal, waardoor het stuk een opeenvolging is van dialogen tussen hem en afwisselend de overige personages. Soms levert dat spetterende scènes op, maar soms blijft het ook een beetje te veel aan de oppervlakte kleven. De verhaallijnen van de verschillende vrouwen zijn het duidelijkst, alsook de bedrogen vriend van Platonov. De jongere versie van de levensvreemde intellectueel komt echter niet voldoende uit de verf. Naar de reden waarom men deze Platonov in elkaar wil laten slaan, blijft het raden, en daardoor overtuigt ook het personage van de crimineel niet volledig. Het meest ontroerend blijken echter de paar regels tekst van weduwnaar Jean, iemand die in tegenstelling tot Platonov het ware geluk en de liefde heeft gekend.

Een (klassieke) enscenering van Platonov staat of valt grotendeels met de talenten van degene die de titelrol op zich neemt. Voor een regisseur moet Johan Heldenbergh dan ook een godsgeschenk zijn om mee te werken, want hij lijkt zelden een steek te laten vallen. De rollen die hij uitkiest, zijn hem vaak op het lijf geschreven en verder hoeft hij niet veel meer toe te voegen om de gewenste uitwerking op het publiek te hebben. Dit is ook het geval met Platonov. De rol past hem als gegoten, Platonov staat er zoals we van hem kunnen verwachten. Meer valt daar echter niet over te zeggen.

En dat lijkt wel de algemene tendens in deze voorstelling: het geheel wordt op een degelijke manier gebracht, maar ook niet meer dan dat. Geen verrassingen, geen vernieuwingen. Men kan zich wel de bedenking maken of dat ook altijd nodig is. Wat we hier zien, is vooral een groep sterke acteurs die door de samenwerking tussen twee gezelschappen wordt samengebracht in een klassieker. Een geslaagde enscenering van Tsjechov, maar niemand die er van wakker zal liggen.

Platonovis nog tot 16 december op tournee in Vlaanderen en Nederland. Voor data, zie de speellijst.

E-mailadres Afdrukken