Banner

Retrospectieve Rik Wouters

Katelijne Beerten - 01 februari 2002

Rik Wouters (1882-1916) blijft een moeilijk te plaatsen kunstenaar. Hij was beeldhouwer, tekenaar en schilder; zijn oeuvre verdraagt geen etiket. Geen -isme kan zijn werk helemaal omschrijven.

We schrijven 1912. Wouters' wonderjaar. Hij schildert vierenzestig doeken en boetseert acht kleimodellen voor sculpturen. Negentig jaar na dato krijgt diezelfde Rik Wouters een overzichtstentoonstelling in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten. Opvallend bij het bekijken van de werken is dat een meerderheid van de tentoongestelde werken afkomstig is uit privéverzamelingen.

Wie het oeuvre van Rik Wouters bestudeert, bestudeert zijn liefde en allesoverheersende passie voor Nel, zijn vrouw. Nel is niet alleen de vrouw van de kunstenaar, ze is zijn muze. Talloze malen schilderde en tekende hij haar. Nel was alles voor hem.

Je kunt het werk van Rik Wouters in twee periodes opdelen. In zijn vroege werk laat de invloed van James Ensor zich duidelijk voelen, in zijn latere werk — ongeveer vanaf 1910 — herken je een beïnvloeding van de Franse schilderkunst, voornamelijk van Paul Cézanne. Die invloeden manifesteren zich in hoofdzaak op het vlak van de penseeltoets. Eerst werkt Wouters met het paletmes in een pasteuze verflaag, later brengt hij de verf dun en snel op het doek aan, op een zodanige wijze dat delen van het doek onbeschilderd blijven. De dunne verftoetsen spreidt hij op het witte doek uit alsof het slechts om de aanzet van een schilderij gaat.

Rik Wouters is niet enkel schilder, meer nog: hij genoot zijn opleiding als beeldhouwer en begon slechts na een tijd als autodidact te schilderen. Bij de bespreking van zijn beeldhouwkunst wordt meermaals verwezen naar Auguste Rodin. Net zoals Rodin beeldt Wouters de "gewone mensen" uit en durft hij de beelden zonder sokkel te plaasten. Telkens valt op hoe realistisch zijn levensgrote beelden zijn.

Ook in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen kun je terecht voor je dosis Rik Wouters. Het museum haalde een deel van de 109 werken van Wouters in haar bezit uit de reserves. Destijds was het museum de eerste publieke instelling die een werk van Wouters aankocht: Het zotte geweld in 1920 en De strijkster in 1923. Die twee topwerken — overigens allebei gemaakt in het wonderjaar 1912 — leende het museum helaas uit aan de Brusselse tentoonstelling. Ook enkele minder evidente stukken, door een legaat van Ludo van Bogaert aan het museum geschonken, worden aan het publiek getoond.

De retrospectieve Rik Wouters loopt nog tot en met 30 juni in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel en in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Meer info op www.rikwouters.com

E-mailadres Afdrukken