Banner

Kendell Geers

Irrespektiv, SMAK

Sarah Rombouts - foto's: Dirk Pauwels - 23 mei 2007

Het SMAK trekt tegenwoordig de kaart van de controverse. In het najaar komt Paul McCarty op bezoek, maar met de huidige tentoonstelling IRRESPEKTIV, een overzicht van het werk van Kendell Geers (°mei 1968) , krijgt de bezoeker nu al de nodige provocatie naar zich toe geslingerd.

Kendell Geers is een Zuid-Afrikaan die al twee jaar in Brussel woont. Hij is — als blanke — opgegroeid onder het Apartheidsregime en dat drukte vooral een grote stempel op zijn vroegere werk. Een duidelijk voorbeeld vinden we in "Self-portrait" (1995), het werk dat als uithangbord van de tentoonstelling dient. Het ’zelfportret’ is de afgebroken flessenhals van een bierflesje met als label ’Heineken. IMPORTED from Holland’. Het werk refereert niet alleen naar de kunstenaar zelf, wiens familie jaren geleden van Holland naar Zuid-Afrika verhuisde, maar ook naar de politiek en maatschappelijk woelige en agressieve tijden in Zuid-Afrika die de kunstenaar zo bepaald hebben. Een gebroken bierflesje is namelijk een simpel maar effectief middel in straatgevechten. Ook andere materialen waarmee Kendell Geers vaak werkt, refereren naar geweld en gevaar en naar de specifieke context van dat gevaar in Zuid-Afrika. Scherpe glassplinters, de rood-witte linten waarmee de Zuid-Afrikaanse politie de plaats van een moord afsluit, strenge verbodsborden die waarschuwen voor een Armed Response en prikkeldraad zijn alomtegenwoordig.
In "Akropolis Now" (2004) bijvoorbeeld staan balen prikkeldraad als zuilen in een rek opgesteld. Deze prikkeldraad is anders dan onze Europese variant, gevaarlijker. Ze bevat een soort van scheermesjes en is een typisch Zuid-Afrikaans product, dat ook nu nog geëxporteerd wordt. Bovendien bevat het materiaal ook andere maatschappelijke en historische connotaties. De rijke blanken gebruiken het niet alleen om hun villa’s af te schermen, dit soort prikkeldraad werd ook gebruikt in de eerste concentratiekampen die de Britten — nog voor de nazi’s — opzetten in hun oorlog tegen de boeren.

Deze dubbelzinnigheid en gelaagdheid is kenmerkend voor Geers’ werk, dat niet alleen bol staat van politieke en historische verwijzingen, maar vaak ook refereert naar de kunstgeschiedenis, naar literatuur en film, religie en zeker ook seks. Die verwijzingen zijn niet altijd even subtiel. De kunstenaar wil grenzen aftasten, zelfs overschrijden, en provoceert daarmee niet alleen het establishment, maar verwacht tevens van de toeschouwer dat ook hij met een zelfkritische blik zijn eigen grenzen onderzoekt. Zijn werken stralen een agressieve esthetiek uit. De hardheid van het getoonde wordt nog versterkt door de strakke vormentaal. De tekeningen zijn in een contrastrijk zwart-wit, zonder nuancerend grijs.

Het herhaaldelijke gebruik van het woord FUCK illustreert dit. Dit woord heeft zowel een seksuele als agressieve betekenis. Door dit woord tot in het oneindige te herhalen als opdruk op een Mariabeeld ("Holy Fucking Virgin", 2006), een Jezus aan het kruis ("Jezus Fucking Christ", 2006), een hippe vespa ("The Passion Considered", 2006) of als behangpapier op een hele muur geeft de kunstenaar kritiek op alle mogelijke soorten heilsleren die het individuele deel uitschakelen. Geers wil bewust choqueren, al is zijn werk meer dan een pure platvloerse provocatie die men er misschien op het eerste gezicht in ziet.

De champagneglazen waaruit men op de openingsreceptie dronk en die toepasselijk de titel "Kocktail" (2005) kregen, zijn gegoten op een mal van ’s kunstenaars eigen penis in erectie. De seksuele verwijzing is overduidelijk. Ook hier verwijst de kunstenaar echter weer naar de geschiedenis, en wel naar de coupes, de glazen die Lodewijk de XIV liet vervaardigen naar het model van de borst van zijn minnares. In deze context kan "Fingered"(1999-2002) seksuele associaties oproepen. Het werk bestaat uit glazen die Kendell Geers van andere mensen — veelal kunstenaars — ontvreemd heeft en die daarna behandeld zijn met een stof die ook door de politie wordt gebruikt om vingerafdrukken zichtbaar te maken. Naast de seksuele connotatie zijn hier dus ook weer verwijzingen naar veiligheid, naar kunst en — omdat de vingerafdrukken restanten van het verleden zijn — naar de geschiedenis.

De werken van Kendell Geers vertellen zoveel meer als men de verschillende lagen ziet. Toch treffen ze ook de emoties van de ’onwetende’ bezoeker. Kunst hoeft niet perse mooi te zijn, maar moet de mens vooral raken. Kendell Geers doet dat met een mokerslag van jewelste.

Irrespektiv is nog tot 26 augustus te zien in het SMAK in Gent. Van Kendell Geers loopt momenteel ook de tentoonstelling’Auto-Da-Fé’ nog tot en met 3 juni 2007 in B.P.S.22 in Charleroi

E-mailadres Afdrukken