Banner

Jef Geys. De Tour de France 1969 van Eddy Merckx

Bozar, Brussel

7.0
Gino Vandenborne - 21 mei 2019

Op zondag 7 juli start de Ronde van Frankrijk 2019 in Brussel. De editie kreeg bewust deze startplaats omwille van de 50ste verjaardag van de eerste Tour-overwinning van onze landgenoot Eddy Merckx. Tijdens die Tour van 1969 reisde ook een Kempense kunstenaar genaamd Jef Geys mee in het zog van de Tour, met enkel een 2CV en een fototoestel binnen zijn bereik. De 67 afgedrukte foto’s van Jef Geys vormen het onderwerp van een expo die momenteel loopt in Bozar.

Het was niet de eerste keer, destijds in 1969, dat de Tour startte in Brussel. In 1958 was dat immers ook het geval geweest. Expo 58 zat er toen voor alles tussen. In 1969 stond het land echter helemaal op zijn kop na enkele dagen van Tour-ritten: voor het eerst sinds de gebroeders Maes in de jaren dertig, maakte een Belg immers nog eens kans om met de gele trui omgord de aankomst op een wielerbaan in Parijs op te rijden. Nochtans keek de rest van de wereld eerder richting maan toen dat heuglijke evenement plaatsvond op 20 juli 1969. De eerste winst van Eddy Merckx in de Tour gebeurde immers op dezelfde dag (21 juli) als de eerste maanlanding.

Jef Geys (1934-2018) had zich op dat moment al twee weken ondergedompeld in de sfeer van de Tour van 1969. Op een wat vreemde manier was hij betrokken geraakt bij het wielerleven. Een zoon van een vriend, Roger Jonkers, was zelf wielrenner geworden en Jef Geys had het in zijn hoofd gehaald om deze jongeling te trainen en te coachen. Thans kennen we Jef Geys als een eerder onconventionele kunstenaar. In die dagen was het niet veel anders. Jef besloot bij de eerste tekenen dat Eddy Merckx de eindzege wel eens echt zou kunnen binnenhalen, met vrouw, 2CV en fototoestel op te trekken naar het zuiden van Frankrijk en de Tour te volgen. Dat het succes van een sportieve enkeling exact zou samenvallen met een planetaire haast universele triomf op de maan van onze planeet, kon Jef Geys vermoedelijk toen nog niet bevroeden.

Het resultaat waren 67 afgedrukte zwartwit foto’s die niet zozeer inzoomen op de held Eddy Merckx, maar eerder kijken naar wat er zich rond het peloton allemaal afspeelde. Slechts in vier foto’s komt Eddy Merckx herkenbaar in beeld. Vooral de sfeer en het alledaagse rond het peloton wordt gevat door Jef Geys. De foto’s zijn ook helemaal geen kunstfoto’s zoals ze tegenwoordig gekend zijn. Ze zouden zelfs eerder amateuristische foto’s kunnen genoemd worden. Vaak vatten ze slechts een deel van het beeld, soms staan ze niet mooi in kader, ze puilen soms over van de sfeer en de toeschouwers. Enkel bij uitzondering zien we een wielrenner centraal staan.

alt

Auto’s uit vervlogen tijden, kleine hotels waar de renners toen nog in overnachtten, tegengesteld aan het hyperprofessionele geheel anno 2019. Jef Geys doet hier zijn reputatie eer aan, als meester die zowel de hoge als de lage maatschappij in een beeld kan vatten. Ook op de wielerbaan de laatste dag posteert hij zich tussen de toeschouwers. Het resultaat laat zich raden: er kan nauwelijks een renner op de baan in beeld gebracht worden, zozeer lopen doodgewone mensen in de weg.

De expo werd al op zes andere plaatsen getoond in Frankrijk en werd bijzonder geapprecieerd omwille van de samenhang tussen bijzondere en alledaagse dingen in het wielerleven. Het Centre National Edition Art Images (CNEAI) verzorgde de layout samen met curatoren Sylvie Boulanger en Francis Mary.

De expo heeft zeker authenticiteit en karakter maar is natuurlijk eerder beperkt in omvang. Je komt dus niet echt te weten wat de Tour in 1969 bij de toeschouwers teweegbracht. En al zeker niet in België. Twee kranten van die dag leggen het verband met de maanlanding. Qua sfeerschepping lijkt het misschien wat mager.

Jef Geys. De Tour de France 1969 van Eddy Merckx loopt nog tot 1 september 2019 in Bozar in Brussel

E-mailadres Afdrukken