Banner

Henri Cartier-Bresson- Fotograaf

Joods Museum van België, Brussel

7.0
Vanessa Segers - 12 juni 2015

Alvorens het Joods Museum zijn deuren voor twee jaar sluit wegens verbouwingen, pakt het uit met een laatste grote tentoonstelling die zich focust op het oeuvre van gerenommeerd fotograaf Henri Cartier-Bresson.

Cartier-Bresson kan gezien worden als een van de grondleggers van de hedendaagse fotojournalistiek. Hij bleef daarbij steeds trouw aan zijn Leica-camera en gebruikte bijna uitsluitend een 50mm-lens. Bij dezen worden maar liefst 133 zwart-witbeelden, die de fotograaf in 1979 zelf selecteerde als zijn beste werken, voorgesteld aan het publiek. De bezoeker wordt gespreid over drie verdiepingen door de realisaties van Cartier-Bresson tussen 1926 en 1969 geleid, gaande van portretten van bekende personen zoals Sartre en Matisse tot surrealistisch geïnspireerde foto’s en reportagewerk. Reizend over heel de wereld legde hij de bevrijding van Parijs vast, fotografeerde hij hoe de Chinese communisten tot een overwinning kwamen, aanschouwde hij het tragische lot van de Spaanse republikeinen … De expo gidst de bezoeker werkelijk door de geschiedenis van de twintigste eeuw aan de hand van spraakmakende composities waarbij Cartier-Bresson telkens de regels van de gulden snede respecteert.

Cartier-Bresson vond de magie van het moment zeer belangrijk: zijn beelden zijn uitgebalanceerd maar tegelijk laat hij ook telkens iets aan het toeval over, waardoor het geheel spontaan overkomt. Het vangen van dit perfecte ogenblik van harmonie noemt hij zelf “Le moment décisif”. Dit begrip illustreert hij perfect in een opname die hij maakte in Hyères, Frankrijk, waarbij hij een geometrisch spel van lijnen creëert door de structuur van een trap en de weg die ervoor ligt. Hij blaast het beeld leven in door het moment af te wachten waarop een fietser langs deze weg passeert en bijgevolg zorgt voor beweging.

Cartier-Bresson was niet enkel een geniale fotograaf, hij was ook een van de oprichters van Magnum Photos. In 1947 richtte hij dit collectief samen met Robert Capa en David ‘Chim’ Seymour op en tot vandaag wordt het gezien als een van de belangrijkste fotoagentschappen ter wereld. Magnum heeft een coöperatieve structuur die geïnspireerd is op het communisme, waarbij de fotografen de aandeelhouders zijn en dus in overleg beslissingen nemen. Geleidelijk aan wordt het verhandelen van de foto’s belangrijker. Doordat dit niet strookt met zijn visie verlaat Cartier-Bresson het agentschap in 1974.

De sfeer van de tentoonstelling is eerder ingetogen. Alle werken zijn netjes gepresenteerd in bruine kaders met voldoende afstand ertussen om ze goed te kunnen observeren. Er is weinig tekst of uitleg aanwezig, maar de foto’s zijn dan ook zodanig krachtig dat ze dit niet echt nodig hebben. Toch zou een begeleidende tekst de tentoonstelling toegankelijker kunnen maken voor bezoekers die minder vertrouwd zijn met fotografie.

Op de muren staan citaten van Cartier-Bresson zelf waaruit duidelijk blijkt welke visie hij had op het fotografisch medium en waarom het hem zo fascineerde. De citaten zijn telkens weergegeven in hun originele taal, het Frans, met daaronder een Engelstalige vertaling. Deze decoratieve manier om informatie te verschaffen, geeft de tentoonstelling meer karakter en doet het geheel persoonlijker aanvoelen.

Een puntje van kritiek op deze anders boeiende tentoonstelling is het ontbreken van een originele of vernieuwende invalshoek. Het is een retrospectieve tentoonstelling die niet leidt tot nieuwe inzichten. Toch blijft het een aanrader, zowel voor diegenen die zijn werk reeds kennen als voor zij die er weinig of niet mee vertrouwd zijn. Cartier-Bresson vertelt immers een boeiend verhaal met zijn oeuvre, dat volledig tot zijn recht komt in deze expo.

Henri Cartier-Bresson – Fotograaf loopt nog tot 24 augustus 2015 in Joods Museum van België, Brussel.

E-mailadres Afdrukken