Banner

Konstantin Grcic. Panorama

Z33

6.5
Lore Adriaenssens - 06 maart 2015

Konstantin Grcic. Panorama is een thematische tentoonstelling met ideeën van de gelijknamige designer rond efficiënt en comfortabel leven in de 21ste eeuw en lang daarna.

De omgeving van Z33 aan de Zuivelmarkt in Hasselt kan met moeite van moderne architectuur verdacht worden. De pittoreske huisjes van het voormalige begijnhof doen geenszins vermoeden dat een van hen een 'Huis voor Actuele Kunst' herbergt. Het contrast is dan ook des te groter wanneer de toeschouwer, na zijn weg te zoeken in een verder maagdelijk witte ruimte, oog in oog komt te staan met een neon-getint, glazen informatiebord. "Panorama" op een komende wereld, ofwel: daar waar het nieuwe leven begint.

De tentoonstelling is opgebouwd aan de hand van drie motivaties tot behuizing of omkadering: Life Space, Work Space en Public Space. Al in de eerste ruimte, Life Space, vervaagt de grens tussen de drie categorieën. Een installatie naar ontwerp van Grcic toont een hoogst minimalistische loftconstructie die voor hem het summum van wonen weerspiegelt. Zachte oppervlakken worden bijna volledig geëlimineerd (op de grote leunstoel -- zie foto -- na) en zelfs het bed is gemaakt uit plastic of metaal. "Kracht van een ontwerp zit in het onverwachtse en functionele," stelt de designer in een begeleidend video-interview, "Each purpose can be questioned." Hetzelfde puur utilitaristische effect wordt gecreëerd door het gebrek aan persoonlijkheid, alsook enige vorm van bewuste, surplus esthetiek -- wederom: op de grote leunstoel na. Hoe langer men kijkt, hoe meer men het idee heeft een werkruimte te ontleden. Veel glas en uitzicht op een industrieel terrein, makkelijk onderhoudbaar en herbruikbaar meubilair en een centraal bureau. Het doet meer nadenken over de vluchtige manier waarop we leven en de FOMO (Fear Of Missing Out) in ons privé- en professioneel leven, dan over concrete en positieve alternatieven voor het alledaagse leven. Iets in het ontwerp doet vermoeden dat het slechts om een tijdelijke woonplaats gaat.

Aan de muren van elke ruimte hangen krantenartikels die telkens de link leggen tussen het behandelde thema en slimme technologie; type: "Is mijn broodrooster slimmer dan ik?" Hier komt duidelijk het belang van extra onderzoek en interdisciplinariteit aan bod. Dit geldt ook voor de workshop, waar erg veel literatuur ter inkijk ligt, die handelt over ons toekomstpotentieel en de plaats die technologie daarin kan innemen. Het is de eerste keer in de expo dat Grcic niet alleen doet denken aan architecten als Gropius en Oud en het Nieuwe Bouwen. Functionaliteit en minimalisme mogen hier dan wel een centrale rol spelen, aan vernieuwing, design, ontwikkeling en experimenteren hoeft deze woning niet in te boeten.

De rest van de expositie bestaat jammer genoeg uit een weinig interessante opstelling van stoelen en meubelonderdelen, waarbij een gedachte als "Oh nee, nog een stoel" al eens schaamteloos door het hoofd durft schieten. Jammer genoeg voor pareltjes als de lichtblauwe "PRO" stoel van Oliviero Toscari, die men zo ongeacht voorbij zal lopen. Een tweede pertinente vraag is: "Zullen we de installatie uit het prachtige campagnebeeld nog zien?" Die wens wordt weliswaar vervuld in de laatste kamer, Public Space, al moet de kijker zich al in erg vreemde bochten wringen om hetzelfde uitzicht te hebben als op de foto. Ook de ietwat insinuerende quotes aan de muur over hoe grote bouwprojecten ons veiligheid en vrijheid schenken door vaste structuur en controle, plaatsen volgens mij toch serieuze vraagtekens bij het geheel.

Op het einde van de rit blijft enkel de Life Space nog echt bij. Vooral dan de manier waarop -- na langer filosoferen -- de oncomfortabele ruimte opeens toch erg veel natuurlijk licht binnenlaat (elektriciteitsbesparing!) en een muur heeft waarop de enorme hoeveelheid isolatie nog duidelijk zichtbaar is (groene energie!). En zouden kleinere huizen niet meer ruimte bieden aan grote natuurprojecten?

Het is fijn te merken dat Konstantin Grcic enerzijds total loss gaat in weinig aantrekkelijk en moeilijk verkoopbaar, minimalistisch design, maar anderzijds toch niet de grip op de realiteit verliest; de realiteit en zijn actuele problemen. Panorama mag dan misschien niet groot of treffend genoeg zijn en de spanningsboog niet altijd genoeg intact houden om een retourtje Hasselt waard te zijn, het is zeker een boeiende aanvulling op een stadsbezoek aan onze Limburgse hoofdstad.

Konstantin Grcic. Panorama loopt nog tot 24 mei in Z33.

E-mailadres Afdrukken