Banner

Mikhael Subotzky & Patrick Waterhouse: Ponte City

FoMu, Antwerpen

7.0
Tamara Beheydt - 19 september 2014

Ponte City is één van de blikvangers in de skyline van Johannesburg. Het flatgebouw was een onbeweeglijke getuige van de recente geschiedenis van Zuid-Afrika. Subotzky & Waterhouse documenteerden de toren en haar inwoners in een boek en een expo.

Toen de eerste stenen van Ponte City werden gelegd, in de hoogdagen van de Apartheid, was het gebouw bedoeld voor een blanke elite. Tijdens de jaren ‘80 en ‘90 vierde criminaliteit er hoogtij en verviel de buurt van Ponte City tot een strijdperk voor bendes. Vele inwoners werden er verjaagd of vluchtten hun appartement uit. In 2014 is de toren nog steeds ‘in opbouw’ en zijn de appartementen voornamelijk bewoond door kleurlingen of immigranten. Subotzky & Waterhouse zagen hier een boeiend onderzoeksonderwerp in.

Hun werk heeft veel weg van dat van een archivaris: verzamelen, inventariseren en onderzoeken en tonen. Uit de lege appartementen verzamelden de kunstenaars bijvoorbeeld achtergelaten documenten, waarmee ze het leven van de vorige huurder proberen te reconstrueren. De gevonden sporen tonen ze in de expositie, waar de bezoeker wordt uitgenodigd een eigen reconstructie te maken. Hoewel er zeker een documentaire waarde is in dit werk, ligt de essentie dan ook in de verbeelding die van de kijker verwacht wordt. De eigenaars van de verzamelde documenten worden personages in een groter verhaal, dat alleen maar bestaat wanneer de kijker er in slaagt zich met hen te identificeren.

De foto’s van de huidige bewoners zijn oprechte portretten. De fotografen hebben duidelijk het vertrouwen van de geportretteerden gewonnen en nemen de foto’s op ooghoogte. De foto’s zijn ook allemaal gemaakt in de lift van Ponte City, een mogelijke verwijzing naar de documentaire “Africa Shafted” van Ingrid Martens. De kunstenaars maakten ook foto’s van elk raam in Ponte City, wat in de expo een mooie mozaïek oplevert. Het uitzicht is één van de redenen waarom de toren tijdens haar opbouw zo geliefd was bij de blanke burgers.

De scenografie van de expo is opgebouwd rond visuele echo’s van Ponte City. Er is de tijdelijke muur met de mozaïek van  foto’s van de uitzichten. Er zijn ook verschillende documentaire foto’s van de toren in haar geheel. Maar er zijn vooral de vijf papier torens die bestaan uit fragmenten van teksten over Ponte City. Deze informatieve maar zeer vlot leesbare teksten zijn in de boekversie van Ponte City terug te vinden. De teksten vormen belangrijke elementen om het kunstwerk als geheel te kunnen begrijpen. Het boek ligt ter inzage aan de ingang van de tentoonstelling en het is dan ook essentieel deze te bekijken voor of na het bezoek.

Ponte City is het resultaat van een langdurig project met waardige doelstellingen. Het fotografische werk is niet meteen vernieuwend, maar dat wordt gecompenseerd door de interessante sociale inslag. De kunstenaars slagen er in het midden te houden tussen documentatie en interpretatie. Terwijl in het boek de kunst en de informatie meer in evenwicht zijn, krijgt het artistieke aspect in de tentoonstelling de overhand.

Mikhael Subotzky & Patrick Waterhouse: Ponte City loopt nog tot 11 november in FoMu, Antwerpen.

E-mailadres Afdrukken