Banner

Stephan Balleux. La peinture et son double

Musée d’Ixelles, Brussel

9.5
Tamara Beheydt - 21 augustus 2014

Stephan Balleux is eindeloos gefascineerd door het mysterie van de schilderkunst. In combinatie met zijn originele werkwijze en stijl, leidt dit tot kunstwerken over het mysterie van het leven.

Musée d’Ixelles is geen groot museum, maar Balleux’ werken stellen geen specifieke scenografische eisen. Ze staan het best gewoon op zichzelf. Eén werk werd speciaal gemaakt voor de tentoonstelling. “Panorama” bestaat uit twee reeksen grote schilderijen, die de bezoeker toelaten letterlijk door een gang van Balleux’ gedachtewereld te lopen.

Balleux verzamelt foto’s – die hij vindt in tijdschriften, op rommelmarkten en op het internet – en vertaalt die naar het schilderkunstig medium. Het verzamelen en beschouwen van de beelden die hem inspireren, maakt volgens Balleux 75% uit van zijn werk. Toch getuigen de resultaten vooral van een zoektocht naar de essentie van schilderkunst. Door een nauwe relatie met fotografie te bewaren, onderzoekt hij de eigenheid van schilderkunst. Balleux’ werken zijn vrij lineair, maar de nostalgie van de oude foto’s wordt bewaard in een zekere vaagheid, die ook terug te vinden is in de vroegste fotografie als kunst; denk maar aan het werk van Alfred Stieglitz of Brassaï.

Met zijn traditionele medium schrikt Balleux er niet voor terug zich in de lijn van de kunstgeschiedenis te plaatsen. Zijn gedachtegoed en onderwerpen leunen goed aan bij de romantiek. Dit komt vooral naar voor in werken als “Trouble”, dat sterk doet denken aan een traditionele afbeelding van Ophelia, of “Beauty is the Beast”, een subliem portret van een jongedame met een wolfshond. De “verwarring, onzekerheid en ontwrichting” die hij probeert te bereiken, zijn bijkomende romantische elementen. Maar Balleux laat zich ook door andere stromingen en kunstvormen inspireren. Zijn werken in kleur doen modernistisch aan, en in zijn meeste schilderijen is een diepgaande invloed van Francis Bacon zichtbaar. Bovendien verwerkt hij elementen uit de literatuur, film en filosofie.

Aan de naar schilderkunst vertaalde foto’s voegt Balleux meestal een eigen element toe, in de vorm van wat hij “de blob” noemt. Deze duistere amoebe van verfstreken representeert de ondoorgrondelijkheid en tegelijk de essentie van de schilderkunst. In de inhoudelijke context van de werken, staat deze “blob” echter voor veel meer: de essentie van het leven. Niet zelden lijkt de vormeloze massa een ziel te verbeelden, zoals op “Thank God”, waarop het naast een lijk waakt. Op “The Portrait” tilt Dorian Gray de sluier van zijn portret, om slechts een “blob” te zien verschijnen. De titel van de expo, La peinture et son double slaat dus mogelijk op de betekenis die (schilder)kunst kan hebben: het in beeld brengen van de ondoorgrondelijke mysteries van het leven en de menselijke ziel, die niet in taal om te zetten zijn. In de catalogus verklaart Balleux dat de titel geïnspireerd is op het boek “Le réel et son double” van Clément Rosset. Rosset begeleidt Balleux in het bevragen van de perceptie van de werkelijkheid.

Niet alleen op een schilderdoek probeert Balleux de essentie van materie te grijpen. Zijn eigen “blob” is een mysterie voor hem en hij onderneemt eveneens pogingen het driedimensionaal te manipuleren, in onder meer de keramieken sculpturen “Sinking Skull” en “Helmet”. Bovendien probeert Balleux het schildersdoek zélf te manipuleren, in kleine porseleinen, verwrongen “White Canvases”.

Op de website van Stephan Balleux bestaat de mogelijkheid zijn werk, in een grote variatie aan media, grondig te leren kennen. Zo zijn de video’s waarin hij ook de materie van “blob” analyseert een boeiende kijkervaring. Door het ontbreken van dergelijke werken in Musée d’Ixelles, gaat de diepgang van zijn obsessie voor deze naamloze essentie wat verloren. Dat neemt niet weg dat Balleux er perfect in slaagt ook met een traditioneel medium als schilderkunst hedendaags én relevant te zijn. Hij bereikt iets wat maar weinig kunstenaars bereiken: hij raakt aan de essentie van kunst en van het leven.

Stephan Balleux; La peinture et son double loopt nog tot 14 september 2014 in Musée d’Ixelles, Brussel

E-mailadres Afdrukken