Banner

Toekomst is verleden tijd

Happy Birthday Dear Academie, Venusstraat 36, Antwerpen

7.0
Gino Vandenborne - 03 oktober 2013

De Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen is 350 jaar aanwezig in de stad. Uiteraard kan men deze gebeurtenis niet laten voorbijgaan zonder een aantal festiviteiten op de toeschouwers los te laten. In één van de vele georganiseerde tentoonstellingen wordt ingezoomd op de diversiteit van de opleiding beeldende kunsten van de laatste 50 jaar. De huidige generatie docenten treedt er in dialoog met oud-studenten en oud-docenten onder de naam Toekomst is verleden tijd.

Wie wel eens in de buurt van het Eilandje in Antwerpen vertoeft, dient enkel een kleine doorsteek te maken via het Falconplein om in de typische studentenwijk van de stad uit te komen. De gebouwen van de Universiteit Antwerpen liggen er verspreid over diverse hoeken en bevinden zich soms pal naast deze van de aanwezige hogescholen. Een heel complex aan gebouwen strekt zich uit als een lange sliert opgebouwd rond een aantal binnentuinen: hier huist al diverse eeuwen de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen. Veel van de oudere gebouwen zijn in verval, maar dat draagt juist bij tot de sfeer van het geheel. Hele generaties studenten zijn hier gepasseerd, van Vincent Van Gogh tot Luc Tuymans. Vele studenten zijn er later docent geworden. Vandaar dat één van de tentoonstellingen om die 350 jaar te vieren, draait rond de confrontatie van het werk van oud-docenten en oud-studenten.

In de letterlijk zo op te vatten Lange Zaal met ingang aan de Venusstraat, vinden we inderdaad een heel overzichtelijk geheel aan beeldend werk van beide groepen terug. De zaal draait al decennia mee als exporuimte en is bijzonder helder qua belichting, de parketvloer geeft het een overduidelijk cachet mee. Het verval is echter ook hier merkbaar: de toiletten zijn buiten gebruik, de ingangsdeur hangt bijna uit haar hengsels, maar niemand die er zich druk in maakt, het hoort er gewoon bij

Als werk van kunstenaars met elkaar geconfronteerd wordt, gebeurt dat bijna altijd vanuit een gemeenschappelijke invalshoek: men werkt rond hetzelfde thema, maar twee kunstenaars komen bijvoorbeeld tot een andere eindconclusie, zoals Gauguin en Van Gogh samen in één ruimte werkten maar tot diametraal andere opvattingen kwamen over kunst op één dag en tot dezelfde op een andere, misschien afhankelijk van hun humeur ? Niets daarvan echter hier, het enige samenhangende punt blijkt juist het feit te zijn dat iedereen hier ooit verbonden is geweest met de Academie

De tentoonstelling wordt niet beheerst door eenzelfde thema of eenzelfde expressiestijl of tijdsgeest. De Lange Zaal is een…lange zaal die wel 75 meter doorsteekt en aan beide kanten witte muren telt waaraan schilderijen hangen, soms afgewisseld met een beeldhouwwerk, terwijl er in het midden vitrinekasten staan waarin voornamelijk tekeningen van allerlei samenstelling opgesteld liggen. Het is ook helemaal niet duidelijk, laat staan aangegeven wie nu de docenten en wie de studenten zijn. Bij nader toezicht vallen echter bekende namen te ontdekken: een typische abstracte kop in beeldhouwwerk van Floris Jespers of een reeks dronkemansschilderijen van Fred Bervoets. Daarnaast uiteraard vooral onbekende namen, die allen op hun eigen manier door de Academie beïnvloed werden. Je kan er bevreemdende invloeden van de grootstad in waarnemen, waardoor kleine mensen afgebeeld worden tegen de grote schaduwrijke appartementsgebouwen. Maar er wordt door sommigen blijkbaar ook enorm terugverlangd naar de kindertijd, via een soort primitieve kunst uit die tijd. Nog anderen zijn de zuiver figuratieve weg ingeslagen.

Nergens is er echter een leidraad te vinden dat het geheel samenbindt, er is zelfs geen chronologie aanwezig, terwijl enkele namen uit de reeks zoals bijvoorbeeld Sven ‘t Jolle nu net bekendheid beginnen te verwerven. Wat achtergrondduiding had daarom zeker niet mis gestaan. Enige bindmiddel blijft hun passage op de Academie, maar hoe ze daar exact tot hun stijl geraakt zijn, blijft een geheim. Maar vermoedelijk is het mysterie verweven met de staat van verval van de gebouwen, die weemoedig doet terugdenken aan tijden toen kunstenaars inderdaad de behoeftige burgers van de samenleving waren

Nog tot 13 oktober in de Lange Zaal, Venusstraat 36 te Antwerpen, van dinsdag tot zondag geopend van 10 uur tot 18 uur, op zaterdag en zondag tot 17 uur

E-mailadres Afdrukken