Banner

Koen Stassijns en Ivo van Strijtem

1001 liefdes, de mooiste liefdesbrieven

Frida Dewitte - 25 april 2011

Wanneer de professionele bloemlezers Koen Stassijns en Ivo van Strijtem zich aan een nieuwe opdracht wagen, willen ze goed werk leveren. Aan deze selectie liefdesbrieven ging echter geen uitgebreide research vooraf: stichting Creatief Schrijven voorzag het duo immers van 1001 liefdesbrieven, waaruit de kenners de mooiste mochten destilleren.

Al snel werd duidelijk dat niet al het bronmateriaal even dankbaar was. Het boek werd dan ook opgedeeld in drie delen, waarvan het eerste vijftien uitzonderlijk mooie brieven bevat, het tweede een ruimere selectie uit de ingestuurde schrijfsels en het laatste enkele brieven van meer beroemde schrijvers, telkens met ‘de liefde’ als onderwerp.

Vooral in het tweede deel is de stilistische meerwaarde soms ver te zoeken. Daarin is immers vooral materiaal opgenomen van briefschrijvers die hun literaire sporen nog niet verdiend en die hun inkt de vrije loop laten. Meer dan de stijl was het de bloemlezers te doen om het idee, dat dikwijls een erg geestige insteek bevat. De inzendingen die niet rechtstreeks gingen voor de poëzie van een zoete vollemaansnacht, halen ofwel een extreem droge toon boven, of juist een banale en kinderlijke. De ideeën die in zulke stukjes tot uiting komen, zijn dikwijls in overeenstemming met de inhoud en geregeld weten de amateur-schrijvers een glimlach te ontlokken vanwege de dwingende directheid van hun boodschap, of juist de subtiliteit van hun insinuaties. Het zou zonde zijn hier voorbeelden op te sommen van welk soort originaliteit bepaalde schrijvers aan de dag leggen, want dat zou het enthousiasme van de leeservaring alleen maar temperen.

Dat betekent echter ook dat lang niet alle bijdrages de moeite zijn om opnieuw te lezen. Als bloemlezing moet 1001 liefdes, de mooiste liefdesbrieven het vooral hebben van de eerste, vluchtige indruk. Hoewel hier en daar ook iemand dieper graaft, hebben vele schrijfsels immers geen eeuwigheidswaarde.

Gaandeweg wordt ook duidelijk dat niet alle schrijvers erin geslaagd zijn het sentiment en de clichés te omzeilen. Wanneer, weliswaar met aangrijpende zinnen en spitsvondige ideeën, de liefde gelinkt wordt aan de dood, of aan scheiding, of aan de eerste kus, vervallen de auteurs al snel in typische gemeenplaatsen. Dat samenstellers Koen Stassijns en Ivo van Strijtem hier niet omheen konden, heeft vermoedelijk meer met de kwaliteit van de inzendingen (of het gebrek daaraan) te maken dan met hun werk als bloemlezers.

Toch mag de teneur niet te negatief zijn. Het is werkelijk verbazingwekkend hoeveel onontdekt talent het Vlaamse schrijverslandschap herbergt en de amateurbijdrages zijn in het eerste deel unaniem interessant. Grote dichters of absolute genieën zal men hiermee niet ontdekken, maar het loont de moeite om een zogezegd tot het verleden behorend genre ook eens vanuit andere perspectieven te bekijken. Hoewel niet alle schrijfsels even origineel zijn, is het een mooi gegeven dat ze eindelijk allemaal in een boek werden opgenomen. 1001 liefdes, de mooiste liefdesbrieven blijft dan ook vooral omwille van zijn curiositeitswaarde een aangename en zelfs leerrijke ervaring.

Het laatste deel verdient bovendien een speciale vermelding: daarvoor sprak de Bezige Bij Antwerpen een aantal beroemde schrijvers aan, die zich de vrijheid permitteren sterk van het eigenlijke onderwerp af te wijken. Daardoor krijgt de lezer uiteindelijk ook meer dan alleen maar liefdesbrieven, en weten mensen als Peter Verhelst of Bernard Dewulf alsnog voor stilistisch plezier te zorgen. Ook hier zijn niet alle brieven van een even hoog niveau en soms ruiken bepaalde brieven naar je reinste zelfverheerlijking, maar voor de meerderheid van de gevallen gaat dat niet op.

De optelsom van het geheel geeft dus een positief resultaat. Wie selectief leest en er, op basis van de eerste zinnen, de mooiste brieven uitkiest, wacht een mooie ervaring. Bovendien is 1001 liefdes, de mooiste liefdesbrieven zo’n boek waaruit zelfs de meest hartstochtelijke minnaars nog een en ander kunnen leren. Naast het leven blijft immers ook het lezen de beste leerschool.

E-mailadres Afdrukken