Banner

Christian Kracht

Ik zal hier zijn bij zonneschijn en schaduw

Hildegart Maertens - 19 november 2010

De Zwitserse auteur Christian Kracht is met dit korte boekje pas aan zijn tweede werk toe. Toch spreekt uit de stijl en uit de verteltrant een auteur die zijn literaire weg al gevonden heeft. De hallucinante mix tussen spanning en pseudohistorische geschiedschrijving is een unicum in het literaire landschap van tegenwoordig.

Dit verhaal is zo absurd als mogelijk is. Men schrijve begin twintigste eeuw, wanneer Lenin in plaats van een Russische Sovjetrepubliek de SSR (Zwitserse Sovjetrepubliek) sticht, een hyperuitgestrekt gebied van het Westen tot over de Alpen (en Ljubljana) en zuidwaarts over de Italiaanse meren. Er zijn gevechten met Duitsers en Engelsen en in het Oosten reageren Hindoes en Koreanen over het communistische Europa, dat een ernstige bedreiging vormt voor het kapitalistische Westen. Kracht gaat overigens verder in zijn persiflage op de geschiedenis van de twintigste eeuw. Zelfs hele volkeren moeten eraan geloven, zoals de Amerikanen die genadeloos als Amexikanen worden gekenschetst.

De kracht van de roman is dat de auteur zijn roman niet vaag beschrijvend houdt, maar heel concreet formuleert. De hoofdpersoon is een zwarte commissaris, opgeleid in Afrika, die opereert vanuit Bern. Zijn taak is Brazhinsky uit te schakelen, een losgeslagen psychopaat. Hij trekt door de Alpen en daalt al snel af in onderaardse grotten en tunnels, een prachtig contrast met de virtuoze pseudogeschiedschrijving waar Kracht zich elders aan waagt. Op de wanden ziet hij vele rotsschilderingen over de geschiedenis van Zwitserland, maar van geschreven woorden is geen sprake. Daarmee geeft Kracht het Zwitserland van vandaag een primitief kantje, alsof het land door gegeneraliseerd analfabetisme nooit echt zijn eigen boontjes heeft kunnen doppen.

Het verhaal eist nogal wat intelligentie van de lezer. De aanvankelijk onbekende ik-persoon maakt het extra moeilijk: de eerste pagina’s zijn verwarrend omdat het niet duidelijk is wie nu precies aan het woord is. Het verhaal van de jeugd van de commissaris, dat zich afspeelt in Afrika, brengt echter de nodige duiding. De andere toon, zowel als de verandering van setting, is een aangename verpozing binnen de roman. In prachtige bewoordingen roept Kracht de sfeer op van het Afrikaanse vasteland en de rekrutering van de jonge zwarten wordt eerlijk, maar hard beschreven. Het contrast met besneeuwde bergtoppen en ijskoude sneeuwlandschappen kon moeilijk groter zijn, maar ook daarin toont Kracht een virtuositeit en een overtuigingskracht die slechts weinig schrijvers gegeven is.

Kracht is dus niet zomaar een unieke stem in de huidige literaire kringen, ook puur taalkundig is het volop genieten van de rijkdom in beelden. Zelfs voor degenen die denken dat ze er niet veel aan zullen hebben, een ervaring van het zuiverste leesplezier.

E-mailadres Afdrukken