Banner

Jason Goodwin

De kaart van Bellini

Jurgen Boel - 10 juli 2009

Het Ottomaanse rijk spreekt ook nu nog tot de verbeelding van menig westerling. De wereld van rijke sultans, derwisjen, haremmeisjes en eunuchen roept fantasieën op over sprookjes van duizend en één nachten waarbij sensualiteit en wreedheid binnen een exotische wereld de boventoon voeren. Laat een thriller in die setting plaatsvinden en het succes zou gegarandeerd moeten zijn.

Maar zoals Jason Goodwin aantoonde in De Slangensteen vraagt een thriller die naam waardig ook een goede plot. En aan dat laatste ontbrak het enigszins in zijn tweede boek. In 2006 debuteerde hij nochtans met het uitstekende De brand van Istanbul waarbij hij meteen een weinig voor de hand liggend hoofdpersonage introduceerde: de eunuch Yashim Togalu, lala (beschermheer) van het sultanaat. De roman opende de toegangspoort naar een onbekende wereld zonder te verzuipen in details.

Goodwin toonde zich een begenadigd verteller voor wie Istanbul en het Ottomaanse rijk zich een wezenlijk onderdeel van het verhaal toonden zonder alle aandacht naar zich toe te trekken en de roman te versmoren in feitenkennis of vergezochte, op drijfzand gebouwde complottheorieën. En ook al is de omschrijving “literaire thriller” wat overdreven -- zo een woordenkunstenaar is Goodwin nu ook weer niet -- toch verdiende het boek een plaatsje tussen de betere thrillers.

Bij zijn opvolger De slangensteen herhaalde Goodwin echter een van de plottrucjes uit het eerste boek waardoor een aha-erlebnis optrad die het leesplezier zeker niet ten goede kwam. Hoe degelijk het verhaal ook was, de structuur ervan had leentjebuur gespeeld bij zijn oudere broer. Met De kaart van Bellini gooit Goodwin het gelukkig over een andere boeg. Het verhaal mag op het eerste gezicht dan wel eenduidiger zijn, naarmate de plot zich verder ontwikkelt, wordt duidelijk hoe verschillende zaken met elkaar verband houden.

In De kaart van Bellini draait alles rond een portret van Mehmet de Veroveraar dat de Italiaanse schilder Gentile Bellini in de vijftiende eeuw van hem schilderde. De nieuwe, nog jonge sultan vraagt aan Yashim om dit portret voor hem op te sporen in Venetië terwijl Resid Pasja (de sultans hoogste ambtenaar) Yashim net laat weten dat het niet verstandig is om af te reizen. Gewrongen tussen twee vuren besluit Yashim zijn goede vriend de Poolse ambassadeur Palevski in zijn plaats te sturen. In Venetië worden de kunsthandelaars die op de een of andere manier toegang hebben tot het portret echter een voor een vermoord teruggevonden en is Palevski al gauw de hoofdverdachte.

Het hoe en waarom van de moorden wordt langzaam maar zeker uit de doeken gedaan, ook de zoektocht van Palevski (en Yashim) naar het schilderij is geen eenduidige zoektocht maar een kronkelweg die net zo goed meer vertelt over de verschillende personages als over Venetië en Istanbul. Op dat vlak valt op hoezeer Goodwin bijna achteloos de achtergrond waartegen de gebeurtenissen zich afspelen weet mee te geven zonder in een schoolmeestermodus te vervallen.

Na het teleurstellende De slangensteen heeft Goodwin zichzelf uitstekend weten te herpakken met De kaart van Bellini. Hoewel elk boek op zich staat, is het geen overbodige luxe om de verhalen in chronologische volgorde te lezen. Zo draagt een kennis van Yashims verhouding tot Palevski maar ook de sultan en diens grootmoeder bij tot een beter begrip van het verhaal. Goodwin is nog steeds geen mooischrijver of literaire reus, maar een degelijke thriller binnen een exotische setting weet hij wel met verve neer te zetten.

Samen met De kaart van Bellini is De brand van Istanbul opnieuw uitgebracht. Die laatste is te vinden voor de introductieprijs van 5 euro.

E-mailadres Afdrukken