Banner

Brock Clarke

Handboek van een pyromaan

Jurgen Boel - 08 augustus 2008

Het staat mooi om te zeggen dat je verantwoordelijkheid moet opnemen voor je daden, en het is nog mooier als je dat ook doet, maar eigenlijk is het niet voor iedereen weggelegd. Sommige mensen willen wel maar kunnen nu eenmaal niet. En dus klungelen ze verder zonder het ooit te doen.

Sam Pulsifer is zo een geval, op zijn achttiende steekt hij per ongeluk het huis van schrijfster Emily Dickinson in brand. En omdat een ongeluk nooit alleen komt, bevinden zich op dat moment net de gids en haar man in het huis. Brandstichting en doodslag dus en dat levert hem tien jaar gevangenis op. Wanneer hij naar huis terugkeert, wachten niet alleen zijn ouders hem - met gemengde gevoelens - op, maar ook tien brieven liggen er klaar voor hem.

In deze brieven wordt aan Sam gevraagd om een ander huis van een beroemd schrijver plat te branden, en elke briefschrijver heeft daar zijn redenen voor. Sam gaat uiteraard niet op deze voorstellen in maar tracht zijn leven weer op de rails te zetten. Hij vat een universitaire studie aan en trouwt met een medestudente. Over zijn verleden vertelt hij niets aan zijn vrouw, hij liegt haar zelfs voor dat zijn ouders bij een brand omgekomen zijn.

Na enkele gelukkige jaren duikt echter de zoon op van het echtpaar dat omkwam bij de brand en dan loopt alles mis. Zijn onwetende vrouw jaagt hem het huis uit terug naar zijn ouders, terwijl de huizen van de schrijvers uit zijn brieven vuur vatten. Ook de ouders van Sam lijken veranderd: niet alleen is elk boek uit het huis verbannen, ook de alcohol vloeit er bijzonder rijkelijk. Er zit voor Sam weinig anders op dan deel te nemen aan de drinkgelagen en te onderzoeken wie in zijn naam branden sticht.

Hoewel het verhaal door de brandstichtingen de allure van een thriller krijgt, is dat hoegenaamd Clarkes bedoeling niet. De echte brandstichters duiken bijvoorbeeld al snel op zonder dat Sam er echt moeite voor heeft moeten doen. Clarke gebruikt het gebeuren eerder als een vehikel om zijn verhaal rond een klungelende maar goedmenende jongen/man en zijn disfunctionele familie neer te zetten. Naarmate het verhaal zich verderzet, komt de lezer samen met Sam steeds meer te weten over de familie van deze laatste en wat er zich werkelijk afgespeeld heeft in verleden en heden.

De vraag rond hoe lang je een leven kan opbouwen op leugens wordt handig gekoppeld aan de brandstichtingen, zoveel mag men Clarke nageven. En toch slaagt hij er nergens in om echt te overtuigen of zijn verhaal naar een hoger niveau te tillen. Het lijkt wel alsof Clarke geen interesse heeft in zijn hoofdpersonage, of althans niet echt veel sympathie of liefde voor hem koestert. Doordat het boek als een verslag/getuigenis van Sam Pulsifer geschreven is, kan hier tegenin gebracht worden dat de auteur in de eerste plaats met Sam zelf wil spreken en een sukkel nu eenmaal altijd een sukkel zal blijven.

Het is een stelling waar enerzijds iets voor te zeggen valt, maar dat anderzijds het leesplezier niet verhoogt. Clarke, een docent Engels overigens, weet zijn verhaal te brengen met de nodige flair en dito drama, maar ontbeert de scherpte die het boek verlangt. Alle ingrediënten zijn er en desondanks blijft Handboek van een pyromaan niet meer dan verdienstelijk. Boekenvreters mogen het aan hun lijstje toevoegen, maar voor wie slechts een beperkt aantal boeken per jaar te behappen valt, is dit er eerder eentje die nog even op de plank mag rusten.

E-mailadres Afdrukken