Banner

Christiaan Weijts

Art. 285b

Geert Beernaert - 27 april 2007

Art. 285b is het verrassende, originele en eigentijdse debuut van de Nederlandse auteur Christiaan Weijts. Een actueel thema, stalking, wordt de literaire wereld binnengeloodst, met als resultaat geen onbegrijpelijk juridisch vakjargon, maar een persoonlijk en gelaagd verhaal over muziek, seks, dubbellevens, verleiden, spelen en bespeeld worden. Een magistrale, ingenieuze roman waarin een stalker zijn eigen pleidooi houdt.

Originele creaties gaan zelden ongemerkt voorbij; de vele nominaties voor literaire prijzen die deze roman kreeg, zijn daarom veelzeggend. Weijts won met deze stalkersroman de Anton Wachtersprijs 2006 voor het beste prozadebuut, en de Max Pam Award 2006. Zowel voor de AKO-Literatuurprijs 2006 als voor de Gouden Uil 2007 werd hij opgenomen in de shortlist.

Het verhaal speelt zich hoofdzakelijk af in Nederland in het begin van het derde millennium. Sebastiaan Steijn wordt door Victoria Fabers aangeklaagd wegens stalking (via sms’jes en telefoon), op basis van Art. 285b uit de Nederlandse strafwet. Hij neemt de lezer mee in een persoonlijk relaas over wat aan deze aanklacht voorafging, en hoe het zover is kunnen komen.

Na een gebroken relatie leidt de 26-jarige Sebastiaan een dubbelleven waarin hij schippert tussen twee vrouwen. In Leiden heeft hij als privé-pianoleraar een verhouding met zijn 16-jarige Italiaanse leerlinge Rosetta; in Amsterdam, waar hij als pianist werkt, heeft hij een relatie met de 19-jarige stripteaseuse en dansstudente Victoria, die hij leerde kennen in een peepshow. Victoria is een impulsieve jonge deerne van deze tijd, op zoek naar opwinding, genot en liefst zo veel mogelijk seksuele partners. Met Sebastiaan wil ze echter geen seks -- liefde en seks gaan volgens haar niet samen. De oververhitte Sebastiaan wordt alsmaar jaloerser, en voelt zich als marionet behandeld. Met de jonge Rosetta speelt hij de klassieke sonates van Scarlatti, heeft hij wél seks, en herontdekt hij zijn liefde voor klassieke muziek (o.a. Liszt en Beethoven). Beide dames dumpen hem echter nadat ze op de hoogte zijn van zijn dubbelleven.

Deze roman vormt in vele aspecten een geslaagde toets aan de realiteit. Zo werden sommige gesprekken in een eigentijdse sms-taal geschreven en worden er heel wat dialecten, -- soms verbasterd Engels -- gesproken. De nieuwe mogelijkheden van het internet (chatten, internetpornografie…), het actuele thema van stalking (dergelijke aanklachten komen steeds meer voor, zowel in België als in Nederland), studentenfeestjes met seksuele orgieën, de aanslag op de WTC-torens, de veranderende man-vrouw verhoudingen, alle mogelijke seksualiteitsbelevingsvormen, de werking van het justitieapparaat,…: het wordt allemaal op een virtuoze, soms cynische manier verweven tot een coherent gecomponeerd boek.

Als vlijmscherp observator weet Weijts op verfijnde wijze de samenhang tussen het leven en de muziek weer te geven, door gevoelens en situaties in muzikale termen te omschrijven. Deze muzikaliteit doet het verhaal zo mooi dansen dat we de ernst van de slaafse relatie tussen Sebastiaan en Victoria even kunnen vergeten. De cynische, subtiel aanwezige humor en de leuk beschreven hilarische toestanden dragen daar ook toe bij.

Het boek heeft een open einde, waardoor iedere lezer zelf mag jureren of de gekregen veroordeling terecht is: ‘Wie vraagt naar schuld, zal deze moeten vinden in het noodlot, niet in zijn dwaling. Heet het dwaling als een man verdwaalt?’ Wat de literaire kwaliteiten betreft, vindt dit jurylid alvast dat Art.285b tot één van de betere romandebuten van 2006 behoort.

E-mailadres Afdrukken