Banner

Ryu Murakami

De karaokeoorlog

6.5
Jurgen Boel - 23 november 2012

Dat men in eigen land geen sant is, weerlegt de Japanse auteur Ryu Murakami keer op keer. Niet alleen geldt hij net als zijn naamgenoot Haruki als een succesvol en veelgelezen schrijver, van wie verschillende werken hun weg vonden naar het witte doek, met als bekendste ongetwijfeld het huiveringwekkende The Audition van veelfilmer Takashi Miike. In ons taalgebied lijkt het echter minder te lukken, want De karaokeoorlog is pas zijn tweede werk dat in het Nederlands verschijnt.

Een recent werk is het echter niet, want ook al stamt de Engelstalige vertaling (waarop deze vertaling stoelt) uit 2010, de verfilming ervan stamt al uit 2003. De karaokeoorlog verleent zich dan ook uitstekend tot een verfilming, meer nog dan het eerder verschenen In de misosoep is dit een verhaal dat schreeuwde om een (uitzinnige) vertaling naar het witte doek. Grotesk, satirisch maar ook krankzinnig ongeloofwaardig en uitermate maatschappijkritisch stormt het boek richting finale waarbij Murakami Japan een ongemakkelijke spiegel voorhoudt waarbij de “losers” en randfiguren binnen de maatschappij uitgebreid aan bod komen in al hun hulpeloze overbodigheid en eenzaamheid.

Centraal staan vijf twintigers en een dertiger die tot op heden weinig van hun leven terecht gebracht hebben. Meer door toeval en een gedeeld lot zijn ze op elkaar aangewezen dan op vriendschap of genegenheid. Hun samenkomsten in het appartement van een van hen hebben iets van een ritueel in zich waarbij er van communicatie echter geen sprake is. Veeleer zijn het monologen die elkaar opvolgen waarbij alleen het bepalen van wie welke rol binnen het vaste karaokespel mag opnemen voor enige verbondenheid zorgt. Is karaoke voor veel Japanners al een belangrijke vorm van ontspanning, dan heeft het voor deze jongemannen haast een reiligeus aura gekregen.

De rolbepaling, inclusief technicus en chauffeur van dienst, gebeurt via een gespannen blad-steen-schaarspel dat de aanloop vormt naar het belangrijkste deel van de avond: een karaoke-avond inclusief verkleedpartij op een verlaten strand. Het vormt het hoogtepunt voor de zes tot een van hen, Sugioka Osamu, in een opwelling besluit een vrouw van middelbare leeftijd (een zogenaamde oba-san) te vermoorden. Die oba-san maakte echter deel uit van de “Midori-club”, een groepje van zes gescheiden vrouwen wiens voornaamste punt van overeenkomst is dat ze allemaal Midori heetten. Net als de mannen leidden deze vrouwen een weinig bevredigend en zinvol bestaan dat pas met de moord op een van hen een nieuw elan krijgt.

De wraakacties tussen beide groepen neemt een steeds wredere wending aan tot de laatste overlevenden van de zes jongemannen een krankzinnig plan uitwerken dat als het ultieme wraakplan mag gelden. Hoe bizar hun vergelding ook mag zijn, nog vreemder is het feit dat er zowaar derden zijn die bereid zijn hen bij de uitwerking van hun plan bij te staan. Waar de vrouwen kunnen rekenen op de hulp van een eenzame man, weten de heren zich verzekerd van de steun van enkele andere mannen die hun weerzin voor de oba-san in het algemeen delen. Het lijkt wel alsof Murakami zeggen wil dat er binnen de Japanse samenleving, of althans zoals hij die ziet, weinig tot geen sympathie voor buitenstaanders is.

De groteske maar ook kritische afrekening met het huidige Japan laat zich niet zo eenvoudig duiden door wie niet vertrouwd is met het land in kwestie. Een paar maal wordt bijna letterlijk verwoord hoezeer de samenleving ontspoord is, maar verder is het vooral een vreemde satire op een maatschappij die voor niet-Japanners sowieso al onbekend terrein is. Hierdoor mist het verhaal ook voor een belangrijk deel zijn doel, het is zelfs nog maar de vraag of Murakami een ander dan het hedendaags Japans publiek voor het oog had bij het schrijven van dit boek. De karaokeoorlog heeft zijn merites maar blijft ook te absurd en afstandelijk om te beklijven. Als film werkt het ongetwijfeld als cultobject maar in romanvorm weet het niet voldoende te overtuigen om een vertaling te rechtvaardigen.

E-mailadres Afdrukken
 
Warning: getimagesize(/opt/www/vs08091/web/www.enola.be/images/fotos/boek/k-s/ryumurakamice12.jpg): failed to open stream: No such file or directory in /opt/www/vs08091/web/www.enola.be/templates/enola/html/mod_illustration/default.php on line 91 Warning: Division by zero in /opt/www/vs08091/web/www.enola.be/templates/enola/html/mod_illustration/default.php on line 93