Banner

Salman Rushdie

Grimus

Marc Bastijns - 23 maart 2012

In 1975 debuteerde een jonge Salman Rushdie met de fantasyfabel Grimus. Nu verschijnt het werk voor het eerst in het Nederlands. Het boek haalt zijn kracht vooral uit het werk dat erop volgde.

Wiekende Arend is een jonge Indiaan van de Axona-stam. In de zoektocht naar zijn verdwenen zus Vogel-Hond komt hij terecht op het Kalfeiland, waar Grimus heerst. Die zou meer weten van de verdwijning van Vogel-Hond. In een allegorische stijl voert Rushdie verschillende kleurrijke personages op. Grimus evolueert naar een maatschappelijke verhandeling waarin de auteur verschillende culturen en filosofische overtuigingen de revue laat passeren. Het allegorische gehalte is bij momenten te extreem waardoor het boek er niet in slaagt de aandacht voor de volle 340 bladzijden vast te houden. De verwijzingen naar oude oosterse mythologieën liggen er nogal dik op, wat de roman ook niet helpt om boven het postmoderne geheel van kruisverwijzingen uit te stijgen.

In zijn bekendste boeken Middernachtskinderen en De Duivelsverzen verbindt Rushdie het oosten en het westen. Geboren uit een Brits-Indische familie, groeide Rushdie zelf in India op en ging ook deels naar school in Londen. Hij studeerde geschiedenis aan de universiteit van Cambridge en werkte aanvankelijk als copywriter. Bij het schrijven van zijn twee eerste romans combineerde hij zijn job met literaire activiteiten, vooraleer een voltijds schrijver te worden na het grote succes van Middernachtskinderen (1981). Voor die roman won Rushdie meteen de Booker Prize, en later werd aan het boek zelfs de Booker of Bookers toegekend. Het geldt nu als een van de mijlpalen in de Britse literatuur en was meteen ook de echte start van Rushdies literaire carrière.

Bij het verschijnen van het boek werd het grotendeels genegeerd door de kritiek en het publiek. Het is pas na zijn doorbraak en erkenning als een van de grootste Britse schrijvers, dat ook Grimus op enige erkenning kon rekenen. Daarbij werd en wordt meestal de nadruk gelegd op het al aanwezige talent dat echter pas in latere boeken volledig tot ontbolstering kon komen. Wat ons betreft, heeft iedereen recht op fouten. In Grimus wist Rushdie zijn referentiedrift en zijn wens om steeds intercultureel te denken, nog niet voldoende in te tomen tot een leesbaar geheel. Toch is ook in deze roman al een aantrekkelijke schrijfstijl aanwezig. Rushdie schrijft liederlijk en warm proza dat uitnodigt tot verder lezen. Wij zullen ondanks het tegenvallende Grimus dus zeker nog eens een ander boek van hem ter hand nemen. Iets zegt ons immers dat Grimus niet echt een representatieve Rushdie genoemd kan worden.

E-mailadres Afdrukken