Banner

2011 volgens Dennis

Dennis Van Dessel - 25 december 2011




Het is pas als je een oplijsting van de titels bekijkt, dat je beseft wat een sterk filmjaar 2011 eigenlijk is geweest. Voor het eerst in jaren heeft ondergetekende het lastig gehad om zich te beperken bij een top 10 - maak er een top 15 of zelfs een top 20 van, en je zou al wat minder darlings moeten killen. Maar goed, zo hebben we het graag. Zoals steeds wordt onze top en flop opgesteld aan de hand van de films die in 2011 in België zijn uitgekomen. Het is dus mogelijk dat er films tussen staan die in hun thuisland al in 2010 werden uitgebracht. Met andere woorden: geen gezeur, aub. James, de top 10, graag!

1. Black Swan

Darren Aronofsky maakt een hallucinante mengeling tussen een Polanskiaanse (jà, dat is een woord!) paranoia-thriller en een grotesk melodrama over de balletwereld. Vergis je niet: ondanks de setting heeft deze prent de grootste ballen van het jaar. Je moet het maar durven om de waanzin van je hoofdpersonage zo consequent door te trekken in de stijl van je film. Je moet het maar kunnen, om dat alles onder controle te houden, zodat het niet lachwekkend wordt. En je moet er maar de cast voor hebben: Natalie Portman levert een tour de force van heb-ik-jou-daar. Beste film van het jaar.

2. Incendies
Van de lyrische openingsscène, over de onvergetelijke bussequens tot aan de gedurfd ingehouden slotmomenten, is 'Incendies' beresterke cinema. Oké, de plot steunt soms op wel zéér grote toevalligheden, maar de menselijke tol van het gerommel in het Midden-Oosten, zelfs over de generaties heen, werd nog nooit zo voelbaar gemaakt in een film. Lubna Azabal breekt je hart in de hoofdrol.

3. Rundskop
De Vlaamse film is al jaren lang aan een hausse bezig, dat weten we allemaal, en meestal leidt dat tot achtenswaardige prenten, die uiteindelijk toch net niet memorabel genoeg zijn om definitief te blijven plakken. 'Rundskop' is anders. Debuterend regisseur Michaël R. Roskam toont een sterke persoonlijke visie, zonder te vervallen in hermetisme. Hij maakte een toegankelijk thriller-drama, dat vol zit met boeiende ideeën en krachtige emoties. De sfeerrijke fotografie van Dimitri Karakatsanis en de fabelachtige acteerprestaties (niet alleen van Matthias Schoenaerts, maar ook van Jeroen Perceval) krijgt u er gratis bovenop. Watch and learn, Jan Verheyen, watch and learn!

4. A Separation
Kreeg een zodanig beperkte release dat we hem bij zijn bioscoopcarrière simpelweg gemist hebben. Maar dan zie je zo'n film achteraf op dvd, en kijk eens aan: het is een intelligent drama, waarin de relaties tussen man en vrouw, tussen de verschillende sociale klassen en tussen ouders en hun kinderen op een meeslepende manier tegen het licht worden gehouden. Geen nood, de recensie volgt binnenkort!

5. We Need to Talk About Kevin
Tilda Swinton geeft een Oscarwaardige prestatie als moeder die zich afvraagt of ze zelf mee de verantwoordelijkheid draagt voor het psychopathische gedrag van haar zoon. Een harde, complex gestructureerde en emotioneel verwoestende film.

6. Drive
Ryan Gosling, alom tegenwoordig in 2011, speelt verreweg de coolste cat van het jaar in deze eigenzinnige kruisbestuiving tussen 'Taxi Driver', een oude John Ford-western, een Michael Mann-thriller en nog vanalles. Een onderkoeld toontje, af en toe doorbroken door bruut geweld, een perfect gecontroleerde regie en een soundtrack die we alleen maar "vet" kunnen noemen.

7. Melancholia
Als Lars von Trier depressief is, dan mag heel de wereld dat weten. Eerst met het hallucinante 'Antichrist' (en ja, dat was dus wel degelijk een fantastische film), en nu met het bijna even indrukwekkende 'Melancholia'. De eerste helft gaat wat traag, ja, maar daarna wordt de spanning steeds verder opgevoerd, om te leiden naar een orgasme van een finale.

8. Never Let Me Go
Carey Mulligan bevestigt haar statuut als beste jonge actrice van het moment, terwijl Mark Romanek eindelijk zijn eersteling 'One Hour Photo' opvolgt, met 'Never Let Me Go'. Een ingehouden drama, gebaseerd op de meesterlijke roman van Kazuo Ishiguro ('The Remains of the Day'), die aan het einde toch je hart breekt. Werd nauwelijks bij ons uitgebracht, dus u hebt bij deze de morele verplichting om de dvd op te zoeken.

9. Rabbit Hole
David Cameron Mitchell, hij die ooit een memorabele anale Star-Spangled Banner liet horen in 'Shortbus', komt nu aanzetten met dit volwassen drama over een koppel dat de dood van een kind probeert te verwerken. Twee fantastische hoofdrollen, volstrekt geloofwaardige emoties en - verrassing! - opvallend veel humor in deze diepmenselijke, onterecht onderschatte film.

10. The Tree of Life
Vreemd: ik ben zeker niet de grootste Terrence Malick-fan, en 'The New World' vond ik zelfs een doodsaai staaltje pretentie. In theorie kan je 'The Tree of Life' hetzelfde verwijten: de ideeën zijn groots, de stijl zweverig, de personages schetsmatig, het tempo bewust traag, de subtekst een combinatie van glibberige new age-filosofie en ouderwetse pilaarbijterij. En toch... Toch vindt Malick een oprechte poëzie in de parallel tussen kleinstedelijk leven en àlle leven. Toch zijn de beelden om van achterover te vallen en toch is de film inhoudelijk opvallend samenhangend - of je zijn wereldbeeld nu deelt of niet. Brad Pitt is trouwens ijzersterk.

Genoeg superlatieven, laten we nu heel even kijken naar wat er niét deugde dit jaar. En voor wie zich vragen mocht stellen bij dit lijstje: als ik ze niet moet bespreken, ga ik echt niet voor de lol naar dingen kijken als 'Transformers 3' en 'Twilight: Breaking Wind'.

1. Sucker Punch
Zack Snyder geeft de narratieve cinema een uppercut van jewelste met deze compleet onsamenhangende CGI-draak. De regisseur gooit gewoon al zijn favoriete creaturen op een hoop, en veronderstelt dat er dan wel een film zal ontstaan. Niet dus. Cinema voor pubers en idioten.

2. Gnomeo and Juliet
Ofwel: 'Romeo and Juliet', maar dan met tuinkabouters. Degene die ooit met dit idee is afgekomen, verdient sowieso al een plekje in het gekkenhuis. Voeg daar dan nog heel wat vermoeiende metahumor aan toe (van het soort dat na 'Shrek 2' rustig had mogen uitdoven), kitscherige visuals en veel muziek van Elton John, en je hebt een ondraaglijk irritante animatiefilm.

3. I am Number Four
Cynische poging om nog maar eens een science fiction-franchise voor jongeren op te starten, met prefab-verhaallijnen, acteurs die eerder thuishoren in een kindersoap op het Disney Channel en silly speciale effecten. Was gelukkig niet de megahit waar de producenten op hoopten, dus misschien blijven de sequels ons bespaard (hoewel, in het geval van 'The Chronicles of Narnia' laten de makers zich ook niet tegenhouden door mèh-recettes).

4. Bridesmaids
Kijk eens, vrouwen kunnen even plat en smakeloos zijn als mannen! Hoera voor het feminisme! Kijk, het is heel simpel: elke film die uit elkaar valt in flauwe sketches, en elke film die rekent op een vijf minuten durende kots- en diarreescène om de lachers op zijn hand te krijgen, is gewoon geen goeie film. Of daar nu vrouwen in meedoen of mannen.

5. The Devil's Double
Wat een scherpe thriller had kunnen zijn over het Saddam-regime, en dan vooral diens demente zoon Uday, ontaardt in een likkebaardende orgie aan geweld. Dominic Cooper is heel sterk in zijn dubbelrol, maar Lee Tamahori heeft nu eens echt niéts te zeggen over zijn eigen thema's, en zoekt dan maar zijn heil in sensatie.

Zouden de top 15 vervolledigd hebben: 'Blue Valentine', 'Présumé Coupable', 'Hugo', 'Source Code' en 'La Piel Que Habito'.

Mochten best in een flop 10 (willekeurige volgorde): 'Tron: Legacy', 'The Green Lantern', 'Gulliver's Travels', 'The Smurfs' en 'The Dilemma'.

Beste film die toch een beetje tegenviel: 'Carnage'. Roman Polanski kan het nog altijd, de dialogen zijn soms heel sterk en de acteurs zijn geweldig, met Christoph Waltz op kop, maar ik had de indruk dat Polanski deze film al eerder had gemaakt. Zowel stijl als thema's zijn herkenbaar van zo'n veertig jaar geleden, met 'Cul-de-Sac' en aanverwanten. Moeten we een regisseur echt bejubelen omdat hij bijna het niveau behaalt van toen hij veertig jaar jonger was?

Beste halve film: 'Super 8'. Is fabuleus tijdens de eerste helft en dan daarna... Tja, dan daarna wordt het allemaal toch een beetje business as usual, niet? Niettemin: deze ode aan de Spielberg-cinema uit de jaren zeventig en tachtig blijft een superieure publieksfilm.

Meest irritante bioscoopbezoeker: De dame naast mij die tijdens 'In Time' twee uur lang met haar gsm bezig was, en dan sporadisch aan haar gezelschap vroeg: "Wat is er gebeurd?" Als je niet naar de film kijkt, waarom geef je dan bijna 10 euro uit aan een cinema, mensen?!

Het obligate "boek-was-beter-dan-de-film" cliché: 'Norwegian Wood' reikte nog niet tot aan de enkels van zijn literaire inspiratie. En het kan me niet schelen dat dat een unfaire vergelijking is.
Beste one-liner van het jaar: 'I look like Voldemort!' en nog een stuk of wat andere replieken uit '50/50', een niet te onderschatten tragikomedie met, zoals steeds, een fantastische Joseph Gordon Levitt in de hoofdrol. Deze uit 'Friends with Benefits' was ook leuk. Mila Kunis, tijdens het vrijen: "My butt!" Justin Timberlake, geïnteresseerd: "Really?" Zij: "Not that, I've got a cramp!" Hij: "So no butt?" Zij: "No."

Beste actiescène: de achtervolging met een motor, een tank en een euh... huis in 'Tintin'. Een slap verhaaltje, ja, maar wel een heerlijke blockbuster die alles is dat 'Kingdom of the Crystal Skull' niet was.

Ook blockbuster franchises kunnen goeie films zijn: Getuige daarvan 'X-Men: First Class' en 'Rise of the Planet of the Apes' (oké, die laatste was zeker geen meesterwerk, maar hij was veel beter dan verwacht and it sure kicked Tim Burton's ass). Het slot van de 'Harry Potter'-reeks was ook indrukwekkend, als je hem in de context van big budget-extravaganza's bekijkt.

Beste gebruik van 3D: 'Hugo'. Voor de eerste keer sinds 'Avatar' had ik geen hoofdpijn en evenmin het gevoel scheel te kijken bij een 3D-film. Martin Scorsese's warmbloedige, liefdevolle ode aan de cinema en filmpreservatie is niet honderd procent geslaagd op narratief vlak (waar zit de dramatiek nu eigenlijk precies?), maar visueel is hij om duimen en vingers bij af te likken.

Slechtste gebruik van 3D: alle andere 3D-films, tiens.

Beste animatiefilm: Als je 'Tintin' even niet meetelt: 'Rango', een bijzonder leuke genrepastiche.

Pijnlijkste comedy scène: Joseph Gordon-Levitt loopt, alweer in '50/50', zo stoned als een garnaal door de gang van een ziekenhuis en ziet daar de kankerpatiënten en zelfs een dood lichaam. Hij lacht en wij lachen mee, terwijl de ironie van het moment door merg en been gaat.

Beste onverwachte gore: Ryan Gosling doet een 'Irréversible'-ke in 'Drive' en Gwyneth Paltrow krijgt een nogal grafische autopsie in 'Contagion'.

Beste lesboscène: Mila Kunis going south bij Natalie Portman, alsof ze al drie dagen niet meer heeft gegeten. Nogmaals: beste film van het jaar.

Gay crush van het jaar: Ryan Gosling, uiteraard.

Hetero crush van het jaar: Emma Stone, geweldig én een zeer aangename verschijning in zowel het aardige 'Crazy Stupid Love' als het overschatte, betuttelende 'The Help' (ook wel gekend als Oscar bait movie #1).

Wordt verwacht in 2012: Veel sequels natuurlijk (inclusief een paar bizarre exemplaren: 'Men in Black 3', seriously?). Vrijwel iedereen op mijn Facebook heeft de trailer van 'The Dark Knight Rises' al gepost, dus daar kijkt blijkbaar ook veel volk naar uit (jaja, de eerste twee waren goed, zeker en vast, maar echt, kunnen we het allemaal nog iets verder buiten proporties opblazen, mensen?), en dan zijn er nog geek favorites als 'The Avengers' en 'The Hobbit' (pffff...). Maar we kunnen u alvast verklappen dat 'The Muppets' echt de moeite is, Alexander Payne keert eindelijk terug met 'The Descendants', Oliver Stone vliegt nog eens in het geweld met 'Savages', Stephen Daldry verfilmt één van onze favoriete boeken in 'Extremely Loud and Incredibly Close' (wat ons tot lichte onrust stemt), de nieuwe James Bondfilm 'Skyfall' komt uit, David Fincher geeft zijn eigen draai aan 'The Girl with the Dragon Tattoo' (extatische recensies in de VS) en Baz Luhrmann werkt opnieuw samen met Leonardo DiCaprio in 'The Great Gatsby'. Die zelfde DiCaprio duikt trouwens ook op in Clint Eastwoods biopic 'J. Edgar' én in de nieuwe Tarantino, het alweer heerlijk pulpy klinkende 'Django Unchained'. Dit jaar wil hij écht wel zijn Oscar. Spider-Man krijgt nu al een reboot in 'The Amazing Spider-Man', wat veel te vroeg is, maar de regisseur van '500 Days of Summer', plus Andrew Garfield en Emma Stone in de cast, dat schept toch behoorlijke verwachtingen. Oh ja, en na zijn passage in Gent komt 'Tinker, Tailor, Soldier, Spy' in gewone roulatie - er gaan toch al tien beresterke films moeten uitkomen om die zijn plaatsje in de top van 2012 af te pakken. Dus zelfs als de Maya's het juist hadden: geen nood, in dat laatste jaar zullen we toch nog een paar degelijke films kunnen zien.

E-mailadres Afdrukken