Banner

Vlaanderen blockbusterland

Dossier K en de bloei van de Vlaamse film

Dennis Van Dessel - 03 december 2009


De crisis mag dan wel de halve wereld platleggen, voorlopig hebben we daar in de cinemazalen nog maar weinig van gemerkt. De Vlaamse film lijkt het alvast goed te doen, met in het voorbije jaar krakers als 'Loft', 'De Helaasheid der Dingen' en nu, ongetwijfeld, 'Dossier K'. En dan spreken we nog niet over kleinere producties als 'Meisjes', '(N)iemand', en 'My Queen Karo'. Er zijn zelden zoveel films in Vlaanderen geproduceerd als de laatste jaren, en het is wellicht nog nooit zo bon ton geweest om daar ook effectief naar te gaan kijken. De jaren 2000 hebben een popularisering van cinema van eigen bodem teweeg gebracht die voordien haast ondenkbaar was.

Tot en met de jaren negentig scoorden Belgische filmmakers slechts zeer sporadisch. Kluchten met tv-komieken deden het niet slecht ('Koko Flanel', 'Oesje', 'Max') en daarnaast waren er vooral veel literair geïnspireerde, "ernstige" films, zoals 'Lijmen/Het Been', 'Olivetti 82', 'Daens', 'Alles Moet Weg', 'Villa des Roses' en - niet gebaseerd op een boek, maar wel duidelijk in de arthouse-sfeer - 'Le Bal Masqué', 'Film 1' en ga zo maar door. Zowel artistiek als commercieel waren deze producties veeleer hit and miss. Sommigen scoorden redelijk, met als uitschieter natuurlijk 'Daens', een film waarnaar mensen gingen kijken met de plichtsbewustheid van kerkgangers, terwijl anderen, althans op financieel vlak, roemloos ten onder gingen. In ieder geval bestond er rond de eeuwwisseling absoluut nog niet de sfeer die er vandaag bestaat. Er werd niet uitgekeken naar nieuwe Belgische of Vlaamse producties - het beste waar je als filmmaker op kon hopen, was dat je met veel trekken en sleuren de interesse van het publiek op gang kon brengen eens je prent al in de zalen was.

Naambekendheid van regisseurs was beperkt - Stijn Coninx en Jan Verheyen deden hier en daar wel een belletje rinkelen, maar voor de rest mochten filmmakers hooguit in De Zevende Dag hun zeg komen doen, waarna ze opnieuw achter in de rij moesten gaan aanschuiven om van het VAF subsidies te krijgen voor hun volgende project.

Fast forward naar december 2009: Vlaamse films worden standaard voorzien van sterke promotiecampagnes, namen als Felix Van Groeningen, Pieter Van Hees en (vooral) Erik Van Looy zijn overbekend bij iedereen die sporadisch al eens een cinema binnenstapt en mensen die 'Loft' en 'De Helaasheid der Dingen' nog altijd niet gezien hebben, zijn écht niet mee. Er is een omwenteling gekomen in de perceptie van de Vlaamse film. En hoewel het ongetwijfeld simplistisch is om die hele verandering af te schrijven op één prent, mag het duidelijk zijn dat 'De Zaak Alzheimer' één van de voornaamste verantwoordelijken is. Waarom, omdat dat een goeie film was? Gedeeltelijk. Maar vooral ook omdat 'De Zaak Alzheimer' gepromoot werd op een sterke, bijna agressieve manier die eerder alleen Jan Verheyen met 'Team Spirit' en 'Alias' hem had voorgedaan (overigens ook twee films die goed scoorden). Maanden voordat de film uitkwam, kregen we al making-of items in programma's als 'De Rode Loper', waarin cast en crew zich dolenthousiast uitlieten over hun eigen prent. Intrigerende trailers en een sterke samenwerking met bladen als Humo deden de rest. Tegen de tijd dat 'De Zaak Alzheimer' uitkwam, had de promotionele afdeling al zo dikwijls in alle mogelijke media herhaald dat dit de grootste en beste Vlaamse film aller tijden zou worden, dat het voor veel mensen al geen optie meer was om niet te gaan kijken - het moest maar eens waar zijn. Het feit dat Erik Van Looy zich al populair had gemaakt als ondeugende interviewer van Hollywoodsterren in De Laatste Show (aan Liam Neeson vragen of die zijn neus wil breken, lollig), zal ook geen kwaad gekund hebben. Kortom: de film was goed, maar de marketing was ronduit briljant.

En zo werd het ook duidelijk dat promotie geen vies woord was (zo lang die promotie tenminste ten dienste staat van de film, in plaats van omgekeerd - denken wij maar aan 'Team Telenet Spirit 2'). Een signaal dat daarna werd opgepikt door de rest van de Vlaamse filmindustrie. Natuurlijk was niet elke film plots een kassucces (iedereen die destijds naar Rudolf Mestdaghs 'Ellektra' is gaan kijken, mag nù zijn hand opsteken), maar er was wel een mentaliteitsverandering opgetreden. De zinssnede "nieuwe Vlaamse film" lokte als standaardreactie een geïnteresseerd "ah ja?" uit, in plaats van een verveeld "het zal wel".

'Dossier K', gepromoot als "de langverwachte opvolger van 'De Zaak Alzheimer'", is dan ook perfect geplaatst om dat succesverhaal verder te zetten. Los van de artistieke waarde van de film, zit hij op commercieel vlak nu eigenlijk al gebeiteld. Wat wij van de film vonden, leest u hier.

Voor één keer verwachten we van u dat u meedoet. Bent u een fan van de Vlaamse film? En waarom? Kijkt u uit naar 'Dossier K' of kan het u allemaal gestolen worden? Heeft het succes enkel te maken met betere promotie, of ook met het steeds toenemend flamingantisme? Wat zijn uw favoriete Vlaamse films? Onderaan deze pagina staat een "reageer"-knop. Gebruik ze, en laat het ons weten. Om u alvast op weg te helpen, geven we een (weliswaar onvolledig) overzicht van de Vlaamse filmproductie van de voorbije tien jaar.

Aanrijding in Moscou - Alias - Any Way the Wind Blows - Ben X - Buitenspel - Christmas in Paris - Confituur - Dagen Zonder Lief - De Hel van Tanger - De Helaasheid der Dingen - De Indringer - De Kus - De Laatste Zomer - De Zaak Alzheimer - Dennis Van Rita - Dirty Mind - Een Ander Zijn Geluk - Ellektra - Ex Drummer - Firmin - Happy Together - Kassablanka - Koning van de Wereld - Linkeroever - Loft - Los - Man Zkt Vrouw - Meisje - My Queen Karo - Olivetti 82 - Pauline en Paulette - SM Rechter - Small Gods - Steve + Sky - Suske en Wiske: De Duistere Diamant - Suske en Wiske: De Texasrakkers - Suspect - Team Spirit 2 - Verder Dan De Maan - Verlengd Weekend - Vermist - Vidange Perdue - Windkracht 10

E-mailadres Afdrukken