Banner

Mad Men

10.0
Vincent Van Peer - 24 januari 2010




Trakteer uzelf op een glaasje van uw meest gerijpte Macallan whisky, steek uw duurste Havana sigaar op en laat u languit in uw Chesterfield sofa glijden, want... it's 'Mad Men'-time! Het heeft even geduurd vooraleer deze prestigieuze Amerikaanse klassereeks van over de grote plas tot in onze contreien is geraakt, maar dit jaar maakte de geestelijke opvolger van 'The Sopranos' dan toch zijn intrede in ons collectieve televisiegeheugen. De serie - ik zal het maar al zeggen: een van de allerbeste ooit gemaakt - maakt zelfs brokken bij het grote publiek, iets dat op zich al reden tot juichen is. Niet dat u zich daarover hoeft te verbazen: de reeks is naast verbluffend knap geschreven en geacteerd immers ook verrassend bekijkbaar en weet moeilijke thema's te koppelen aan het pure kijkplezier dat bij sommige zware reeksen en films al eens verloren durft te gaan.

Het toneel van 'Mad Men' is het hippe reclamebureau Sterling-Cooper anno 1960, waar de spitsvondige ad men zichzelf toepasselijk hebben omgedoopt tot mad men - mannen naar ons hart die in conversaties met vrouwen geweldige zinnen gebruiken als "What you call love was invented by guys like me to sell nylons." Nijg! De rode draad van de reeks is dus het reilen en zeilen van een bloeiend bedrijf en een hoofdpersonage is er ook, in de vorm van Don Draper, maar toch volgt 'Mad Men' geen klassieke verhaalstructuur. Eerder is het een vrije vertelling zoals 'Deadwood' die focust op tijdsbeeld, sociaal leven en (in mindere mate) politiek, in plaats van plot. Elke aflevering worden we om de oren geslagen met gelaagde dialogen - de beste sinds 'Deadwood' - en dubbelzinnige situaties waarin de rol van de vrouw, ontrouw, racisme en andere thema's op een intelligente manier aan de kaak worden gesteld. 'Mad Men' is complex zonder dat het ook maar ergens saai wordt en gaat enorm diep zonder drammerig te zijn.

Dezelfde diepgang vinden we terug bij de uitwerking van de personages, niet in het minst bij Don Draper zelf - een egoïstische scheefpoeper en een introverte twijfelaar met een duister verleden, maar tegelijk ook een toegewijd gezinsmens en een intelligente, charmante carrièreman die uitermate goed is in wat hij doet. Hij is, met andere woorden, helemaal het ambigue, moreel interessante en intellectueel uitdagende hoofdpersonage dat je van een kwaliteitsreeks verwacht. En Jon Hamm zet 'm met zijn uit graniet gehouwen tronie - een kruising tussen Cary Grant, John Rambo en een bustebeeld van een Romeinse keizer - natuurlijk op onnavolgbare wijze neer. Ook de rest van de cast maakt indruk. Elisabeth Moss, bijvoorbeeld, speelt een geweldige rol als Peggy, een getalenteerd meisje dat al snel enkele kilo's aankomt wanneer ze bij Sterling-Cooper gaat werken en zich daardoor de minachting van de andere werknemers op de hals haalt. Of de verrukkelijke January Jones, die als Dons echtgenote een goedhartige, vriendelijke en doodeerlijke ziel neerzet die zich (on)bewust helemaal ingesloten voelt door haar oerburgerlijke bestaan en stiekem droomt van grotere dingen en een toekomst waarin ze niet louter in de schaduw van haar man hoeft te leven.

Want vergis u niet, in de wereld van 'Mad Men' zijn vrouwen dan wel ondergeschikt aan mannen -ze dienen in feite vooral als interactief behang - maar enkele van de sterkste personages worden wel degelijk door vrouwen neergezet. 1960 stelt een kantelpunt in de geschiedenis voor, tussen de klassieke jaren '50 en de moderne jaren '60 in. De overgang van een hypocriete, strenge en conservatieve maatschappij naar een meer losbandige, progressieve en vrije samenleving merken we aan de hand van een aantal terugkerende facetten, zoals de steeds evoluerende methodes om reclame te voeren, de karakterisering van sterk geëmancipeerde vrouwen, nieuwe opvattingen over liefde en seksualiteit (zien wij hier en daar een verdoken homoseksueel rondlopen?), de (meestal tenenkrullend banale) roddelonderwerpen en de verkiezingscampagne tussen Kennedy en Nixon, die als een rode draad doorheen dit eerste seizoen loopt. 'Mad Men' krioelt van het racisme en de misogynie, iedereen (inclusief de dokter tijdens z'n uren) rookt erop los en de gemiddelde man zuipt op kantoor meer whisky dan kapitein Haddock op droog land. De reeks veroordeelt echter nooit, maar observeert alles zonder ooit weg te kijken.

Het lijkt wel alsof Sam Mendes, Paul Thomas Anderson en Alan Ball hun krachten gebundeld hebben voor een gezamenlijk superproject. Met de zorgvuldige ontmaskering van de burgerlijke façade van Mendes, de verbluffende beeldcomposities van Anderson en de warme portrettering van disfunctionele families van Ball wordt hier een heus kunstwerkje in elkaar geknutseld, dat onze moderne tijd een spiegel weet voor te houden, en er tegelijk in slaagt om te blijven ontroeren. 'Mad Men' gaat over het fundament van de Amerikaanse maatschappij: the stuff that dreams are made of - met de nadruk op die 'stuff', want de serie is eveneens een document dat met pijnlijke precisie de geboorte van onze steeds meer mank lopende consumptiemaatschappij vastlegt. En zo gaat 'Mad Men' niet alleen over 1960, maar ook over vandaag.

Visueel wordt dat alles voortreffelijk in beeld gebracht met warme kleuren, schilderachtige composities en een welhaast maniakaal oog voor detail. Je kijkt - net zoals dat bij 'Deadwood' het geval was met het wilde westen - niet naar de jaren '60, maar naar een esthetisch overweldigende representatie van de jaren '60. De complexe sociale rolgeving, de mode, de muziek, de regels van de etiquette en de tijdsgeest (kijk bijvoorbeeld hoe er wordt omgegaan met de komst van een alleenstaande moeder in de wijk): alles wordt zo accuraat en verzorgd weergegeven dat 'Mad Men' wellicht meer kan doordringen tot de kern van de vroege sixties dan eender welke piekfijne documentaire ooit had kunnen doen. De nimmer aflatende vernedering en kleinering van vrouwen, de naïeve toekomstverwachtingen, de opkomende psychiatrie, de rassenscheiding, de kleine machtsspelletjes op kantoor, het zit allemaal perféct op z'n plaats.

De grote troef van 'Mad Men' is dus ongetwijfeld haar onverbiddelijke observatie van het dagelijkse leven in 1960 en de echo's die deze magistrale schets oproept van onze eigen tijd. De vertolkingen zijn bovendien al even prachtig als de verbijsterende, door pastelkleuren en sigarettenrook gedomineerde plaatjes die op uw scherm getoverd worden. En er valt nóg zoveel te vertellen over 'Mad Men' - over de wreedheid van sommige echtgenoten, over de existentiële eenzaamheid van getrouwde vrouwen in de suburbs, of over hoe trouw en morele waarden in modern Amerika rekbare begrippen zijn - maar eigenlijk is het veel beter om het gewoon zélf allemaal te gaan ontdekken. Wat zitten jullie dit eigenlijk te lezen? Hup, naar de winkel zeg ik u. En laat u meeslepen door dertien van de meest betoverende televisie-uurtjes van uw leven.

E-mailadres Afdrukken
 
Mad Men
USA / 2007 - heden
Creators: Matthew Weiner
Met: Jon Hamm; Elisabeth Moss; Vincent Kartheiser; January Jones; Christina Hendrickx; John Slattery
Duur: 47 min. / afl.


Advertentie

TEST