Banner

Drive

9.0
Vincent Van Peer - 10 november 2011
alt

Way back in 2008, toen R.E.M. nog liedjes maakte en kookprogramma's slechts een kwalijke droom leken, dropte de naar Amerika uitgeweken Deen Nicholas Wending Refn 'Bronson' in de zalen, een harde misdaadprent die genres oversteeg en critici over het algemeen beschrijvingen ontlok als "a stylish thrill ride." De film werd een hit op het festivalcircuit en hoofdacteur Tom Hardy werd unaniem de hemel in geprezen - hij lijkt nu, met 'Inception', 'Warrior' en zeker het op til staande 'The Dark Knight Rises' (waar hij booswicht Bane neerzet), op weg naar het sterrendom. Refn doet het procedé dit jaar nog eens over: zijn eerste Amerikaanse productie, 'Drive', wordt her en der geprezen als de coolste film van het jaar, lijkt een geheide culthit te worden en voorziet protagonisten Ryan Gosling en Carey Mulligan van een stevige boost op hun stilaan op kruissnelheid gekomen vlucht naar de toppen van de A-list. Leuk is echter vooral dat 'Drive' ook gewoon een ijzersterke prent is geworden, die veel beter is dan onze aanvankelijke beschrijving als "B-film op z'n arthouse" doet vermoeden.

Ryan Gosling is de Driver, een naamloos personage dat werkt in een garage, bijklust als stuntchauffeur op filmsets en niet te beroerd is om af en toe een stevige duit bij te verdienen als getaway man - de kerel die tijdens een overval buiten klaarstaat met de wagen. Zijn methode is precies, koud en nauwkeurig; de mannen die hem in dienst nemen, krijgen exact vijf minuten de tijd om hun ding te doen. Krijgen ze tijdens die vijf minuten het leger op hun dak: so be it, maar zijn de vijf minuten verstreken, dan staan ze er alleen voor. Zijn voornaamste bezigheid lijkt daarnaast vooral oneindig cool staan wezen in een stuntmanjacket, tot hij Irene (Carey Mulligan) en haar zoontje ontmoet. Een voorzichtige romance begint, tot Irene's man Standard (Oscar Isaac) terugkeert uit de gevangenis en enkele schuldeisers zijn gezin bedreigen. Het duurt niet lang of de Driver zit tot over zijn oren in de shit.

alt

Toegegeven, dat klinkt allemaal als de klassieke plot van een heist movie en guess what, dat is het ook. Maar het genie van 'Drive' zit 'm in de details. Driver is geen onwrikbaar James Bond-type, maar valt eerder te vergelijken met het niet toevallig evenzeer naamloze personage van Clint Eastwood uit de films van Sergio Leone. Zijn dialogen zijn schaars, hij loopt continu rond met een tandenstoker in zijn mond en voortdurend krijgen we hints naar een ultragewelddadig verleden dat hem als relatief jonge snaak toch moegetergd en oud doet overkomen. Hij is de loner die op zijn pad onrecht tegenkomt en het - ondanks zijn agressieve karakter - opneemt voor de underdog. Tegelijk komen er geleidelijk aan gaten in Drivers harnas die aantonen hoe getroebleerd hij wel niet is. Scènes zoals die waarin hij Irene komt opzoeken nadat hij net iemand vermoord heeft, of waarin hij iemand in een diner bijna op zijn muil geeft omdat de man hem durft aan te spreken over een job, spetteren van de intensiteit, maar verraden ook een complex, gelaagd personage.

De films waarbij 'Drive' zijn inspiratie haalt, zijn amper te tellen: sixtiesfilms als 'Bullitt' (met Steve McQueen) en actiefilms met een Europese toets, zoals Luc Bessons 'Léon', zijn duidelijke voorbeelden, maar toch leunt Refn qua regiestijl veel meer aan bij de grote regisseurs van de laatste vijftien jaar. Paul Thomas Anderson is aanwezig in de manier waarop Refn creeping zooms en push-ins gebruikt, en de voorkeur geeft aan strak afgelijnde composities; Christopher Nolans invloed voel je in de openingsscène, waarin de spanning dodelijk efficiënt wordt opgebouwd tegen een even kille als coole soundtrack; Michael Mann valt te herkennen in de gestileerde weergave van een metropool by night (denk vooral aan 'Collateral', met lichten en schaduwen die de stad tot leven wekken); en je zou zelfs 'Goodfellas' kunnen aanhalen als je het hebt over de manier waarop het strakke tempo af en toe ruw doorbroken wordt door een uitbarsting van brutaal geweld.

Tegelijk gaat Refn voor een meer arty benadering van de misdaadfilm. De nadruk ligt nadrukkelijk niét op de autoachtervolgingen en shoot-outs - die nauwelijks in de film voorkomen, maar verdraaid spannend zijn als ze dat toch doen - maar wel op de fragiele relatie tussen de Driver en Irene, en het fascinerende karakter van de Driver zelf. De soundtrack is daarbij misschien net iets te opvallend aanwezig. Pompende synthpop wordt afgewisseld met zweverige ambient die net iets te vaak lijkt uit te schreeuwen, "zie ons een poëtisch gaan!" Maar dat maakt Refn ruimschoots goed met een uitgekiende mise-en-scène, acteurs die weten hoe ze moeten bewegen (een zeldzaamheid tegenwoordig) en mooi gekadreerde shots. 'Drive' wordt hier en daar gepresenteerd als een B-film en in se is hij dat ook, maar toch is dit veel meer dan een 'Fast Five' voor cinefielen. Refn kent zijn filmgeschiedenis en doét er ook iets mee.

alt

Hij heeft echter wel de hoerenchance ondersteund te worden door een fenomenale ensemblecast. Carey Mulligan bevestigt nogmaals als de schattige Irene; haar personage krijgt niet bepaald veel diepgang mee, maar met lichaamstaal en vluchtige blikken weet ze heel wat ziel te leggen in wat in principe een vlak personage is dat we vooral nodig hebben om de plot op gang te krijgen. Ron Perlman mag zich amuseren als vuilbekkende gangster, al is Albert Brooks een stuk dreigender als diens malafide partner in crime. Bryan Cranston laat dan weer zien dat zijn rol in 'Breaking Bad' heus geen toevalstreffer was en geeft een doorleefde vertolking van de door het leven murw geslagen goeierd Shannon. Maar het is Ryan Gosling - sinds 'Half Nelson' aan een steile opmars bezig - die hier finaal in ons lijstje van Grote Acteurs terechtkomt: hij weet zoveel gevoel, intensiteit, dreiging, verdriet, intelligentie en mysterie te leggen in een rol die vijfendertig jaar geleden evengoed door Charles Bronson gespeeld had kunnen worden, dat wij er even stil van werden. En zijn wij het, of is Gosling toch zo'n beetje de Amerikaanse Mathias Schoenaerts? Enfin, samen met Joseph Gordon-Levitt en Michael Fassbender behoort hij tot de beste acteurs du jour.

Zowel qua inhoud als qua stijl weet 'Drive' dus een vergeten genre terug op haar pedestal te zetten; vergeet 'The Italian Job', dit is the real deal. Wat 'Brick' een aantal jaar geleden was voor de film noir, dat is 'Drive' voor de heist movie: een intelligente, vooral in zijn omgang met conventies en traditie veelgelaagde én nagelbijtend spannende parel van een cultfilm. De meeste films gaan ofwel voor een ongegeneerd cool effect, ofwel voor iets dat eventueel als artistiek beschouwd zou kunnen worden: 'Drive' pist dat onderscheid omver en wordt zo een van de meest trefzekere misdaadprenten van de laatste tien jaar. Plus: wedden dat u binnen enkele weken óók met zo'n hypercool stuntmanjacket rondloopt?

E-mailadres Afdrukken
 
Drive
VS / 2011
Regie: Nicholas Winding Refn
Scenario: Hossein Amini
Met: Ryan Gosling; Carey Mulligan; Bryan Cranston; Albert Brooks; Ron Perlman; Oscar Isaac; Christina Hendricks
Duur: 100 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST