Banner

Blue Valentine

8.0
Dennis Van Dessel - 13 juli 2011




Wanneer er in de VS een hetze ontstaat omtrent de leeftijdscategorisering van een film, kan je er vergif op innemen dat het struikelblok iets met seks te maken heeft. Nieuwste case in point: 'Blue Valentine', een relatiedrama met Ryan Gosling en Michelle Williams, dat verleden jaar via de filmfestivals een uitstekende reputatie opbouwde, maar in Amerika de gevreesde NC-17 quotering kreeg. Nominale aanleiding was een scène waarin Gosling zijn eega een klaarblijkelijk zeer gewaardeerde orale beurt gaf, maar in feite ging het over iets anders. 'Blue Valentine' gaat immers voorbij aan de typische, ietwat puberale benadering van seks die de rigueur is in Hollywood. Het wordt niet zozeer expliciet in beeld gebracht, als wel erg intiem en in sommige gevallen bijna pijnlijk. Enfin, het hele geval bleek een storm in een glas water. Filmmaker Derek Cianfrance ging in beroep tegen het besluit en kreeg zijn gewenste R-rating. Maar de moraal van het verhaal was eens te meer dat een volwassen aanpak van seks erg moeilijk blijft - wat één van de redenen is dat zo weinig filmmakers zich er aan wagen.

Ryan Gosling speelt Dean, een huisschilder, en Michelle Wiliams is zijn vrouw Cindy, een verpleegster. Ze hebben een schattig dochtertje van een jaar of vijf en in principe hebben ze alles om gelukkig te zijn. Alleen zijn ze dat niet: Dean en Cindy vitten constant op elkaar, ze drinken allebei te veel en hun dagelijkse leven is weinig meer dan een lastige klus waar ze zichzelf doorheen moeten slepen. Tijdens twee woelige dagen bereikt hun relatie een dieptepunt waar ze misschien niet meer uit kunnen klimmen. Dit verhaal over de implosie van een huwelijk, wordt regelmatig onderbroken voor lange flashbacks naar enkele jaren eerder, toen Dean en Cindy elkaar eerst leerden kennen. Hun verliefdheid wordt scherp gecontrasteerd met hun problemen nu.

Wie de film niet goed gezind is, zou kunnen opmerken dat 'Blue Valentine' is feite een oerklassiek relatiedrama is (verliefd, getrouwd, verveeld, op de rand van een scheiding), waar dan een artistieke draai aan wordt gegeven door de chronologie door elkaar te schudden. Maar daarmee zou je de vindingrijke manier negeren waarop heden en verleden tegenover elkaar worden gezet. Zonder er al te hard op te hameren, vindt Cianfrance een knappe, subtiele symmetrie in zijn scenario: de beruchte befscène uit het verleden - die eigenlijk gewoon enorm intiem en liefdevol overkomt - wordt gecontrasteerd met een oncomfortabele, mislukte vrijpartij in het heden. Na hun eerste ontmoeting, moet Dean een mep incasseren van een pissig ex-vriendje van Cindy. In het heden maakt hij zichzelf zo kwaad dat hij zelf een klap uitdeelt aan een ander. Klinkt dat allemaal te berekend? Zo komt het nochtans niet over in de film. Scènes krijgen wel tegenhangers in de twee tijdlijnen, maar de situaties komen op zo'n natuurlijke wijze uit elkaar voort, dat je nooit de indruk krijgt naar een pretentieuze schrijversconstructie te kijken.

Het helpt ook dat Cianfrance nergens een specifieke reden aanreikt voor de huwelijkscrisis van Dean en Cindy. Er is niet één groot probleem waar het koppel mee worstelt - het zijn eerder tientallen kleine dingetjes. Cindy's frustratie dat ze nog steeds een verpleegster is, terwijl ze een dokter had kunnen worden. Ondertussen is Dean blijkbaar tevreden om gewoon een schilder te blijven, zodat hij zich kan uitleven als echtgenoot en papa. Deans kinderlijkheid, terwijl Cindy serieuzer is. Het feit dat hun dochter Frankie juist door die kinderlijkheid meer naar haar vader toetrekt dan naar haar moeder. Het drinken, aan beide kanten. Je kunt blijven doorgaan. Het is niet één van al die dingen, maar een combinatie van ergernissen die op een bepaald moment een kritiek punt bereiken. Sommige kijkers zal dat gebrek aan specificiteit misschien op de zenuwen werken. In tegenstelling tot de meeste Amerikaanse films, geeft deze ons nooit een scène waarin de clou duidelijk uit de doeken wordt gedaan. Voor zover er al een clou is, dan is het wel dat mensen zelden uit elkaar gaan omwille van één ding. Ze gaan uit elkaar omdat hun liefde in iets anders is veranderd - niet in haat, niets zo extreems, maar hooguit in een ondraaglijke onverschilligheid.

Gekoppeld aan die weigering om de personages van a tot z uit te leggen, is er de improvisatorische aanpak van de film. Cianfrance heeft naar verluidt 12 jaar lang op 'Blue Valentine' zitten broeden. In die tijd schreef hij, beweert onze goede vriend imdb, maar liefst 67 versies van het script, enkel om dat overboord te gooien en de dialogen te laten improviseren door de acteurs. Gosling en Williams kregen - vaak afzonderlijk - instructies over de situaties die ze moesten spelen en daarna werd er opgenomen, zonder een uitgeschreven tekst. Die aanpak zorgt voor een groot gevoel van waarachtigheid - iedereen die ooit al een lange relatie heeft gehad, zou zich wel ergens moeten herkennen in de manier waarop Dean en Cindy met elkaar ruziën. De acteurs, onder leiding van Cianfrance, zoeken zelden het grote, explosieve dramatische conflict op (dat komt enkel aan het einde van de film), maar putten heel wat kracht uit kleine, subtiele momentjes.

Op zijn beste momenten geeft 'Blue Valentine' dus inderdaad de indruk dat je naar het echte leven zit te kijken. Het probleem is wel dat het echte leven ook niet altijd even boeiend is als cinema: de prent duurt bijna twee uur, en ik kan me niet van de indruk ontdoen dat hij sterker zou zijn geweest aan 90 minuten. Enkele scènes inkorten, een paar verwijderen die een thematisch punt herhalen en je zou een veel strakkere film krijgen. Zoals het is, heeft 'Blue Valentine' sporadisch de neiging om te beginnen kabbelen.

Wat overigens absoluut geen reden is om hem links te laten liggen. 'Blue Valentine' is en blijft immers een indringende film, die geschraagd wordt door twee fenomenale acteerprestaties. Ryan Gosling speelt Dean als een man die nauwelijks professionele ambitie heeft, maar vooral voor zijn gezin leeft - hij is meer de speelkameraad van zijn dochter dan hij haar vader is, wat tegelijk enorm sympathiek overkomt én op een heel begrijpelijke manier frustrerend is voor Cindy, die altijd de volwassene van het gezelschap moet zijn. Michelle Williams zet haar teleurstelling tegenover Goslings speelsheid, en de twee vinden een natuurlijk ritme dat prachtig is om naar te kijken.

'Blue Valentine' wordt bij ons uitgebracht in dezelfde week als 'Transformers: Dark of the Moon'. Dat houdt in dat u de pubers en de 3D-brilletjes perfect kunt ontlopen om rustig naar één van de mooiere films van het jaar te gaan kijken. Doen, voordat hij weer uit de zalen verdwenen is.

E-mailadres Afdrukken
 
Blue Valentine
USA / 2010
Regie: Derek Cianfrance
Scenario: Derek Cianfrance; Cami Delavigne; Joey Curtis
Met: Ryan Gosling; Michelle Williams; Faith Wladyka; John Doman
Duur: 112 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST