Banner

Rundskop

8.0
Dennis Van Dessel - 06 februari 2011




Het gebeurt niet zo vaak dat er op voorhand al een positieve vibe rond een Vlaamse film hangt - over het algemeen blijven we toch een volkje dat graag vasthoudt aan z'n scepsis tot het tegendeel bewezen is - maar in het geval van 'Rundskop' deed het gerucht toch al snel de ronde doorheen de (weliswaar belachelijk korte en duistere) wandelgangen van het vaderlandse filmwereldje: dit zou wel eens iets speciaals kunnen worden. Er was de cast, die volzit met gevestigde acteurs die toch niét tot het Jan Verheyen-BV-clubje behoren - Matthias Schoenaerts, Jeroen Perceval, Sam Louwyck. Er was het veel gepubliceerde feit dat Schoenaerts voor zijn rol een Robert DeNiroke had gedaan; 27 kilo was hij bijgekomen én hij had een plat Limburgs dialect aangeleerd. En dan was er nog de selectie van de prent voor het filmfestival van Berlijn, een primeur voor een Vlaamse productie. Yup, de verwachtingen waren hooggespannen en wat belangrijker is: ze worden ook effectief ingelost. Debuterend regisseur Michaël R. Roskam levert een intense tragedie af die zijn achtergrond (intriges rond de hormonenmaffia) overstijgt om een aangrijpend karakterdrama te worden.

Schoenaerts speelt Jacky Vanmarsenille, een flink uit de kluiten gewassen vetmester die werkt op de boerderij van zijn ouders, ergens in de buurt van Sint-Truiden. Om zijn vee sneller vet en klaar voor de verkoop te krijgen, maakt hij, in navolging van zijn vader, wel eens gebruik van verboden middelen. Via de corrupte veearts die hem zijn hormonen levert, komt Jacky in contact met Marc De Kuyper (Sam Louwyck), een West-Vlaamse vleeshandelaar die betrokken is bij de moord op een federaal agent en "hormonenjager" (echo's van de zaak Van Noppen zijn allicht geen toeval). De Kuyper wordt al een tijdje in de gaten gehouden door de politie, en nu komt ook Jacky op het verdachtenlijstje terecht. Nog belangrijker: in de entourage van De Kuyper bevindt zich Diederik Maes (Jeroen Perceval), iemand die meer afweet van een traumatiserende gebeurtenis uit Jacky's verleden.

In eerste instantie kondigt 'Rundskop' zich aan als een exposé over de hormonenmaffia, maar vergis je niet: dat hele milieu dient voornamelijk als achtergrond en metafoor voor de crisis die Jacky doormaakt. De film is een karakterstudie van een zwaar gefrustreerd persoon, die in zijn kindertijd dingen heeft meegemaakt die een normale omgang met andere mensen - vooral vrouwen - onmogelijk maakt. Het kantelmoment komt er ongeveer halverwege, wanneer de ware toedracht van Jacky's trauma uit de doeken wordt gedaan via een lange - en indrukwekkend geënsceneerde - flashback. Vóór die sequens denk je dat je naar een misdaaddrama zit te kijken, met een getormenteerd centraal personage dat duidelijk het één en ander heeft meegemaakt. Achteraf besef je dat het eigenlijk de hele tijd al allemaal over Jacky's demonen ging, en dat de intriges met De Kuyper, de politie enzovoort voornamelijk dienden om die persoonlijke tragedie te ondersteunen. In zekere zin weet Roskam dus halverwege een twist aan zijn film te geven die alles in een nieuw perspectief plaatst, maar op geen enkele manier goedkoop of geforceerd aanvoelt: alles wat er in 'Rundskop' gebeurt, was immers vanaf het begin al quasi onvermijdelijk. Alleen hechten we er nu een nieuwe betekenis aan, we weten hoe we alles moeten plaatsen, omdat we die flashback hebben gezien. Als structurele truc kan dat tellen - Roskam profileert zich met zijn eersteling dan ook meteen als een intelligent verhalenverteller, die de informatie over zijn personages en zijn plot mondjesmaat lost, en het op die manier allemaal erg intrigerend weet te houden.

Ook visueel is 'Rundskop' indrukwekkend. De fotografie van Nicolas Karakatsanis (ook al verantwoordelijk voor het camerawerk van 'Linkeroever' en 'Small Gods') is sfeervol en geeft een geloofwaardige textuur aan de omgeving. Anderzijds heeft Roskam wel de neiging om dramatische momenten onnodig te onderstrepen met slow motionshots - wanneer hij zijn publiek wil duidelijk maken dat een bepaalde scène écht wel belangrijk en dramatisch is, neemt hij wat al te makkelijk zijn toevlucht tot slow motion als signaal dat we moeten opletten, wat op den duur kan gaan irriteren. Een iets lichtere hand was af en toe welkom geweest.

Je ziet ook dat Roskam worstelde met de vraag hoe hij een beetje humor in z'n film moest smokkelen. In essentie is 'Rundskop' een loodzwaar verhaal, en om er hier en daar toch een relativerend momentje in te steken, voert de regisseur twee Luikse garagisten op die als komisch duo tegen elkaar op mogen kwetteren terwijl ze een gestolen auto proberen te dumpen. Die personages werken niet, maar goed, hun rol in de film is zodanig bescheiden dat ze de prent absoluut niet uit balans kunnen brengen.

Dan zijn er nog de acteurs, met Matthias Schoenaerts op kop, die hier een indrukwekkende fysieke prestatie aflevert als Jacky. Zijn présence en lichaamstaal zijn in feite belangrijker dan zijn dialogen - Jacky is een zwijgzame figuur - en suggereren perfect de pijnlijke achtergrond van het personage. Wanneer Schoenaerts dan toch zijn mond opendoet, komt er een vuistdik Limburgs accent tevoorschijn waarvan echte Limburgers maar moeten beslissen of het authentiek is of niet - voor mijn Antwerpse oren klonk het alvast meer dan overtuigend. Jeroen Perceval wordt minder vaak vermeld, maar ook hij is fysiek vrijwel onherkenbaar, met zijn kale kop en pornosnorretje, en drukt zich uit in een West-Vlaams dialect (hoor die glottisslagen knallen!) waar elke Kortrijkzaan trots op zou zijn. Zonder over de top te gaan, legt Perceval een sterke emotionele intensiteit in zijn personage. Vergelijk dit met zijn rol in pakweg 'Dagen Zonder Lief' drie jaar geleden, en je kunt nauwelijks geloven dat dit dezelfde acteur is. Barbara Sarafian duikt op als politieagente, en misschien ligt het aan haar achtergrond in komische rollen, maar ik had het moeilijk om haar te aanvaarden als harde, cynische flik.

Enkele reserves niet te na gesproken, is en blijft 'Rundskop' echter een ijzersterk debuut, dat nog heel wat moois belooft voor de toekomst. Wat de internationale carrière van de film betreft, stel ik me de vraag of de setting en context ervan niet te specifiek Vlaams zijn om echt aan te slaan, maar soit, dat zal zichzelf wel uitwijzen. In de tussentijd hebben we er een opmerkelijk nieuw talent bij.

E-mailadres Afdrukken
 
Rundskop
België / 2011
Regie: Michaël R. Roskam
Scenario: Michaël R. Roskam
Met: Matthias Schoenaerts; Jeroen Perceval; Jeanne Dandoy; Sam Louwyck; Barbara Sarafian
Duur: 120 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST