Banner

Winter's Bone

7.0
Dennis Van Dessel - 24 januari 2011




Enkele jaren geleden maakte regisseur Debra Granik een opgemerkte passage langs de internationale filmfestivals met haar prent 'Down to the Bone', een integer drama over een getrouwde vrouw met kinderen, die er stiekem een drugsverslaving op nahoudt. De film werd buiten het festivalcircuit maar weinig bekeken, en ook haar nieuwste, 'Winter's Bone', dreigt een beetje dezelfde weg op te gaan. Hij won de grote prijs op het Sundance Filmfestival (Robert Redfords jaarlijkse gebeuren voor de independent movie), en was bij ons te bekijken op het Filmfestival van Gent 2010. Nu wordt hij in alle stilte in een paar zaaltjes gedropt, in dezelfde week van grote klepper 'Tron: Legacy'. Het leven is niet eerlijk, maar als u enigszins de kans hebt, zoek dan toch maar één van de alternativo-zaaltjes op waar 'Winter's Bone' gedraaid wordt. Eén van de betere films van het jonge jaar zal uw deel worden.

De 20-jarige Jennifer Lawrence levert een tour de force-prestatie af als Ree, een meisje van zeventien dat samen met haar moeder en jongere broertje en zusje ergens in een onherbergzaam gat in de Ozark Mountains woont. Haar moeder is continu depressief en zo goed als catatonisch - te veel meegemaakt, allicht - zodat het aan Ree is om het gezin te onderhouden. Voor een deel is ze afhankelijk van de liefdadigheid van haar buren. En net wanneer je denkt dat het leven niet deprimerender kan worden, staat de politie voor de deur: haar vader moet binnenkort voor de rechter verschijnen omdat hij meth heeft gedeald, maar is spoorloos verdwenen. Hij heeft het huis opgegeven als onderpand voor zijn borgtocht, dus als hij niet opduikt voor zijn proces, staat Ree met haar familie op straat. Het meisje trekt er op uit om haar ouweheer te vinden, maar botst al snel op de zwijgzaamheid en vijandigheid van de gemeenschap (die blijkbaar allemaal familie zijn van elkaar en van Ree): net als een maffiabende sluiten ze de rangen en zwijgen ze in alle talen.

En daarmee zijn we vertrokken voor een film die het midden houdt tussen een sociaal drama over mensen die in vrijwel totale armoede leven - white trash-mensen die op een gammele veranda voor zich uit zitten te staren, u kent dat wel - en een relatief traditioneel opgebouwde thriller waarin het hoofdpersonage een ongelijke strijd tegen de tijd moet uitvechten. Het is als sociaal drama dat 'Winter's Bone' het beste scoort. Tijdens het eerste half uur geeft Granik ons meteen een uitstekend geobserveerde milieuschets van mensen voor wie criminaliteit een normale levenskeuze is. Ree zoekt haar oom op voor hulp, die beweert dat hij van niks weet, maar haar wel een lijntje coke of een joint aanbiedt voor onderweg, alsof dat de gewoonste zaak ter wereld is. Granik benadrukt ook continu dat het dorp bij uitstek een door mannen gedomineerde gemeenschap is. Aan het begin van de film bezoekt Ree een vriendin, die nu getrouwd is en een baby heeft - die vriendin gehoorzaamt haar man met een volgzaamheid die zelfs in de jaren vijftig vreemd zou zijn geweest. 'It's different when you're married,' is de uitleg. En later in de film is de eerste vraag die Ree op haar zoektocht krijgt: 'Waarom heb je geen man meegebracht?' Het zou overdreven zijn om 'Winter's Bone' een uitgesproken feministische film te noemen - Granik doet niet aan politiek - maar we zien hier wel een sterk vrouwelijk hoofdpersonage dat door niemand serieus wordt genomen omdat ze een vrouw is. Het is ook opvallend dat Ree vanaf het begin niet hoopt op een happy end: zelfs als ze haar vader vindt en het huis kan behouden, dan leeft ze nog altijd in dezelfde armoede. De enige min of meer realistische optie om uit haar omgeving te ontsnappen, is het leger in te gaan. Maar dan moet ze haar broer en zus achterlaten.

Jennifer Lawrence is fenomenaal in de hoofdrol. Ze suggereert continu een innerlijke kracht die het gevolg is van een leven lang sterk moeten zijn om te overleven. De film staat niet veel kleine, persoonlijke momenten toe. Monologen van het genre "ik zal hier eens even heel mijn emotionele leven blootgeven ten behoeve van de kijker" zijn er niet in terug te vinden. Ree is een toeschouwer - zwijgzaam, intelligent - die geleerd heeft om haar gevoelens te verdringen. Dat berooft Lawrence eigenlijk van makkelijke manieren om het publiek aan haar kant te krijgen, maar haar eenvoudige koppigheid en vastberadenheid zijn meer dan genoeg om dat goed te maken.

Als thriller vertoont 'Winter's Bone' hier en daar wel wat hiaten. Een boottochtje aan het einde is ongemeen spannend, maar anderzijds trekt Ree hier en daar conclusies over de plot waarvan je als kijker nauwelijks weet waar die vandaan komen. ("Aha, de plaatselijke drugskoning wil niet met mij praten, dus dat wil zeggen dat er dit en dat is gebeurd" - tja, als jij het zegt...) De rol van de politie wordt wat al te bondig gehouden (zonder te veel willen verklappen, moet Ree op een bepaald moment iets aan de flikken gaan uitleggen dat mij moeilijk te verklaren lijkt, maar ze aanvaarden het eigenlijk zonder op of om te kijken) en ook komt één van de personages aan het slot van de film plots met een pakje opdraven waarvan ik nog steeds niet weet waar het vandaan komt. Granik verlangt duidelijk van haar publiek dat het zelf een aantal leemtes opvult, maar dat is een tactiek die al snel op narratieve slordigheid begint te lijken.

Die paar zwakke puntjes in het verhaal niet te na gesproken is 'Winter's Bone' echter een sfeervolle film, die interessante thema's aanhaalt en magnifieke acteerprestaties toont. De bescheiden, maar effectieve cameravoering legt de nadruk op grijze kleuren en zorgt ervoor dat de koude bijna voelbaar wordt. (De twee films hebben voor het overige weinig met elkaar te maken, maar in die bewolkte, ijzige buitenshots voelde ik de visuele stijl van 'The Silence of the Lambs' er een beetje doorheen schemeren - ook die film had een winterse, de-koude-zit-in-mijn-kleren-look.)

Voor haar volgende mag Granik haar plotlijnen nog iets steviger samenbundelen, maar 'Winter's Bone' is sowieso één van de films van het moment. Een pakkend karakterdrama, vermomd als een thriller. Oké, het had zich af en toe een beetje beter mogen vermommen, maar dan nog...

E-mailadres Afdrukken
 
Winter's Bone
USA / 2010
Regie: Debra Granik
Scenario: Debra Granik; Anne Rosselini
Met: Jennifer Lawrence; John Hawkes; Dale Dickey; William White
Duur: 100 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST