Banner

Zot van A

2.0
Dennis Van Dessel - 10 oktober 2010




Jan Verheyen kon nauwelijks een interview geven over 'Dossier K' zonder er op te hameren wat een moeilijk productieproces het wel geweest was - weet u wel dat het geregend had op sommige draaidagen? Schandalig! Het mag dus niet verwonderen dat hij voor zijn nieuwe project, 'Zot van A', opnieuw vertrouwd terrein opzocht: in navolging van 'Team Spirit' en 'Buitenspel', levert hij opnieuw een remake van een populaire Nederlandse film af, en opnieuw betreft het een donzige, eminent knuffelbare feel good-movie, die zijn publiek zo nadrukkelijk probeert te manipuleren dat je er bijna misselijk van wordt. De originele versie, 'Alles is Liefde', was sowieso al niet echt een meesterwerk - het was 'Love Actually' op z'n Hollands, met alle stroperige gevolgen van dien - maar het feit dat Verheyen die prent bijna shot voor shot heeft gekopieerd, maakt het allemaal nog net iets erger. Een sentimenteel romcommetje maken, oké. Maar daar dan nog eens een fletse kopie van gaan trekken? Waarom?

In zuivere 'Love Actually'-modus, levert 'Zot van A' een lappendeken van een vijftal verhaaltjes, die elkaar gaandeweg kruisen en samensmelten. Alles begint wanneer een arrogante acteur (Jappe Claes) die al jaar en dag Sinterklaas speelt, dood neerzijgt, ongeveer een half uur voor de blijde intrede van de Sint in Antwerpen. In zeven haasten regelt producente Annette (Joke Devynck) een vervanger - de norse, onvoorspelbare Jean (Michel van Dousselaere), die zich wel eens dingen laat ontvallen als "Sinterklaas kapoentje, mijn hol!". De avonturen van de goedheiligman worden vervolgens gebruikt als rode draad doorheen de verhalen van Anna en Bruno (Veerle Baetens en Koen De Graeve), die uit elkaar zijn nadat hij een slippertje maakte; van Arno en Lydia (Mathias Sercu en Barbara Sarafian), die al jaren gelukkig zijn bij elkaar, totdat Arno ontslagen wordt; van Fred en Alain (Mathijs Schepers en Jan Van Looveren), een homokoppel dat op trouwen staat; en van Astrid (Lotte Heijtenis), een winkelbediende die schrik heeft dat ze eenzaam en opgedroogd zal sterven, tot ze beroemde tennisspeler Paul (Kevin Janssens) ontmoet.

Dat alles is dus zo goed als letterlijk overgenomen van het originele scenario van Kim Van Kooten. In 'Alles is Liefde' is het personage van Kevin Janssens een lid van het koningshuis in plaats van een tennisser, maar gezien het publieke imago van onze eigen vorsten (dat nog ergens in de negentiende eeuw is blijven hangen), heeft men dat toch maar even aangepast. Voor de rest is alles hetzelfde: de plaatsing van de scènes, de rolverdeling en zelfs gigantische brokken dialoog. Aangezien 'Alles is Liefde' een Nederlandse film is die niét 'Flodder' heet, is de kans klein dat er meer dan vijf mensen rondlopen in Vlaanderen die hem hebben gezien, maar toch kun je jezelf de vraag stellen: waarom? Ik denk te weten wat Jan Verheyen daarop zou antwoorden: if it ain't broke, don't fix it. Waarop ik dan weer zeg: If it ain't broke, don't remake it.

Los daarvan heeft 'Zot van A', net zoals het origineel en net zoals 'Love Actually', nog het meeste weg van een twee uur durende aflevering van een sitcom. De grappen zijn soms leuk (een cynische Sinterklaas was een geweldige vondst), vaak ook flauw (Sven De Ridder als übernicht was géén goed idee!), maar komen sowieso altijd net iets te gemakzuchtig over. Er wordt geen enkele running joke op poten gezet - op elke situatie, op elke grap moet en zal onmiddellijk geïncasseerd worden - en dat versterkt het gevoel dat je eigenlijk naar een opgeblazen tv-programma aan het kijken bent. Bovendien lopen er veel te veel personages elkaar voor de voeten, zodat de mogelijkheid tot ook maar de minste uitdieping... Maar wat zeg ik nu, uitdieping? Ik schrijf het woord en besef me opeens dat ik niet eens de zin hoef af te maken.

Waar 'Zot van A' wel nog geinig is, is in de knipoogjes naar het medialandschap die er gegeven worden. Mike Verdrengh die de baas van de VTM speelt, is een aardige in-joke, evenals de manier waarop de carrière van Jappe Claes wordt toegedicht aan diens personage. (Hoewel er ook vreemde vrijheden worden genomen met dat medialandschap: zo is er in heel Vlaanderen blijkbaar maar één regisseur, gespeeld door Kurt Rogiers, die zowel de intrede van de Sint, de Laatste Show, een live Sinterklaas-special van de VTM als een kinderprogramma op Ketnet regisseert. Buiten het feit dat de pax media plots wel heel ver wordt doorgedreven, kan ik me niet voorstellen dat die mens ooit kan slapen als hij dat allemaal in elkaar moet steken.)

Wanneer Verheyen en co dan onze gevoelige snaar willen bespelen, nemen ze - zoals verwacht - geen halve maatregelen en gaan ze meteen aan de slag met plat sentiment. De monoloog van Jean de Sint aan het einde van de film is waarlijk tenenkrullend, en wat moet je denken van een film die eindigt (spoiler!) met vijftig kindjes die in de sneeuw naar Sinterklaas toe fietsen, om daarna met een warme chocomelk in de hand naar zijn verhalen te luisteren? Verheyen mikt daar op een clichématig gezelligheidseffect, dat even voorspelbaar en plat is als een foto in een catalogus van een gezinnetje dat in pyjama voor de open haard zit. Met een labrador erbij.

De beeldvoering is professioneel maar ook weer weinig opmerkelijk - opnieuw kreeg ik er een sterk tv-gevoel bij - terwijl de acteurs nobel hun best doen om er iets van te maken. Barbara Sarafian heeft de beste rol als oermoeder, terwijl Koen De Graeve veel te weinig te doen krijgt en Mathias Sercu krek dezelfde rol van echtgenoot-sloef moet spelen als in 'Team Spirit'. De anderen doen hun ding, zonder passie of overgave. Wanneer we niet naar de BV-acteurs zitten te kijken, mogen we, zoals in de meeste Verheyen-films, de sponsors tellen die ostentatief door het beeld paraderen. Samsung, Renault, Videohouse, Inno, VTM en - uiteraard - de stad Antwerpen zijn bij de hoofdwinnaars. Wie er nog spot, mag het altijd melden.

'Zot van A' is Verheyens elfde film. Als je even terugkijkt naar zijn vierde, 'Team Spirit', dan zie je dat dat eigenlijk dezelfde prent is. En dat is wat me nog het meest dwarszit: de regisseur heeft met 'Team Spirit' blijkbaar een formule gevonden die populistisch genoeg is om zo goed als een garantie op commercieel succes te bieden. In de tussentijd heeft hij een paar keer hired hand gespeeld op projecten als 'Vermist' en 'Dossier K', maar als je hem niet tegenhoudt, valt hij steeds weer terug op dezelfde oppervlakkige modus operandi. Hij evolueert niet als filmmaker - of althans, zijn films evolueren niet - en waarom zou hij, zo lang hij publiek lokt? Ach ja, noem mij gerust één van die culturele snobs waar Verheyen zo graag elke criticus voor verslijt die hem niet mag. Maar wat mij betreft mag een film - ook een romantische komedie - best wel iets meer eigenheid, originaliteit, oprechtheid en geslaagde grappen hebben dan 'Zot van A'.

E-mailadres Afdrukken
 
Zot van A
België / 2010
Regie: Jan Verheyen
Scenario: Rik D'Hiet; Peter Lories; Jan Verheyen; Kim Van Kooten
Met: Veerle Baetens; Barbara Sarafian; Mathias Sercu; Michel van Dousselaere; Joke Devynck; Lotte Heijtenis; Koen De Graeve
Duur: 110 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST